कोथरूडमध्ये बांधकामाची धूळ, वाहतुकीची कोंडी आणि फूटपाथवर कब्जा; रहिवासी हैराण

कोथरूडमधील मृत्युंजय मंदिराजवळच्या वर्दळीच्या रस्त्यावर मॉल, हॉटेल आणि व्यावसायिक गाळ्यांचे बांधकाम सुरू आहे. या कामामुळे गेल्या काही महिन्यांपासून आसपासच्या रहिवाशांना रोजच त्रास सहन करावा लागत आहे. अवजड यंत्रे आणि बांधकामाचे साहित्य सार्वजनिक जागेवर पडून असल्याने फूटपाथ वापरता येत नाहीत.

दिवसा गर्दीच्या वेळेतही मोठी बांधकाम वाहने या रस्त्यावरून जातात. त्यामुळे स्कूल व्हॅन, वाहनचालक आणि पादचारी यांना रोज कोंडीतून वाट काढावी लागते. अंडरपासच्या कामासाठी हा रस्ता सहा महिने बंद होता आणि तो उघडल्यानंतर लगेचच हा नवा त्रास सुरू झाला. हवेत सिमेंटच्या धुळीचा थर साचलेला आहे आणि सुरक्षेचे उपाय अपुरे असल्याने येणाऱ्या जाणाऱ्या प्रत्येकाला धोका आहे.

प्रत्यक्ष पाहणीच्या वेळी सिमेंट आणि काँक्रीटच्या धुळीची नोंद घ्यायला सुरुवात होताच एका बांधकाम कामगाराने धूळ उडू नये म्हणून लगेच रस्त्यावर पाणी मारायला सुरुवात केली.

स्थानिक रहिवासी अशोक मेदनकर म्हणाले की, लोखंडी सळ्यांचे मोठे गठ्ठे घेऊन जाणाऱ्या अवाढव्य क्रेन रोज या रस्त्यावरून जातात. "लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि दुचाकीस्वार आसपास असताना हे पाहून भीती वाटते. रहिवासी रस्त्याला खासगी बांधकामस्थळ समजता येत नाही. अपघात झाला तर जबाबदारी कोण घेणार?" असा सवाल त्यांनी केला.

याच परिसरातील अनिता देशमुख यांनी सांगितले, "फूटपाथ रहिवाशांना सुरक्षित चालता यावे यासाठी आहे. पण बांधकामावरील कामगारांनी तो खासगी चहाची टपरी आणि आपल्या बाइक लावण्याची जागा करून टाकला आहे. पादचाऱ्यांना अवजड वाहनांच्या गर्दीत रस्त्यावरून चालावे लागते आणि जीव धोक्यात घालावा लागतो. सुरक्षित चालण्याचा आमचा हक्कच गेला आहे."

गणेश शिंदे म्हणाले, "सहा महिन्यांनी रस्ता उघडल्यावर आता तरी दिलासा मिळेल असे वाटले होते, पण परिस्थितीत फारसा फरक पडलेला नाही. धूळ, अवजड यंत्रे, खराब झालेले फूटपाथ आणि अतिक्रमणे यांचा रोज त्रास होतो. फिरायला बाहेर पडणेसुद्धा अवघड झाले आहे. कोणाला इजा होण्याआधी महापालिकेने लक्ष घालावे अशी आमची मागणी आहे."

निखिल मेदाने यांनी सांगितले की, परिसरातील रहिवाशांना रोज सिमेंटची धूळ श्वासावाटे घ्यावी लागते आणि आसपासचा भाग हळूहळू काँक्रीटच्या ढिगाऱ्यासारखा होत चालला आहे. अनेक झाडे तोडली गेली असून जी थोडी उरली आहेत तीही बुंध्याभोवती साचलेल्या सिमेंटमुळे मुळे विषारी होऊन सुकताना दिसत आहेत. "बांधकामावरील कामगारांच्या खासगी बाइकांनी फूटपाथ व्यापले आहेत, तर सुरू असलेल्या कामामुळे एक संपूर्ण फूटपाथच नाहीसा झाला आहे. लोखंडी सळ्या आणि इतर धोकादायक सामान घेऊन जाणारी अवजड वाहने सतत या रस्त्यावरून जात असतात आणि प्रवाशांचा जीव धोक्यात येतो," असे मेदाने म्हणाले.

