वर्धा नदीतील पाणी घटले, चंद्रपुरातील उद्योगांवर जलसंकटाचे सावट

चंद्रपूर जिल्ह्यात यंदा अत्यल्प पाऊस पडला. त्यामुळे पाण्याची टंचाई निर्माण झाली आहे. या टंचाईचा फटका आधी शेतीला बसला, आणि आता तो औद्योगिक क्षेत्रालाही बसण्याची शक्यता आहे. वर्धा नदीच्या पाण्यावर अवलंबून असलेल्या जिल्ह्यातील अनेक मोठ्या उद्योगांवर जलसंकटाचे गडद सावट पसरले आहे. नदीतील पाण्याचा प्रवाह कमी झाल्याने पुढील काळात उद्योगांच्या उत्पादनावर परिणाम होईल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

चंद्रपूर जिल्ह्यातील औद्योगिक क्षेत्र, कोळसा खाणी आणि शेती यांच्यासाठी वर्धा नदी हा महत्त्वाचा जलस्रोत मानला जातो. चंद्रपूर, ताडाळी, घुग्घुस, वरोरा आणि बल्लारपूर तसेच चंद्रपूर शहरातील एमआयडीसी भागातील अनेक उद्योगांची पाण्याची गरज याच नदीवर अवलंबून आहे. म्हणजेच या सर्व भागांतील उद्योग नदीच्या पाण्याकडे डोळे लावून बसले आहेत.

संकट आणखी तीव्र होण्याआधीच पाण्याचे नियोजन करण्यासाठी जिल्हा प्रशासन, एमआयडीसी प्रशासन, वेगवेगळ्या उद्योगांचे व्यवस्थापन आणि औद्योगिक संघटना यांच्यात बैठका सुरू झाल्या आहेत. उद्योगांना पाणी काटकसरीने वापरण्याच्या सूचना दिल्या जात आहेत. आहे त्या पाणीसाठ्याचा जपून वापर करण्यावर भर आहे. तरीही नदीतील पाणी आणखी कमी झाले, तर औद्योगिक उत्पादनावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

औद्योगिक क्षेत्रातील पाण्याची वाढती गरज आणि घटती उपलब्धता लक्षात घेऊन एमआयडीसी प्रशासनाने पाणीबचतीसाठी उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. उद्योग परिसरात पाणी काटकसरीने वापरण्याच्या सूचनाही दिल्या जात आहेत. त्याचबरोबर नोव्हेंबर महिन्यापासून सर्व संबंधित उद्योगांचा पाणीपुरवठा आठवड्यातून एक दिवस पूर्णपणे बंद ठेवण्याच्या पर्यायावरही विचार सुरू आहे.

दरम्यान, वर्धा नदीवरील धानोरा परिसरात बॅरेज उभारण्याचा प्रस्ताव अनेक वर्षांपासून प्रलंबित आहे. हे बॅरेज झाले असते, तर औद्योगिक क्षेत्राला पाणी मिळालेच असते, शिवाय चंद्रपूर शहराच्या पिण्याच्या पाण्याच्या प्रश्नावरही काही प्रमाणात दिलासा मिळाला असता. पण प्रस्ताव प्रत्यक्षात न आल्याने पाणीसाठा आणि नियोजनाचा प्रश्न तसाच राहिला आहे.

यंदा वर्धा नदीला पूर आला होता. पण पाणी अडवून ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेले बॅरेज नसल्याने पुराचे मोठ्या प्रमाणातील पाणी पुढे वाहून गेले. ते वैनगंगा आणि प्राणहिता नद्यांच्या प्रवाहातून गोदावरी नदीत मिसळले. पावसाळ्यात मिळणारे हे पाणी साठवता आले असते, तर उन्हाळ्यात आणि टंचाईच्या काळात ते कामी आले असते, अशी चर्चा आता पुन्हा सुरू झाली आहे.