पवारांची प्रकृती आणि अजितदादांच्या निधनानंतर दोन्ही राष्ट्रवादी पक्षांत अस्वस्थता

शरद पवार यांची प्रकृती अलीकडे थोडी ढासळली आहे आणि सार्वजनिक जीवनात त्यांचा वावर कमी होतोय. त्याचे सावट कार्यकर्त्यांच्या मनावर आहे, असे या विश्लेषणात म्हटले आहे. राष्ट्रवादी काँग्रेस (शरदचंद्र पवार) पक्ष एकखांबी तंबू आहे आणि पवारांच्या उत्साहावरच त्याची आजवरची वाटचाल झाली, असे लेखकाचे मत आहे. अजित पवारांच्या पक्षाची स्थितीही तशीच होती, असेही ते म्हणतात.

पवार पुण्यातील रुबी हॉल क्लीनिकमध्ये आणि नंतर मुंबईतील ब्रीच कँडी रुग्णालयात दाखल होते. त्यांचे वय ८५ आहे आणि १२ डिसेंबरला ते ८६ व्या वर्षात पदार्पण करतील. उपचार सुरू असताना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी त्यांना थेट फोन केला. पवारांचे बालपणीचे मित्र विठ्ठल मणियार यांच्या म्हणण्यानुसार मोदी म्हणाले, "पवारसाहेब तुम्ही प्रकृतीची काळजी घ्या. विश्रांती घ्या. तुम्ही देशाची चिंता करू नका. सुप्रियाताई आणि आम्ही ते बघून घेऊ..!"

सुप्रिया सुळे यांनी मणियार यांचे म्हणणे नाकारले नाही आणि स्वीकारलेही नाही. असे संभाषण दोन व्यक्तींमधले खाजगी असते आणि ते तसेच राहावे, एवढेच त्या म्हणाल्या. या उद्गारांचा अर्थ काय, असा प्रश्न लेखकाने विचारला आहे आणि अनेक शक्यता दिसतात, असे ते म्हणतात.

अजित पवारांचे २८ जानेवारी २०२६ रोजी विमान अपघातात निधन झाले. त्यानंतर पक्षात गोंधळ आणि चिंतेचे वातावरण आहे, असे लेखक नमूद करतात. निधनानंतर विलिनीकरणाच्या चर्चांचा मुद्दा पुढे आला. दादांनी विलिनीकरणाची चर्चा पवारांच्या सहकाऱ्यांशी केली होती, असा दावा करण्यात आला आणि जयंत पाटील यांनी त्याबद्दल बैठकांची माहिती सांगितली. सुनील तटकरे, छगन भुजबळ यांच्यासह दादांच्या जवळच्या सहकाऱ्यांनी अशा चर्चा झाल्याचे नाकारले आणि दादा आमच्याशी तसे कधी बोलले नव्हते, असे सांगितले.

निधनानंतर तिसऱ्या दिवशी पक्षाचे नेतृत्व अधिकृतपणे सुनेत्रा पवार यांच्याकडे सोपवले गेले. चौथ्या दिवशी राजभवनावरील साध्या समारंभात त्या उपमुख्यमंत्री झाल्या. एप्रिल २०२६ मध्ये पार्थ पवार यांना राज्यसभेची जागा मिळाली. पार्थ २०१९ मध्ये मावळ मतदारसंघातून लढले होते आणि शिवसेनेच्या श्रीरंग बारणे यांनी दोन लाखांहून अधिक मतांनी त्यांचा पराभव केला होता.

अलीकडे पार्थ पवार मंत्रिमंडळातील राष्ट्रवादीच्या खात्यांमध्ये हस्तक्षेप करत असल्याच्या तक्रारी ऐकू येत होत्या, असे लेखक सांगतात. मुंबई अध्यक्षपदी झिशान सिद्धीकी यांची नेमणूक पार्थ यांच्या आग्रहाने झाली आणि मुख्य प्रवक्तेपदी उमेश पाटील यांची निवड झाली. या दोन्ही निर्णयांची आधी माहिती भुजबळ वा तटकरे यांना दिली नव्हती, असे ते म्हणतात.

त्यानंतर दिलीप वळसे पाटील, छगन भुजबळ, सुनील तटकरे, प्रफुल्ल पटेल आणि हसन मुश्रीफ या वरिष्ठ नेत्यांनी उत्तररात्री दिल्लीत गृहमंत्री अमित शहा यांची भेट घेतली. त्याआधी मुंबईत भुजबळांच्या बंगल्यावर त्यांची बैठक झाली. या दोन्ही वेळी सुनेत्रा पवार यांना बोलावले नव्हते. अर्थखाते राष्ट्रवादीला परत मिळावे, ही मागणी काही महिने सुरू आहे. ते खाते सध्या मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडेच आहे. दिले गेले तरी वळसे पाटील यांच्यासारख्या अनुभवी नेत्याला द्यावे, असा भाजपचा विचार दिसतो, असे लेखक म्हणतात.

सुनेत्रा पवार यांनी बोलावलेल्या आमदारांच्या तातडीच्या बैठकीला ४१ पैकी फक्त तीस आमदार हजर होते. दादांच्या नावावर निवडून आलेले आमदार अस्वस्थ आहेत, असे लेखकाचे म्हणणे आहे.