पुण्यातील महिंद्रा लाईफस्पेसेसची तपासणी: 82.5 गुण, पण घर घेण्यापूर्वी प्रकल्प तपासा

घर घेणारे लोक बिल्डर निवडताना त्याच्या नावाकडे पाहतात. पण मोठ्या कंपनीचे नाव म्हणजे प्रकल्पाची स्वतंत्र तपासणी टाळण्याचे कारण होऊ नये. पुण्यातील महिंद्रा लाईफस्पेसेसबद्दल हे विशेष लागू होते. ही कंपनी महिंद्रा ग्रुपची रिअल इस्टेट आणि पायाभूत सुविधा विकासाची शाखा आहे. निवासी बांधकामात ती 1994 पासून आहे. कंपनीच्या संकेतस्थळानुसार तिचे 50 पेक्षा जास्त निवासी प्रकल्प, 55.50 दशलक्ष चौरस फूट सुरू आणि येऊ घातलेली निवासी जागा आणि 21,000 पेक्षा जास्त ग्राहक आहेत.

पुण्यात पिंपरी-चिंचवड तसेच पूर्व आणि पश्चिम भागातील वाढत्या पट्ट्यांमध्ये कंपनीची मोठी उपस्थिती आहे. महिंद्रा अँथिया आणि महिंद्रा सेंट्रालिस हे प्रकल्प पूर्ण झाले आहेत. पिंपरीतील महिंद्रा सिटाडेल, खराडी अॅनेक्समधील महिंद्रा आयव्हीलश आणि पिंपरी-चिंचवडमधील महिंद्रा नेस्टॅल्जिया हे सध्याचे प्रकल्प आहेत. 2025 मध्ये नांदे-महाळुंगे येथे सुमारे 13.46 एकर जमीन कंपनीने घेतली. तिथे सुमारे 3,500 कोटी रुपयांच्या विकासाची शक्यता असल्याचा कंपनीचा अंदाज आहे.

पुणे टाइम्स मिरर (PTM) च्या तपासणीने कंपनीला 100 पैकी 82.5 गुण दिले आहेत. हा कायमचा क्रमांक नाही, तर कामचलाऊ संपादकीय गुण आहे. नवीन महारेरा नोंदी, ताब्याची माहिती किंवा बिल्डरचे उत्तर आले तर तो बदलता येईल. आर्थिक ताकद, कारभार, शाश्वतता आणि दीर्घ उपस्थिती, तसेच प्रकल्प वेळेवर चालले आहेत का, महारेराची नोंद काय सांगते आणि ग्राहक काय म्हणतात, या बाबी तपासल्या गेल्या.

कंपनी शेअर बाजारात नोंदणीकृत आहे. तिला CRISIL कडून AA/Stable आणि इंडिया रेटिंग्सकडून IND AA/Stable मानांकन आहे. कमर्शियल पेपरला IND A1+ मानांकन आहे. हे मानांकन कंपनीला आणि तिच्या कर्जांना आहे, एखाद्या गृहप्रकल्पाच्या कामगिरीची हमी त्यातून मिळत नाही. 30 जुलै 2026 रोजीच्या निकालांत महिंद्रा अँड महिंद्राने सांगितले की लाईफस्पेसेसची निवासी प्री-सेल्स 925 कोटी रुपयांवर गेली, जी वर्षभरापूर्वीच्या सुमारे दुप्पट आहे. मिळवलेले ग्रॉस डेव्हलपमेंट व्हॅल्यू 5,600 कोटी रुपये झाले, म्हणजे 60 टक्के वाढ.

शाश्वततेसाठी पूर्ण 5 पैकी 5 गुण मिळाले आहेत. प्रत्येक वर्षी सुरू होणारा प्रकल्प नेट झिरोसाठी तयार असतो, असे कंपनी सांगते. आयव्हीलशला नेट-झिरो-एनर्जी आणि नेट-झिरो-वेस्ट डिझाईनची मान्यता मिळाली आहे.

ताब्याच्या बाबतीत मात्र जास्त काळजी घ्यावी लागते. महारेराच्या सार्वजनिक नोंदींवर आधारित एका तिसऱ्या पक्षाच्या विश्लेषणात पाच कंपन्यांमधील 93 प्रकल्प आहेत. त्यातले 47 पूर्ण आणि 46 बांधकामाधीन आहेत. पूर्ण झालेल्यांपैकी 74 टक्के वेळेवर झाले, तर 13 प्रकल्पांना सहा महिने किंवा जास्त उशीर झाला. 83 तक्रारी, 48 प्रकल्पांत खटल्यांची घोषणा आणि पाच लॅप्स झालेल्या नोंदणी आहेत. हे आकडे अनेक कायदेशीर संस्था आणि भागांचे आहेत, त्यामुळे फक्त पुण्याचे चित्र म्हणून पाहू नयेत. तक्रार म्हणजे चूक सिद्ध झाली असे नाही, आणि खटला म्हणजे प्रकल्प अपयशी असेही नाही.

हॅपिनेस्ट ताथवडे हा इशारा देणारा प्रकल्प आहे. 2024 मध्ये शेवटचा टप्पा सुरू करताना महिंद्राने सांगितले होते की आधीचे टप्पे जवळपास विकले गेले आहेत, बांधकाम वेळेच्या पुढे आहे आणि ताबा 2025 पासून देण्याचे नियोजन आहे. पण फेज 1 च्या नोंदणी क्रमांक P52100028049 च्या सध्याच्या नोंदीत ताबा जानेवारी 2027 दाखवला आहे. सुमारे 692 नोंदणीकृत विक्री आणि एक तक्रार आहे. ग्राहकांच्या काही सार्वजनिक प्रतिक्रियांत उशीर आणि संवादाबद्दल तक्रारी आहेत. त्यावरून कंपनीत सगळीकडे उशिराची समस्या आहे असा निष्कर्ष काढता येत नाही, असे तपासणी म्हणते.

सिटाडेल पिंपरीत संत तुकारामनगर मेट्रो स्टेशनजवळ आहे. तो सुमारे 9.66 एकरांवर असून त्याचे ग्रॉस डेव्हलपमेंट व्हॅल्यू जवळपास 2,500 कोटी रुपये आहे. मे 2026 मध्ये कंपनीने कोडनेम सँक्टम हा नवा टप्पा जाहीर केला. त्यात टॉवर E, F आणि G असून त्याचे अंदाजित मूल्य सुमारे 800 ते 850 कोटी रुपये आहे. रेल्वे ट्रॅकजवळचे अंतर आणि आसपासच्या सुविधांबद्दल प्रश्न उपस्थित झाले आहेत, म्हणून खरेदीदारांनी वेगवेगळ्या वेळी जाऊन स्वतः पाहावे.

सरतेशेवटी, घर घेणाऱ्याने नेमका महारेरा नोंदणी क्रमांक, टॉवर, टप्पा आणि सध्याची पूर्णत्वाची तारीख तपासावी. कंपनीची आर्थिक ताकद आणि प्रत्येक प्रकल्पाची आर्थिक स्थिती या वेगळ्या गोष्टी आहेत. हा लेख गुंतवणूक, कायदेशीर किंवा खरेदीचा सल्ला नाही.