इस्रायल मार्गावरील उड्डाणांवर एअर फ्रान्सकडून पाकिस्तानी वैमानिक आणि क्रूला मनाई

फ्लायदुबईच्या (Fly Dubai) विमानात सहवैमानिकाने भारतीय वैमानिकावर हल्ला करण्याचा कथित प्रयत्न केल्यानंतर इस्रायलला जाणाऱ्या आणि तिथून येणाऱ्या विमानांच्या क्रू तैनातीचे नियम अधिक कडकपणे पाळले जाऊ लागले आहेत. एअर फ्रान्सने (Air France) पाकिस्तानी वैमानिक आणि केबिन क्रू सदस्यांना इस्रायल मार्गावरील उड्डाणांवर ड्युटी करण्यास मनाई केल्याचे वृत्तांत म्हटले आहे.

अहवालांनुसार, ज्या देशांचे इस्रायलशी राजनैतिक संबंध नाहीत, त्या देशांच्या नागरिकांना इस्रायल मार्गावरील उड्डाणांमध्ये काम करण्यावर निर्बंध आहेत. एअर फ्रान्सबरोबरच अमेरिकेची युनायटेड एअरलाइन्स आणि चेक प्रजासत्ताकची स्मार्टविंग्स या कंपन्यांनीही या नियमांनुसार आपल्या क्रू व्यवस्थापनात बदल केल्याचे सांगितले जाते.

फ्लायदुबईची घटना 30 सप्टेंबर 2026 रोजी दुबईहून तेल अवीवकडे जाणाऱ्या विमानात घडल्याचा आरोप आहे. ओमानी सहवैमानिक हमाम अल-हम्मामी याने विमानाचा ताबा घेण्याचा प्रयत्न करत भारतीय वैमानिक कॅप्टन स्मित मच्छार यांच्यावर हल्ला केला होता. त्यानंतर इस्रायलला जाणाऱ्या विमानांतील क्रूच्या राष्ट्रीयत्वाच्या नियमांकडे जास्त गांभीर्याने पाहिले जात असल्याचे अहवालांत नमूद आहे.

फ्रान्समधील शोधपत्रकारितेचे व्यासपीठ मीडियापार्ट आणि विमान वाहतूक क्षेत्राची माहिती देणारे सीएच-एव्हिएशन यांच्या 13 ऑक्टोबरच्या अहवालांनुसार, एअर फ्रान्स आणि युनायटेड एअरलाइन्स यांनी आपल्या वैमानिकांना आणि केबिन क्रूला या नियमांची माहिती दिली आहे. एअर फ्रान्सने आपण इस्रायलच्या आवश्यकतांचे पालन करत असल्याचे स्पष्ट केले आहे. युनायटेड एअरलाइन्सनेही संबंधित नियम आपल्या क्रू व्यवस्थापन प्रणालीत समाविष्ट केल्याचे वृत्त आहे.

या नियमांची अंमलबजावणी किती कडक झाली आहे, हे इथिओपियन एअरलाइन्सच्या एका विमानाच्या घटनेतून दिसले, असे वृत्त आहे. विमानात इंडोनेशियन वैमानिक असल्याचे इस्रायली अधिकाऱ्यांना समजल्यानंतर त्या विमानाला माघारी फिरण्याचे निर्देश देण्यात आले. त्यावेळी विमान इथिओपियाच्या हवाई हद्दीत होते. ते अदीस अबाबा येथे परतल्यावर वैमानिक बदलण्यात आला आणि मग विमान पुन्हा इस्रायलच्या दिशेने रवाना झाले. इथिओपियन एअरलाइन्सने ही चूक असल्याचे सांगितले. संबंधित वैमानिकाला इस्रायलला जाणारे विमान चालवण्याची परवानगी नाही, याची कंपनीला कल्पना नव्हती, असेही वृत्तात म्हटले आहे.

मीडियापार्ट आणि इस्रायली माध्यमांच्या अहवालांनुसार, हे निर्बंध मुस्लिमबहुल 31 देशांतील नागरिकांना लागू होतात. पाकिस्तान, इराण, ओमान, सौदी अरेबिया, अल्जेरिया, ट्युनिशिया, बांगलादेश, अफगाणिस्तान, इराक, लेबनॉन आणि नायझेरीया अशा देशांचा त्यात समावेश असल्याचे सांगितले जाते. निर्बंध फक्त वैमानिकांपुरते नाहीत, तर केबिन क्रूलाही लागू आहेत. दुहेरी नागरिकत्व असलेल्या कर्मचाऱ्यांनाही आपोआप सूट मिळत नाही.

इस्रायलच्या परिवहन आणि रस्ते सुरक्षा मंत्रालयाने १ ऑक्टोबर रोजी परदेशी विमान कंपन्यांना या नियमांची माहिती देणारे निर्देश जारी केल्याचे इस्रायली माध्यमांनी म्हटले आहे. हे नियम फ्लायदुबईतील कथित घटनेपूर्वीही अस्तित्वात होते, पण त्यांची अंमलबजावणी आधी इतकी कठोरपणे होत नव्हती, असा दावा अहवालांत करण्यात आला आहे.