पुण्यातील 25 बिल्डरांची तपासणी; गोदरेज प्रॉपर्टीजला सर्वाधिक 87.5 गुण

पुण्यातील घरबांधणी क्षेत्र गेल्या दहा वर्षांत खूप बदलले आहे. हिंजवडी, वाकड, बाणेर, बालेवाडी, बावधन, खराडी, विमाननगर, हडपसर, उंड्री, वाघोली, मामुर्डी, मांजरी, महाळुंगे, मान, पिंपरी-चिंचवड आणि इतर नव्या पट्ट्यांत गृहप्रकल्प उभे राहत आहेत. शहर जुन्या गाभ्याच्या पलीकडे पसरले आणि त्यासोबत बिल्डरांची संख्याही वाढली आहे.

आता पुण्यात जुने स्थानिक बिल्डर, नवे प्रादेशिक खेळाडू, शेअर बाजारात नोंदणी असलेल्या राष्ट्रीय कंपन्या, उच्चभ्रू घरांवर भर देणारे आणि मोठ्या टाउनशिप उभारणारे असे सगळे एकत्र काम करतात. घर घेणाऱ्याला मात्र ओळखीचे नाव किंवा मोठी जाहिरात पाहून महत्त्वाच्या प्रश्नांची उत्तरे मिळत नाहीत. बिल्डरने प्रकल्प किती नेमाने पूर्ण केले, त्याचे किती प्रकल्प पूर्ण झाले आहेत, महारेराच्या नोंदीत काय दिसते, नोंदवलेल्या पूर्णत्वाच्या तारखा बदलल्या का, कंपनी आर्थिकदृष्ट्या किती भक्कम आहे, असे हे प्रश्न आहेत.

हे प्रश्न तपासण्यासाठी 25 बिल्डरांची सविस्तर तपासणी करण्यात आली. सगळ्यांसाठी 100 गुणांची एकच पद्धत वापरली गेली. यात खुल्या स्वरूपात उपलब्ध पुरावे, महारेराच्या नोंदी आणि आदेश, प्रकल्पांची माहिती, कंपन्यांनी जाहीर केलेली माहिती, आर्थिक माहिती, पूर्ण झालेल्या प्रकल्पांचा इतिहास आणि ग्राहकांचा अनुभव यांचा विचार झाला. कोणती मालमत्ता घ्यावी हे सांगणे हा हेतू नाही, तर पुण्यातील मोठ्या बिल्डरांना समजून घेण्यासाठी आणि त्यांची तुलना करण्यासाठी पारदर्शक चौकट देणे हा हेतू आहे, असे यात म्हटले आहे.

प्रत्येक बिल्डरला नऊ निकषांवर गुण दिले गेले. बांधकाम आणि वितरणाला 20, पूर्ण प्रकल्प आणि अनुभवाला 15, महारेरा आणि नियामक नोंदीला 15 गुण आहेत. बांधकामाचा दर्जा, ग्राहकांचा अनुभव आणि प्रतिष्ठा, आर्थिक ताकद आणि स्थैर्य, तसेच पुण्यातील उपस्थिती आणि व्याप्ती यांना प्रत्येकी 10 गुण आहेत. पारदर्शकता व कंपनी प्रशासन, तसेच नावीन्य आणि पर्यावरणपूरकता यांना प्रत्येकी 5 गुण आहेत. वितरणाला सर्वाधिक गुण देण्याचे कारण असे दिले आहे की घर हे शेवटी पूर्ण करून ताब्यात द्यायचे उत्पादन असते.

सध्याच्या गुणांनुसार गोदरेज प्रॉपर्टीज 87.5 गुणांसह पहिल्या स्थानी आहे. लोढा / मॅक्रोटेक डेव्हलपर्स आणि सोभा यांना प्रत्येकी 84, महिंद्रा लाइफस्पेसेसला 83, विलास जावडेकर डेव्हलपर्सला 81 आणि अमनोरा / सिटी कॉर्पोरेशनला 80 गुण मिळाले. कल्पतरू 79.5, शापूरजी पालोनजी रिअल इस्टेट 79, पंचशील रिअल्टी 78.5, रोहन बिल्डर्स 78 गुणांवर आहेत. कोळते-पाटील डेव्हलपर्स आणि व्हीटीपी रिअल्टी यांना प्रत्येकी 77.5, बिर्ला एस्टेट्सला 75 गुण आहेत.

पुरवंकरा / प्रोव्हिडंट, कुमार प्रॉपर्टीज आणि नाईकनवरे डेव्हलपर्स यांना प्रत्येकी 74 गुण आहेत. प्रिस्टीन प्रॉपर्टीजला 73.5, परांजपे स्कीम्सला 73, प्राइड ग्रुपला 72.5 गुण मिळाले. न्याती ग्रुप आणि रुणवाल ग्रुप यांना प्रत्येकी 72, कोहिनूर ग्रुपला 71, मॅजेस्टिक लँडमार्क्सला 70, दुविले इस्टेट्सला 68 आणि मार्वल रिअल्टर्सला 65 गुण आहेत. यादीतील गेरा डेव्हलपमेंट्सच्या जागी यंदा प्रिस्टीन प्रॉपर्टीजचा समावेश झाला आहे.

गुणांसोबत प्रत्येक तपासणीला पुराव्यांच्या विश्वासार्हतेचा दर्जाही दिला आहे. गोदरेज, लोढा, सोभा, महिंद्रा, अमनोरा, कल्पतरू, बिर्ला आणि रुणवाल यांच्यासाठी तो उच्च आहे. विलास जावडेकर, शापूरजी पालोनजी, पंचशील, कोळते-पाटील आणि व्हीटीपी यांच्यासाठी मध्यम-उच्च आहे. काहींसाठी तो मध्यम किंवा मध्यम-उच्च आहे. गुण आणि हा दर्जा सोबत वाचावा, असे म्हटले आहे.

प्रकल्पांच्या पातळीवरही काही नोंदी आहेत. गोदरेज पार्क ग्रीन्सची नोंदवलेली पूर्णत्वाची तारीख मार्च 2023 होती आणि नंतर मुदतवाढीची सुनावणी झाली. रोहन व्हिटीच्या जाहिरातीसंबंधी उल्लंघनासाठी महारेराने 20,000 रुपयांचा दंड केला. व्हीटीपी वर्व्हची नोंदवलेली मुदत जून 2026 वरून डिसेंबर 2029 पर्यंत वाढवली गेली. व्हीटीपीचे 30 पेक्षा जास्त प्रकल्प पूर्ण झाल्याचे कंपनीने सांगितले आहे. मात्र तक्रार म्हणजे अंतिम प्रतिकूल आदेश नाही आणि मुदतवाढ म्हणजे प्रकल्प अयशस्वी झाला असे नाही, हा फरक तपासणीत ठेवला आहे.

बिल्डरचा गुण आणि प्रकल्पाचा गुण या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत, असे यात ठळकपणे म्हटले आहे. आधी बिल्डर, मग सविस्तर तपासणी, मग प्रकल्प आणि शेवटी सदनिका अशा क्रमाने अभ्यास करावा, असे सुचवले आहे. गुण म्हणजे संशोधनातील मूल्यमापन आहे, ते प्रमाणपत्र किंवा शिफारस नाही. खरेदीपूर्वी महारेरा नोंदणी, मालकी हक्क, मंजूर आराखडे, विक्री करार आणि बांधकामाची प्रगती स्वतंत्रपणे तपासावी. अंतिम क्रमांक अजून निश्चित झालेले नाहीत.