हिंगोलीत हिवाळ्यातच पाणीटंचाईची चाहूल, भूजल पातळी २.२३ मीटरने खाली

हिंगोली जिल्ह्यात पावसाळा संपताच पाणीटंचाईचे संकट गडद होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत. सप्टेंबर महिन्यातच जिल्ह्यातील भूजल पातळी २.२३ मीटरने खाली गेली आहे. त्यामुळे येत्या काळात ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे.

या संभाव्य टंचाईला तोंड देण्यासाठी जिल्हा प्रशासनाने आतापासूनच तयारी सुरू केली आहे. वेगवेगळ्या उपाययोजनांसाठी ९ कोटी ४८ लाख रुपयांचा कृती आराखडा तयार करण्यात आला आहे. म्हणजेच टंचाई प्रत्यक्षात तीव्र होण्याआधीच प्रशासनाने कामाला सुरुवात केली आहे.

पावसाळा संपल्यानंतर लगेचच काही गावांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची अडचण जाणवू लागली आहे. विहिरी आणि विंधन विहिरींची पाणीपातळी खाली जात असल्याने ग्रामीण भागातील लोकांना पाण्यासाठी वणवण करावी लागत आहे. ऑक्टोबर महिन्यातच टंचाईची चाहूल लागल्यामुळे येत्या उन्हाळ्यात परिस्थिती आणखी बिकट होईल, अशी शक्यता व्यक्त केली जात आहे. टंचाईची तीव्रता वाढण्याआधीच गरजेच्या उपाययोजना करण्यावर प्रशासनाने भर दिला आहे.

टंचाईग्रस्त गावांमध्ये तेथील परिस्थिती पाहून वेगवेगळी कामे केली जाणार आहेत. बंद पडलेल्या किंवा बिघाड झालेल्या नळपाणीपुरवठा योजनांची दुरुस्ती, पूरक पाणीपुरवठा योजनांची अंमलबजावणी, नवीन विंधन विहिरी घेणे, आहे त्या विहिरींचे खोलीकरण आणि खासगी विहिरींचे अधिग्रहण यांचा आराखड्यात समावेश आहे. ज्या गावांमध्ये इतर पर्यायांनी पाणीपुरवठा करणे शक्य होणार नाही, तेथे टँकर वापरला जाणार आहे. म्हणजेच दुरुस्तीपासून टँकरपर्यंत अनेक उपाययोजना या आराखड्यात आहेत.

उपलब्ध प्रकल्प आणि तलावांमधील पाणी पिण्यासाठी राखून ठेवण्याचे आणि पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्याचे नियोजन केले जात आहे. त्याचबरोबर ज्या गावांत पाणीपुरवठा योजनांमध्ये बिघाड आहे किंवा पर्यायी पाणीस्रोतांची गरज आहे, तेथे आवश्यक कामे हाती घेण्याची तयारी झाली आहे.

पुढे पिण्याच्या पाण्याची मागणी वाढली, तर गावनिहाय परिस्थितीचा आढावा घेऊन उपाययोजना राबवल्या जाणार आहेत. दुरुस्तीची कामे वेळेत पूर्ण करणे, पर्यायी पाणीस्रोत उपलब्ध करणे आणि गरज पडल्यास टँकरने पाणीपुरवठा करणे, या उपायांवर भर दिला जाणार आहे.

थोडक्यात, पावसाळा संपल्यावर भूजल पातळी खालावत असल्याने पुढच्या काळात ग्रामीण भागात पाणीटंचाईची शक्यता वाढली आहे. त्याचा सर्वाधिक परिणाम ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठ्यावर होण्याची शक्यता आहे. यामुळेच प्रशासनाने वेळेआधीच नियोजन हाती घेतले आहे.