पुणे महापालिकेच्या (PMC) बांधकाम परवानगी विभागाचे इन्स्पेक्टर योगेश भोसले यांनी सांगितले, "काँक्रीटच्या धुळीमुळे होणाऱ्या हवा प्रदूषणाच्या तक्रारींबद्दल कंत्राटदाराला पत्र दिले जाईल. या धुळीमुळे आसपासचे रहिवासी आणि प्रवासी यांना श्वास घ्यायला त्रास होत असल्याचे सांगितले जाते. कंत्राटदाराला तातडीने खबरदारीचे उपाय करण्याचे आणि प्रश्न सोडवण्याचे निर्देश दिले जातील." फूटपाथ आणि रस्त्यासंबंधीच्या तक्रारी त्या त्या कामांसाठी जबाबदार असलेल्या महापालिकेच्या संबंधित विभागांकडे न्याव्या लागतील, असेही भोसले यांनी स्पष्ट केले.

आरपीजी ग्रुपची कंपनी असलेल्या केईसी इंटरनॅशनलचे (KEC International) प्रतिनिधित्व करणारे साइटवरील कंत्राटदार बालाजी कावठाळे यांनी सांगितले की, परिसरात पाच कंत्राटदार वेगवेगळ्या कामांवर आहेत. त्यात अंडरपास आणि किर्लोस्कर बिल्डिंगच्या डी ब्लॉकजवळील नाल्यावरील महापालिकेच्या पुलाच्या प्रकल्पाचा समावेश आहे. 2024 च्या पावसाळ्यात पाणी तुंबल्यानंतर रस्ता रुंद करण्यासाठी आणि उंच करण्यासाठी तो पुन्हा बंद करावा लागू शकतो.

कावठाळे म्हणाले, "धूळ आटोक्यात ठेवण्यासाठी रोज पाणी मारले जाते, तसेच प्रदूषणाची पातळी दाखवणारे प्रकाशित AQI फलक लावले आहेत. महापालिकेच्या सुधारित नियमांनुसार रात्री 9 वाजता बांधकाम थांबते. पोलीस मार्शल नियमपालनावर लक्ष ठेवतात आणि महापालिकेचे अधिकारी वेळोवेळी तपासणी करतात." रहिवाशांच्या धूळ, वाहतूक आणि गैरसोयीच्या तक्रारी मान्य करत ते म्हणाले, "गेल्या सहा महिन्यांत परिस्थिती सुमारे 75 टक्के सुधारली आहे. फूटपाथवरील टपऱ्याही प्रकल्पाच्या आवारात हलवल्या जातील."

त्यांनी पुढे सांगितले की आता शनिवार रविवारी सकाळी 6 ते सायंकाळी 5 या वेळेत बांधकामाला परवानगी आहे, तर कोथरूडमध्ये आठवड्यातील इतर दिवशी काम आणि अवजड वाहनांची ये-जा यावर सकाळी 11 ते सायंकाळी 5 या वेळेत कोणतेही निर्बंध नाहीत. किर्लोस्कर यांच्या मालकीच्या या प्रकल्पात 20 मजले असणार असून त्यापैकी 16 मजल्यांचे काम पूर्ण झाले आहे. रस्ता आणि आसपासची गैरसोय हे प्रश्न कायम आहेत, मात्र बांधकाम महापालिकेच्या नियमावलीनुसार आणि सुरक्षा नियमांनुसार सुरू आहे, असे कावठाळे म्हणाले.

पाहणीदरम्यान एक महिला रस्त्यावर उभ्या असलेल्या उघड्या कंटेनरचे फोटो काढताना दिसली. त्या कंटेनरमधून लांब लोखंडी सळ्या धोकादायक पद्धतीने बाहेर आलेल्या होत्या, त्यामुळे अपघाताचा धोका होता आणि वाहतुकीला अडथळा होत होता. फोटोंबद्दल विचारल्यावर आपण साइटवरील कर्मचारी असल्याचे सांगून तिने बोलण्यास नकार दिला आणि घाईघाईने बांधकामस्थळी परत गेली.

किर्लोस्कर मार्केटिंग ऑफिसमध्ये जाण्यास सुरक्षारक्षकांनी मनाई केली आणि साइट इंडक्शनची प्रक्रिया बंधनकारक असल्याचे कारण दिले. बांधकामस्थळी प्रवेश करण्यापूर्वी अभ्यागतांना रक्तातील साखर आणि रक्तदाब यांच्या तपासणीसह वैद्यकीय तपासणी करावी लागते, कारण संरक्षक भिंती नसलेल्या उंचावरील अपूर्ण मजल्यांवर धोका असतो, असेही सांगण्यात आले.