बुलढाण्यात सोयाबीन काढणीला वेग, मध्य प्रदेशातून मजूर आले; स्थानिक मजुरांसमोर कामाचा प्रश्न

बुलढाणा जिल्ह्यात खरीप हंगामातील सोयाबीनच्या काढणीने आता वेग घेतला आहे. यंदा पाऊस अपेक्षेप्रमाणे पडला नाही, त्यामुळे उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. तरीही आहे त्या परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी सोयाबीन काढायला सुरुवात केली आहे. साधारण तीन महिने मशागत केल्यानंतर हा काढणीचा हंगाम सुरू झाला असून, तो पुढचा एक ते दोन आठवडे चालण्याची शक्यता आहे.

सोयाबीन काढणीसाठी शेजारच्या मध्य प्रदेशातून मोठ्या संख्येने मजूर बुलढाणा जिल्ह्यात आले आहेत. खरगोन, बैतूल आणि खांडवा परिसरातून जवळपास पाच ते सहा हजार मजूर जिल्ह्यात आले असून, ते उपलब्ध झाल्यामुळे काढणीला वेग आला आहे. रखरखत्या उन्हातही शेतांमध्ये हे मजूर सोयाबीन काढण्याचे काम करत आहेत.

खरीप हंगाम संपला की हे मजूर पुन्हा मध्य प्रदेशात परत जातील. पण त्यानंतर स्थानिक मजुरांसमोर रोजगाराचा प्रश्न राहील, एवढे मात्र निश्चित आहे. यंदाच्या हंगामात पाऊस अगदी कमी झाल्याचा फटका रब्बी हंगामाला बसणार आहे, त्यामुळे रब्बीच्या पेरणीत घट होणार आहे. परिणामी मजुराच्या हाताला काम मिळेल की नाही, याची खात्री राहिलेली नाही.

मग रोजगाराच्या शोधात जिल्ह्यातील मजुरांना स्थलांतर करावे लागणार का, की प्रशासनाकडून त्यांना इथेच रोजगार उपलब्ध करून दिला जाईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

जिल्ह्यात रोजगाराच्या संधी मर्यादित आहेत आणि अर्थव्यवस्था शेतीवर अवलंबून आहे. त्यामुळे सोयाबीन काढणीचा हंगाम संपल्यावर स्थानिक मजुरांचे मोठ्या शहरांकडे स्थलांतर वाढण्याची शक्यता आहे. पुणे, मुंबई आणि छत्रपती संभाजीनगर यांसारख्या शहरांकडे रोजगाराच्या शोधात मजुरांची पावले वळण्याची शक्यता आहे.

खरीप हंगामातील काम संपल्यानंतर स्थानिक मजुरांसमोर रोजगाराचा प्रश्न निर्माण होण्याची शक्यता आहे. जिल्ह्यात यंदा पाऊस कमी राहिल्याने रब्बी हंगामातील शेतीची कामेही मर्यादित राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे स्थानिक पातळीवर सर्व मजुरांना सतत काम मिळेल, याची खात्री कमी झाली आहे.

साधारणतः नोव्हेंबर-डिसेंबरनंतर जिल्ह्यात बांधकाम क्षेत्रातील गवंडी आणि मजुरांना कामाची संधी मिळते. मात्र कमी पावसामुळे यंदा घरबांधणी आणि इतर बांधकामांची संख्या कमी राहण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे. परिणामी स्थानिक रोजगाराच्या संधी आणखी कमी होण्याची शक्यता आहे.