नीट पीजी पहिल्या फेरीत टॉप रँकर्सची पसंती जनरल मेडिसिनला, रेडिओलॉजी पडली मागे

देशातील मेडिकलच्या विद्यार्थ्यांमध्ये पदव्युत्तर अभ्यासक्रम निवडण्याचा कल बदलताना दिसत आहे. नीट पीजी (NEET PG) २०२६ च्या पहिल्या फेरीच्या समुपदेशनाची आकडेवारी समोर आली असून, त्यानुसार टॉप रँक मिळवलेल्या तरुण डॉक्टरांची पहिली पसंती आता रेडिओलॉजीऐवजी जनरल मेडिसिन ठरली आहे.

मेडिकल कौन्सिलिंग कमिटीने (MCC) जारी केलेल्या पहिल्या फेरीच्या अंतिम अलॉटमेंट यादीनुसार, यंदा अव्वल रँकर्सनी मोठ्या संख्येने जनरल मेडिसिनची निवड केली आहे. त्यामुळे या दोन्ही स्पेशॅलिटीजमधील अंतर स्पष्टपणे वाढल्याचे दिसते.

या फेरीत एकूण ६३,१७७ एमडी-एमएस (MD-MS) जागांसाठी कौन्सिलिंग झाले. अव्वल १०० विद्यार्थ्यांपैकी ५१ जणांनी एमडी मेडिसिन घेतले, तर रेडिओडायग्नोसिस घेणारे विद्यार्थी २८ होते. म्हणजे दोन्हींमध्ये २३ जागांचा फरक आहे. गेल्या वर्षी, म्हणजे २०२५ मध्ये, हा फरक कमी होता. तेव्हा ४६ विद्यार्थ्यांनी मेडिसिन आणि ४० विद्यार्थ्यांनी रेडिओलॉजी निवडले होते.

अव्वल ५०१ जागांचा विचार केला तरी चित्र तेच आहे. यात २३३ उमेदवारांनी जनरल मेडिसिन घेतले. त्यानंतर दुसऱ्या क्रमांकावर एमडी रेडिओडायग्नोसिस राहिले, ज्यात १४९ जागा अलॉट झाल्या. या दोन शाखा मिळून अव्वल ५०१ पैकी ३८२ जागा गेल्या, म्हणजे एकूण वाटपाच्या सुमारे ७६.२ टक्के. रेडिओलॉजीच्या तुलनेत जनरल मेडिसिनमध्ये जवळपास १.६ पट जास्त जागा अलॉट झाल्या आहेत.

अव्वल ५०१ मध्ये सर्वाधिक निवडल्या गेलेल्या अभ्यासक्रमांची संख्या अशी आहे: एमडी जनरल मेडिसिन २३३, एमडी रेडिओडायग्नोसिस (रेडिओलॉजी) १४९, एमडी डर्मेटोलॉजी ३७, एमएस जनरल सर्जरी २५, एमएस ऑब्स्टेट्रिक्स अँड गायनॅकॉलॉजी १५, (NBEMS) जनरल मेडिसिन १०, एमडी न्यूक्लियर मेडिसिन ९, एमडी पीडियाट्रिक्स ७, एमडी ऑर्थोपेडिक ६ आणि (NBEMS) रेडिओडायग्नोसिस ६.

पसंती का बदलली, याबद्दल वैद्यकीय शिक्षणतज्ज्ञ आणि रेसिडेंट डॉक्टर असोसिएशनच्या माजी पदाधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की, तरुण डॉक्टर आता पीजी अभ्यासक्रमाकडे अंतिम ध्येय म्हणून न पाहता करिअरचा एक लाँच पॅड किंवा ट्रान्सिट स्टेशन म्हणून पाहतात. एमडी मेडिसिननंतर कार्डिओलॉजी, नेफ्रॉलॉजी, न्यूरोलॉजी, गॅस्ट्रोएन्टेरॉलॉजी आणि क्रिटिकल केअर यांसारख्या सुपर किंवा नॅरो स्पेशॅलिटीजकडे जाण्याचे अनेक मार्ग खुले होतात. करिअरच्या सुरुवातीला सगळे पर्याय हाताशी ठेवू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ही लवचिकता आकर्षक वाटते.

रेडिओलॉजी हा आपल्या जागी लोकप्रिय विषय असला, तरी मेडिकल इमेजिंगमध्ये एआयचा (AI) वाढता हस्तक्षेप पाहून विद्यार्थ्यांच्या मनात भविष्याबद्दल शंका आणि संभ्रम निर्माण झाला आहे. शिवाय रेडिओलॉजीची अतिशय महागडी उपकरणे बसवण्याचा मोठा खर्च आणि दीर्घकाळ ऑक्युपेशनल रेडिएशनचा धोका अशा व्यावहारिक चिंताही त्यांच्या निर्णयावर परिणाम करत आहेत.

जागांच्या संख्येचाही फरक पडतो. देशभरात जनरल मेडिसिनच्या ४,००० पेक्षा जास्त जागा आहेत, तर रेडिओलॉजीच्या सुमारे १,२०० जागा आहेत. त्यामुळे आवडत्या आणि चांगल्या कॉलेजात जागा मिळण्याची शक्यता जनरल मेडिसिनमध्ये जास्त असते.