एसएनए स्पर्शमुळे मुख्याध्यापक हैराण, अनुदान खर्च सोपा करण्याची शिक्षक समितीची मागणी

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळांना मिळणाऱ्या विविध अनुदानांचा खर्च करण्यासाठी एसएनए स्पर्श प्रणाली लागू करण्यात आली आहे. या प्रणालीमुळे मुख्याध्यापकांना तांत्रिक आणि प्रशासकीय अडचणींना तोंड द्यावे लागत आहे. सर्व्हर संथ चालतो, ऑनलाइन प्रक्रिया किचकट आहे आणि ओटीपीसाठी फक्त एक मिनिटाची मुदत मिळते. त्यामुळे शिकवणे आणि शाळेची इतर कामे यांच्यासाठी असलेला वेळ यातच जात आहे. ही अडचण दूर करून अनुदान खर्चाची प्रक्रिया सोपी करावी, अशी मागणी महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीने केली आहे.

जिल्हा परिषद प्राथमिक शाळांना दरवर्षी शाळा अनुदान, बांधकाम अनुदान, शालेय गणवेश अनुदान, तसेच बूट आणि मोजे खरेदीसाठी वेगवेगळी अनुदाने दिली जातात. आधी या अनुदानांच्या खर्चाची प्रक्रिया पंचायत समिती स्तरावरून पूर्ण होत असे. यंदा मात्र एसएनए स्पर्श प्रणालीमार्फत ती मुख्याध्यापकांनाच पूर्ण करावी लागत आहे.

या प्रक्रियेत मुख्याध्यापकांना दुकानदारांकडून देयके घ्यावी लागतात, शाळा व्यवस्थापन समितीच्या अध्यक्षांचा आदेश मिळवावा लागतो आणि आवश्यक कागदपत्रे ऑनलाइन अपलोड करावी लागतात. त्यानंतर अध्यक्ष, दुकानदार आणि मुख्याध्यापक यांच्या आधारशी जोडलेल्या मोबाईल क्रमांकांवर ओटीपी येतात. त्यांच्या माध्यमातून देयक मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण होते आणि मग संबंधित दुकानदाराच्या खात्यात रक्कम जमा होते.

ग्रामीण भागात इंटरनेटची समस्या आहे, सर्व्हरची गती कमी आहे आणि शाळा व्यवस्थापन समितीच्या अध्यक्षांशी वेळेत संपर्क होत नाही. त्यामुळे ही प्रक्रिया पूर्ण करणे कठीण झाले आहे. ओटीपीसाठी फक्त एक मिनिट मिळत असल्याने अध्यक्ष वेळेवर उपलब्ध झाले नाहीत, तर व्यवहाराची प्रक्रिया पुन्हा करावी लागते. त्यामुळे मुख्याध्यापकांचा वेळ आणि मेहनत दोन्ही खर्च होत आहेत.

ठरवून दिलेल्या मुदतीत अनुदान खर्चाची प्रक्रिया पूर्ण झाली नाही, तर निधी परत जाण्याची शक्यता आहे. अशा वेळी संबंधितांना जबाबदार धरून कारवाई करण्याच्या सूचना दिल्या जात असल्याने मुख्याध्यापकांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.

या अडचणींबाबत मुख्याध्यापकांनी शिक्षक संघटनेच्या पदाधिकाऱ्यांकडे मदत मागितली. त्यानंतर महाराष्ट्र राज्य प्राथमिक शिक्षक समितीच्या पदाधिकाऱ्यांनी समग्र शिक्षा अभियानाच्या लेखाधिकाऱ्यांची भेट घेतली. प्रणालीतील तांत्रिक अडचणी आणि प्रत्यक्ष कामात येणाऱ्या समस्या यांवर त्यांच्याशी चर्चा झाली. या समस्या वरिष्ठ स्तरावर मांडता याव्यात, यासाठी शिक्षण विभागाच्या सचिवांशी व्हिडिओ कॉन्फरन्सद्वारे चर्चा घडवून आणावी, अशीही मागणी करण्यात आली.

शिक्षक समितीच्या पदाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की, एसएनए स्पर्श प्रणाली अधिक सोपी करणे, सर्व्हरचा वेग वाढवणे, ओटीपीची मुदत वाढवणे आणि अनुदान खर्चासाठी दिलेला कालावधी वाढवणे गरजेचे आहे.

शक्य असेल तर एसएनए स्पर्श प्रणालीऐवजी पूर्वीप्रमाणेच अनुदान खर्चाची जबाबदारी गट साधन केंद्रांकडे सोपवावी, अशी मागणीही समितीने केली आहे. तांत्रिक अडचणी तातडीने दूर करून मुख्याध्यापकांना दिलासा द्यावा, म्हणजे त्यांना शिकवण्यासाठी आणि शैक्षणिक कामासाठी अधिक वेळ मिळेल, अशी अपेक्षा शिक्षक समितीने व्यक्त केली आहे.