छठ पूजा 13 ते 16 नोव्हेंबरला; नहाय-खाय ते उगवत्या सूर्याला अर्घ्य, चार दिवसांचे वेळापत्रक
द्रिक पंचांगानुसार छठ पूजा 2026 मध्ये शुक्रवार 13 नोव्हेंबरपासून सोमवार 16 नोव्हेंबरपर्यंत चालणार आहे; 15 नोव्हेंबरचा षष्ठीचा दिवस सर्वात महत्त्वाचा आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
छठ पूजा हा उत्तर भारतातला सर्वात मोठा आणि सर्वात कठीण सण मानला जातो. आधी हा सण फक्त बिहार, झारखंड आणि यूपीमध्येच दिसायचा. आता मुंबई, दिल्लीपासून ते अमेरिकेपर्यंत छठ मोठ्या उत्साहात साजरी होते. यंदा 2026 ची तारीख नेमकी कोणती, हे अनेक जण गुगलवर शोधत आहेत.
द्रिक पंचांगानुसार 2026 मधली छठ पूजा शुक्रवार 13 नोव्हेंबरला सुरू होईल आणि सोमवार 16 नोव्हेंबरपर्यंत चालेल. या चार दिवसांत 15 नोव्हेंबरचा षष्ठीचा दिवस सर्वात महत्त्वाचा आहे. हिंदू कॅलेंडरनुसार कार्तिक महिन्यातल्या शुक्ल पक्षाच्या चतुर्थीला सणाची सुरुवात होते आणि सप्तमीच्या सकाळी सूर्याला अर्घ्य देऊन सांगता होते.
मुलांना दीर्घायुष्य मिळावे आणि घरात सुख-शांती राहावी, म्हणून महिला 36 तास अन्नपाण्याशिवाय हा उपवास करतात.
पहिला दिवस, 13 नोव्हेंबर, नहाय-खाय म्हणून ओळखला जातो. उपवास करणाऱ्या महिला या दिवशी सकाळी नदीवर जाऊन स्नान करतात. घरी आल्यावर स्वयंपाकघर स्वच्छ करून सात्विक जेवण तयार केले जाते. भात, दुधीची भाजी आणि हरभरा डाळ बनवण्याची जुनी पद्धत आहे. या दिवशी लसूण आणि कांदा अजिबात वापरत नाहीत, जेवण अगदी साधे असते.
दुसरा दिवस, 14 नोव्हेंबर, खरना. हा दिवस पंचमीला येतो. दिवसभर काहीही खाल्ले जात नाही. संध्याकाळी मातीच्या चुलीवर गूळ आणि तांदळाची खीर बनवली जाते, जिला अनेक ठिकाणी रसिया-रोटी म्हणतात. खीर, पोळी आणि केळीचा नैवेद्य दाखवल्यानंतर उपवास करणारी महिला प्रसाद खाते. तिथून पुढे तिचा खरा कठीण उपवास सुरू होतो आणि पुढचे 36 तास तिला पाणीही प्यायचे नसते.
तिसरा दिवस, 15 नोव्हेंबर, सर्वात मोठा असतो. संध्याकाळी मावळत्या सूर्याला अर्घ्य दिले जाते. महिला नवीन साड्या नेसून, डोक्यावर टोपलीत ठेकुआ, फळे आणि ऊस घेऊन घाटावर जातात. कमरेपर्यंत पाण्यात उभे राहून सूर्याला नमस्कार केला जातो. दिल्लीत या दिवशी सूर्यास्ताची वेळ संध्याकाळी 5:28 ची आहे. तुमच्या शहरानुसार ही वेळ 5 ते 10 मिनिटे मागे-पुढे होऊ शकते.
चौथा दिवस, 16 नोव्हेंबर, शेवटचा आणि सांगतेचा. सकाळी लवकर उठून सगळे पुन्हा घाटावर जातात आणि उगवत्या सूर्याची वाट बघतात. सूर्य वर येताच त्याला अर्घ्य दिले जाते. त्यानंतर सगळ्यांचे आशीर्वाद घेऊन उपवास सोडला जातो. दिल्लीत सूर्योदय सकाळी 6:44 ला होईल.
थोडक्यात: 13 नोव्हेंबरला नहाय-खाय, 14 नोव्हेंबरला खरना, 15 नोव्हेंबरला संध्याकाळचा अर्घ्य आणि 16 नोव्हेंबरला सकाळचा अर्घ्य. हे व्रत फक्त पूजा नाही, तर निसर्गाला आणि सूर्याला धन्यवाद म्हणण्याचा सण आहे.
