वडाळा-कासारवडवली मेट्रो 4 ची पहिली गाडी डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात मुंबईत येणार

वडाळा-कासारवडवली मेट्रो 4 मार्गिकेवरील पहिली मेट्रो ट्रेन डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात मुंबईत दाखल होणार आहे. ठाणे आणि मुंबई यांच्यातला प्रवास आणखी वेगवान आणि सुखकर करण्यासाठी ही मार्गिका महत्त्वाची मानली जाते.

आंध्रप्रदेशातील श्री सिटी येथील कारखान्यात अल्स्टॉम कंपनीने या ट्रेनची उभारणी पूर्ण केली आहे. सध्या तिथेच तिची कसून चाचणी आणि तांत्रिक पडताळणी सुरू आहे. या मेट्रोची पहिली झलकही आता समोर आली आहे.

मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (MMRDA) या मार्गिकेच्या यंत्रणा आणि गाड्यांचे कंत्राट एल अँड टी (L&T) कंपनीला दिले आहे. एल अँड टी मार्फत अल्स्टॉमकडून या गाड्यांची खरेदी केली जात आहे. कंत्राट मिळाल्यानंतर अवघ्या चौदा महिन्यांत, म्हणजे विक्रमी कालावधीत, पहिली गाडी तयार झाली आहे. मात्र ट्रॅकवरील चाचण्या आणि आरडीएसओची मंजुरी मिळाल्यानंतरच ती प्रत्यक्ष सेवेत येईल.

अल्स्टॉमच्या कारखान्याची क्षमता दरमहा तीन ट्रेन तयार करण्याची आहे. त्यानुसार जानेवारी 2028 पर्यंत एकूण 39 गाड्या (234 कोच) टप्प्याटप्प्याने पुरवल्या जाणार आहेत. त्यातल्या पहिल्या 20 ट्रेन ऑगस्ट 2027 पर्यंत येतील, तर उरलेल्या गाड्यांची निर्मिती 2028 च्या सुरुवातीला पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे. या सहा डब्यांच्या गाड्या 90 सेकंदांच्या अंतराने चालवण्याची तांत्रिक क्षमता त्यांच्यात आहे.

मेट्रो 4 वरील गायमुख ते कॅडबरी जंक्शन या टप्प्यावर डिसेंबरमध्येच सेवा सुरू करण्याचे नियोजन आहे. पण सुरुवातीच्या काळात या मार्गावर मेट्रो 7 (गुंदवली ते दहिसर) वरील गाड्या चालवल्या जातील. अल्स्टॉमच्या नव्या गाड्यांच्या सर्व चाचण्या आणि सुरक्षिततेच्या तपासण्या पूर्ण झाल्यावरच त्या प्रवाशांसाठी धावतील. त्यामुळे ठाणेकरांना नव्या कोऱ्या गाड्यांमधून प्रवास करण्यासाठी काही महिने वाट पाहावी लागणार आहे.

प्रत्येक गाडीत 310 आसने असतील आणि एका वेळी 2238 प्रवासी प्रवास करू शकतील. भविष्यात गरज पडली तर सहा डब्यांऐवजी आठ डब्यांपर्यंत गाडी वाढवता येईल. या गाड्या पुढे चालकविरहित (ड्रायव्हरलेस) तंत्रज्ञानावर चालवण्यासाठी पूर्णपणे सज्ज आहेत.

सुरक्षिततेला प्राधान्य देत गाडीत विशेष 'अँटी ड्रॅग' यंत्रणा बसवली आहे. दरवाजात एखादी वस्तू किंवा अडथळा आला, तर ही यंत्रणा तो ओळखते आणि ट्रेन सुरू होऊ देत नाही. त्यामुळे दुर्घटनांची शक्यता टळेल. प्रत्येक गाडीत 36 सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि 24 पॅसेंजर इमर्जन्सी अलार्म असतील.

प्रवाशांसाठी प्रत्येक डब्यात 8 ते 10 चार्जिंग पॉईंट्स, सायकल ठेवण्यासाठी स्वतंत्र स्टँड आणि माहितीसाठी मोठ्या डिस्प्ले स्क्रीनची सोय आहे. प्रत्येक गाडीत सहा सायकल स्टँड असतील. स्थानकांवर लिफ्ट, एस्कलेटर, स्वयंचलित तिकीट प्रणाली आणि प्लॅटफॉर्म स्क्रीन डोअर असतील. सौरऊर्जा, एलईडी प्रकाशयोजना आणि ऊर्जा बचत तंत्रज्ञानाचाही वापर केला जाणार आहे.

मुंबईचे दमट हवामान आणि मुसळधार पाऊस लक्षात घेऊन गाडीची रचना केली आहे. पावसाळ्यात गळती होऊ नये यासाठी विशेष खबरदारी घेतली असून, आर्द्रतेनुसार काम करणारी अत्याधुनिक एचव्हीएसी (HVAC) प्रणाली बसवली आहे. या गाड्यांचे अपेक्षित आयुष्यमान 35 वर्षे आहे.