गणेशोत्सवानंतर चाकरमान्यांची मुंबईकडे परतताना रेल्वे-एसटी आरक्षणासाठी धावपळ

रत्नागिरी आणि राजापूर परिसरात गणेशोत्सवासाठी मुंबईसह राज्याच्या वेगवेगळ्या भागांतून मोठ्या संख्येने आलेले चाकरमानी आता बाप्पाला निरोप दिल्यानंतर पुन्हा आपापल्या नोकरी-व्यवसायाच्या ठिकाणी परतू लागले आहेत. मात्र रेल्वे आणि एसटी बसचे आरक्षण मिळवताना येणाऱ्या अडचणींमुळे हा परतीचा प्रवास त्यांच्यासाठी सोपा राहिलेला नाही.

गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबईहून कोकणाकडे जाणाऱ्या प्रवाशांची संख्या नेहमीच मोठी असते. उत्सव संपल्यावर मात्र त्याच्या उलट प्रवाह सुरू होतो आणि थोड्याच कालावधीत मोठ्या संख्येने प्रवासी मुंबईच्या दिशेने निघतात. यामुळे मुंबईकडे जाणाऱ्या अनेक रेल्वे गाड्यांचे आरक्षण आधीच फुल्ल झाल्याचे दिसून येत आहे. ज्यांना आरक्षित तिकीट मिळालेले नाही, अशा प्रवाशांना पर्यायी वाहतुकीचा शोध घ्यावा लागत आहे.

रेल्वेचे तिकीट न मिळाल्याने अनेक जण एसटी बसकडे वळत असल्याने एसटीच्या नेहमीच्या फेऱ्यांवरही प्रवाशांचा ताण मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. काही मार्गांवर आरक्षण मिळणेच अवघड झाल्याने प्रवाशांना जी बस उपलब्ध होईल त्याच बसने पुढचा प्रवास करावा लागत आहे.

दरवर्षी गणेशोत्सवासाठी मुंबईहून कोकणात जाणाऱ्या चाकरमान्यांसाठी विविध पातळ्यांवर खास वाहतूक व्यवस्था केली जाते. काही राजकीय पक्ष आणि संस्थांकडूनही मोफत बससेवा दिली जाते, त्यामुळे गावाकडे जाणे प्रवाशांना तुलनेने सोपे जाते. मात्र उत्सव संपल्यावर मुंबईकडे परतताना तितकेसे पर्याय उपलब्ध नसल्याची तक्रार प्रवासी करत आहेत.

सुट्टी संपल्यावर अनेक चाकरमान्यांना ठरलेल्या दिवशी मुंबईत कामावर किंवा ड्युटीवर हजर राहायचे असते, त्यामुळे प्रवासात एक-दोन दिवसांचा उशीरदेखील त्यांच्यासाठी मोठी अडचण ठरू शकतो. कुटुंबासोबत प्रवास करणारे, ज्येष्ठ नागरिक आणि लहान मुले असलेली कुटुंबे यांना गर्दीचा जास्त त्रास सहन करावा लागत आहे.

आरक्षित तिकीट न मिळाल्याने काही प्रवाशांना जी बस, जी गाडी मिळेल ती पकडण्याशिवाय पर्याय उरलेला नाही. रेल्वे स्थानके आणि एसटी स्थानकांवर वाढत असलेली गर्दी पाहता, परतीच्या प्रवासाचेही आधीच सुनियोजित नियोजन व्हायला हवे, असे प्रवाशांचे म्हणणे आहे.

कोकणातून मुंबईकडे परतणाऱ्या प्रवाशांची वाढती संख्या लक्षात घेता प्रशासनाने जास्तीच्या एसटी बसेस सोडाव्यात आणि रेल्वे प्रशासनाने गरजेनुसार विशेष रेल्वेगाड्या तसेच जादा फेऱ्यांचे नियोजन करावे, अशी मागणी चाकरमानी करत आहेत. गावाकडे जाताना जशी आगाऊ व्यवस्था केली जाते, तशीच परतीच्या प्रवासासाठीही वेळेत आणि पुरेशी व्यवस्था झाल्यास प्रवाशांची होणारी गैरसोय कमी होऊ शकते, असे प्रवाशांचे मत आहे.