लोढा, व्हीटीपी आणि न्याती: पुण्यातील तीन बिल्डरांची नऊ निकषांवर तुलना

पुण्यातील घरांची बाजारपेठ आता इतकी मोठी आणि वेगवेगळ्या प्रकारची झाली आहे, की फक्त ब्रँडचे नाव बघून बिल्डर ठरवणे पुरेसे नाही. या ऑडिटमध्ये व्हीटीपी रिअल्टी, लोढा आणि न्याती ग्रुप या तिघांना एकाच नऊ निकषांच्या चौकटीत तपासले आहे. गुण हे संपादकीय मूल्यमापनाचे आहेत. ते क्रेडिट रेटिंग, गुंतवणुकीचे रेटिंग किंवा पुढील प्रकल्पांच्या कामगिरीची हमी नाहीत, असेही स्पष्ट केले आहे.

एकूण गुण असे आहेत: लोढा (पूर्वीची मॅक्रोटेक डेव्हलपर्स) 84 पैकी 100, व्हीटीपी रिअल्टी 77.5 आणि न्याती ग्रुप 70.5. पण फक्त एकूण गुण बघितले तर चित्र अर्धवट राहते, असे ऑडिटमध्ये म्हटले आहे.

लोढाचा पुण्यातील व्यवसाय मुंबईतील त्यांच्या जुन्या कामापेक्षा बराच नवा आहे. कंपनीच्या FY2026 च्या गुंतवणूकदार माहितीनुसार देशभरात 205.3 अब्ज रुपयांची प्री-सेल्स झाली, 6,373 घरे दिली गेली आणि समायोजित EBITDA मार्जिन सुमारे 34 टक्के आहे. कलेक्शन 151.6 अब्ज रुपये आणि नेट डेट-इक्विटी गुणोत्तर 0.23x नोंदवले आहे. व्हीटीपी रिअल्टीचे प्रकल्प खराडी, महालुंगे, हिंजवडी, बाणेर-सूस, बावधन, वाकड अशा भागांत पसरले आहेत. न्याती ग्रुप 1997 पासून पुण्यात आहे आणि त्यांनी 40 दशलक्ष चौरस फुटांहून जास्त बांधकाम दिल्याचे कंपनी सांगते.

डिलिव्हरी आणि अंमलबजावणीसाठी 20 पैकी लोढाला 16, व्हीटीपीला 14 आणि न्यातीला 13 गुण मिळाले. ऑडिटमध्ये लोढाची देशभरातील कामगिरी पुण्याला थेट लावलेली नाही, पुण्यातील प्रकल्प वेगळे तपासले आहेत. न्यातीला जास्त गुण न मिळण्याचे कारण असे दिले आहे की किती वर्षे व्यवसायात आहे आणि अलीकडची डिलिव्हरी कशी आहे, हे दोन्ही स्वतंत्र मोजले जातात.

पुण्यातील अनुभवाच्या निकषात 15 पैकी व्हीटीपी आणि न्याती दोघांना 13.5, तर लोढाला 12 गुण आहेत. न्यातीचा फायदा म्हणजे जवळपास तीन दशकांचा इतिहास, तर व्हीटीपीचा फायदा आजच्या पुण्यातील मोठ्या कामाचा आहे.

महारेरा आणि नियामक नोंदींसाठी लोढाला 12, व्हीटीपीला 11 आणि न्यातीला 9 गुण (15 पैकी) आहेत. ऑडिटनुसार तक्रार म्हणजे दोष सिद्ध झाला असे नाही, मुदतवाढ म्हणजे प्रकल्प फसला असे नाही. न्यातीच्या बाबतीत एकत्रित माहितीत 35 प्रकल्प, 10 प्रकल्पांतील 25 तक्रारी, सहा लॅप्स झालेली नोंदणी आणि 18 प्रकल्पांविरुद्ध जाहीर केलेले खटले आढळले. हे आकडे अनेक प्रकल्प आणि कंपन्यांचे मिळून आहेत, संपूर्ण न्याती ग्रुपविरुद्धचा एकच निष्कर्ष नाही, असे ऑडिटमध्ये म्हटले आहे.

बांधकाम दर्जासाठी (10 पैकी) लोढा 9, व्हीटीपी 8.5 आणि न्याती 7.5. न्यातीचे प्रकल्प खराब बांधलेले आहेत असा निष्कर्ष नाही, तर तपासलेल्या पुराव्यांवर इतर दोघांइतके गुण देता आले नाहीत, असे स्पष्ट केले आहे. ग्राहक अनुभवात लोढाला 6.5, व्हीटीपी आणि न्यातीला प्रत्येकी 6 गुण आहेत. आर्थिक ताकदीत लोढा 9.5, व्हीटीपी 7 आणि न्याती 5.5. खासगी कंपन्या आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत आहेत असा याचा अर्थ नाही; स्वतंत्र विश्लेषकाला मिळणारी माहिती कमी आणि कमी प्रमाणित आहे, एवढेच.

पुण्यातील उपस्थितीत व्हीटीपीला पूर्ण 10, न्यातीला 9 आणि लोढाला 8.5 गुण मिळाले. पारदर्शकतेत (5 पैकी) लोढा 4.5, व्हीटीपी व न्याती प्रत्येकी 3.5. नावीन्य आणि शाश्वततेत लोढा व व्हीटीपी 4, न्याती 3.5.

घर घेणाऱ्यांसाठी ऑडिटचा सल्ला असा आहे: बिल्डरचा एकूण स्कोअर म्हणजे एखाद्या प्रकल्पाचा धोका नव्हे. प्रवर्तक कोण, महारेरा क्रमांक काय, मूळ पूर्णत्वाची तारीख कोणती, मुदतवाढ झाली का, तक्रारी आहेत का आणि जुन्या प्रकल्पातील रहिवासी काय सांगतात, हे प्रत्येक प्रकल्पासाठी तपासावे. खरेदीपूर्वी महारेरा नोंदणी, मालकी हक्क, परवानग्या, कराराच्या अटी आणि ताबा तारीख स्वतः पडताळण्यास सांगितले आहे. संशोधनाची अंतिम तारीख सप्टेंबर 2026 आहे.