बुलढाण्यात पुढच्या खरिपासाठी घरचे सोयाबीन बियाणे जपून ठेवा, कृषी विभागाचे आवाहन

चालू वर्षी अल निनोच्या प्रभावामुळे पावसाचे प्रमाण कमी झाले असून, त्याचा मोठा फटका खरीप हंगामातील प्रमुख पिकांच्या उत्पादनाला बसला आहे. बुलढाणा जिल्ह्यात सोयाबीन हे खरिपातील प्रमुख पीक आहे. यंदा त्याचे उत्पादन घटल्यामुळे येत्या वर्षात सोयाबीन बियाण्याची टंचाई निर्माण होण्याची शक्यता आहे.

या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी पुढील खरीप हंगामासाठी (२०२६-२७) आतापासूनच दर्जेदार घरगुती बियाणे वापरण्याचे नियोजन करावे, असे आवाहन बुलढाणा जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी संतोष डाबरे यांनी केले आहे. संभाव्य टंचाई लक्षात घेऊन कृषी विभागाने हा उपाय पुढे आणला आहे.

कृषी विभागाने पुढचा विचार करून घरगुती सोयाबीन बियाणे जतन आणि साठवणूक मोहीम सुरू केली आहे. याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर प्रबोधनही केले जात आहे. कृषी अधिकारी संतोष डाबरे आणि कृषी उपसंचालक अनुराधा गावडे यांनी शेतकऱ्यांना शास्त्रोक्त पद्धतीने बियाणे जतन करण्यासाठी मार्गदर्शन केले. त्यांनी सांगितलेल्या सूचना पुढीलप्रमाणे आहेत.

ज्या शेतकऱ्यांकडे सुरक्षित ओलिताखालील शेतात चांगल्या दर्जाचे सोयाबीन पिकले आहे, त्यांनी स्वतःला लागेल तेवढे बियाणे राखून ठेवावे. उरलेले बियाणे आजूबाजूच्या परिसरातील इतर शेतकरी बांधवांना रास्त आणि वाजवी दरात उपलब्ध करून द्यावे. त्यामुळे गावातच चांगल्या दर्जाचे बियाणे मिळेल आणि शेतकरी बियाण्याच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण होतील, असे सांगण्यात आले.

सोयाबीनचे बियाणे उगवणीसाठी अत्यंत संवेदनशील असते. त्यामुळे बियाण्याची उगवण क्षमता टिकून राहावी म्हणून मळणी यंत्राचा आरपीएम ३५० ते ४०० पेक्षा कमी ठेवावा. वेगवेगळ्या वाणांचे बियाणे मळणीच्या वेळी एकमेकांत मिसळणार नाही, याची काळजी घ्यावी. मळणी करण्यापूर्वी मळणी यंत्रातील आधीच्या पिकांचे अवशेष पूर्णपणे साफ करावेत आणि त्यानंतरच मळणी करावी.

बियाण्याची वाहतूक आणि हाताळणी करताना ते आदळणार नाही याची दक्षता घ्यावी. तसेच बियाणे साठवताना पोत्यांची खूप मोठी थप्पी लावू नये, असेही कृषी विभागाच्या मार्गदर्शनात सांगण्यात आले आहे.