पिंपरी-चिंचवडची सारथी हेल्पलाइन ठप्प: ४,७१३ तक्रारी प्रलंबित, नागरिकांचा खोट्या निपटाऱ्याचा आरोप

पिंपरी-चिंचवड महापालिकेची (PCMC) सारथी हेल्पलाइन नागरिकांच्या तक्रारींचा लवकर आणि नीट निपटारा व्हावा म्हणून सुरू झाली होती. पण आता प्रशासनाच्या उदासीनतेमुळे ती अडचणीत आली आहे. महापालिकेची सारथी हेल्पलाइन, महाराष्ट्र सरकारचे आपले सरकार पोर्टल आणि केंद्र सरकारचे सार्वजनिक तक्रार निवारण (PG) पोर्टल, या तिन्ही ठिकाणी मिळून ५,००० पेक्षा जास्त तक्रारी प्रलंबित आहेत. त्यातल्या १,३०० पेक्षा जास्त तक्रारी एका महिन्याहून अधिक काळ सुटलेल्या नाहीत.

सारथी १५ ऑगस्ट २०१३ रोजी तत्कालीन महापालिका आयुक्त डॉ. श्रीकर परदेशी यांचा प्रमुख उपक्रम म्हणून सुरू झाली. नागरिकांचे प्रश्न मार्गी लागावेत हा त्यामागचा हेतू होता. मात्र तक्रारी साचत चालल्या आहेत आणि हेल्पलाइन खरंच नीट चालते का, असा प्रश्न नागरिक विचारत आहेत.

महापालिकेच्या माहिती तंत्रज्ञान विभागाच्या आकडेवारीनुसार १५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी सारथीवर आलेल्या ४,७१३ तक्रारी प्रलंबित होत्या. त्यापैकी १,३४० तक्रारी ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ पडून होत्या. वृक्ष संवर्धन विभागाकडे सर्वाधिक, म्हणजे ७३८ तक्रारी अनिर्णित आहेत. जे प्रभागातील स्थापत्य विभागाकडे २२७, तर आरोग्य विभागाकडे १७३ तक्रारी प्रलंबित आहेत.

तीन अतिरिक्त आयुक्तांपैकी विक्रांत बागडे यांच्याकडे सर्वात कमी, म्हणजे सात तक्रारी प्रलंबित आहेत. अतिरिक्त आयुक्त तृप्ती सांडभोर यांच्याकडे ६२, तर कुलदीप जंगम यांच्याकडे ५५ तक्रारी आहेत.

या साचलेल्या तक्रारींना प्रशासनाची निष्क्रियता कारणीभूत ठरवली जात आहे. काही तक्रारी मूळ प्रश्न न सोडवताच निकाली काढल्या जातात, असा नागरिकांचा आरोप आहे. त्यामुळे तशाच तक्रारी पुन्हा पुन्हा समोर येतात. तक्रार नोंदवणे आणि बंद करणे यावर भर न देता नागरी प्रश्न खरंच सुटले पाहिजेत, असे नागरिकांचे म्हणणे आहे.

गेल्या सहा महिन्यांच्या आकडेवारीनुसार उद्यान विभागाविरुद्ध सर्वाधिक तक्रारी आल्या आहेत. धोकादायक झाडांची छाटणी, वाळलेली झाडे काढणे, सार्वजनिक बागांची दुरवस्था सुधारणे आणि कचऱ्याशी संबंधित समस्या अशा या तक्रारी आहेत. विभागाचे संथ काम आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे दुर्लक्ष यामुळे ठोस कारवाई झाली नाही, असा नागरिकांचा आरोप आहे. नागरिकांच्या तक्रारींवर सर्वात हळू काम करणारा विभाग म्हणून उद्यान विभाग समोर आला आहे.

तक्रारी हाताळण्याच्या पद्धतीवर नागरिकांमध्ये तीव्र नाराजी आहे. अनेकांचा आरोप आहे की महापालिकेचे कर्मचारी जागेवर जातच नाहीत आणि प्रश्न सोडवत नाहीत. सिस्टीममध्ये किंवा कागदावर फक्त तक्रार 'बंद' केली जाते. तक्रार बंद झाल्याचा मेसेज आल्यावर नागरिक जागेवर जाऊन पाहतात, तेव्हा काहीच बदललेले नसते. हा प्रकार दिशाभूल करणारा असून कर्मचाऱ्यांवर प्रभावी देखरेख नसल्याचे यातून दिसते, असे नागरिक म्हणतात.

नुकत्याच झालेल्या बैठकीत महापालिका आयुक्त डॉ. विजय सूर्यवंशी यांनी प्रलंबित तक्रारींबद्दल नाराजी व्यक्त केली आणि काही अधिकाऱ्यांना फटकारले, असे सांगितले जाते. तरीही प्रशासनाच्या कामात फारशी सुधारणा दिसत नाही.

स्मार्ट सिटी उपक्रमांतर्गत स्मार्ट सारथी अॅप आणि संकेतस्थळ सुरू झाले, पण ते नीट चालत नाहीत, असे नागरिक सांगतात. काही महिन्यांपूर्वी सारथी तक्रारींसाठी व्हाट्सऐप सुविधा सुरू झाली होती. निविदेची मुदत संपल्याने ती बंद झाली. व्हॉट्सअॅपवर तक्रार करणाऱ्यांना देखभालीसाठी सेवा उपलब्ध नसल्याचा आणि गैरसोयीबद्दल दिलगिरीचा मेसेज येत असल्याचे सांगितले जाते.

याबद्दल महापालिकेचे सहायक आयुक्त अमित पंडित म्हणाले, "निविदेची मुदत संपल्याने व्हाट्सऐप सुविधा बंद झाली आहे. मात्र हेल्पलाइन सुरू आहे. प्रलंबित तक्रारींचा नियमित आढावा घेतला जातो आणि संबंधित विभागांना त्या सोडवण्याच्या सूचना दिल्या आहेत. आयुक्तांनीही बैठकांमध्ये तशा सूचना दिल्या आहेत."

तिन्ही व्यासपीठांवरील स्थिती अशी: सारथी हेल्पलाइनवर ७,६०० तक्रारी आल्या, त्यापैकी ४,७१३ प्रलंबित आहेत. आपले सरकार पोर्टलवर ७५२ तक्रारी आल्या, त्यातील ११७ प्रलंबित आहेत. PG पोर्टलवर २९१ तक्रारी आल्या, त्यापैकी ५० प्रलंबित आहेत.