शाह यांच्या भेटीनंतर राष्ट्रवादीत नाराजीची चर्चा; तटकरे म्हणतात, कोणतीही नाराजी नाही

अजित पवार यांच्या निधनानंतर राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्ये अनेक बदल दिसत आहेत. पक्षाचे नेतृत्व सुनेत्रा पवार यांच्याकडे आहे. त्यांनी उपमुख्यमंत्री आणि पक्षाच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदाची जबाबदारी स्वीकारली आहे. पण संघटनेच्या निर्णयांमध्ये पार्थ पवार यांचा प्रभाव वाढत असल्याची चर्चा आहे.

नव्या नियुक्त्या आणि संघटनात्मक बदल करताना ज्येष्ठ नेत्यांना विश्वासात घेतले जात नाही, असा आरोप काही सूत्रांकडून केला जात आहे. मुंबई अध्यक्षपदी आमदार झिशान सिद्दीकी आणि राष्ट्रीय मुख्य प्रवक्तेपदी उमेश पाटील यांची नियुक्ती झाली, तेव्हा कोअर कमिटीतील वरिष्ठ सदस्यांशी चर्चा झाली नाही, अशी नाराजी व्यक्त झाल्याचे वृत्त आहे. युवक अध्यक्ष आणि युवती अध्यक्ष निवडतानाही सर्वानुमते निर्णय अपेक्षित होता. पण पार्थ पवार यांनी ज्येष्ठ नेत्यांना विश्वासात न घेता निर्णय घेतल्याची चर्चा आहे.

या पार्श्वभूमीवर प्रफुल्ल पटेल, छगन भुजबळ, सुनील तटकरे, दिलीप वळसे पाटील, हसन मुश्रीफ, धनंजय मुंडे आणि समीर भुजबळ यांनी दिल्लीत केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांची भेट घेतली. या शिष्टमंडळात सुनेत्रा पवार आणि पार्थ पवार नव्हते. त्यामुळे पक्षातील अंतर्गत समीकरणांबद्दल प्रश्न उभे राहिले.

अजित पवार यांच्याकडे राज्याचे अर्थमंत्रिपद होते. त्यांच्या निधनानंतर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी हे खाते स्वतःकडे घेतले. सुनेत्रा पवार उपमुख्यमंत्री झाल्यावर अर्थखाते पुन्हा राष्ट्रवादीला मिळेल, अशी पक्षातील नेत्यांची अपेक्षा होती. पण हे खाते अजून मुख्यमंत्र्यांकडेच आहे. येत्या मंत्रिमंडळ फेरबदलात अर्थमंत्रिपद राष्ट्रवादीला परत मिळावे, ही ज्येष्ठ नेत्यांची मुख्य मागणी असल्याचे सांगितले जाते. शाह यांच्यासोबतच्या भेटीतही हा मुद्दा मांडला गेल्याची माहिती समोर आली आहे.

त्याआधी 25 ऑक्टोबरला मुंबईत अजित पवार यांच्या देवगिरी या शासकीय निवासस्थानी पक्षाच्या कोअर कमिटीची बैठक झाली होती. त्या बैठकीतही अर्थखात्याच्या मागणीवर चर्चा झाल्याचे सांगितले जाते. बैठकीनंतर छगन भुजबळ यांनी दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेसच्या विलीनीकरणाबाबत अधिकृत चर्चा झालेली नाही, असे स्पष्ट केले होते. अर्थमंत्रिपद परत मिळवण्याबाबत मात्र पक्षात सहमती आहे, असेही त्यांनी सांगितले होते.

शरद पवार यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि अजित पवार यांची राष्ट्रवादी काँग्रेस यांच्या संभाव्य विलीनीकरणाची चर्चा काही काळापासून सुरू आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या प्रस्तावित बारामती दौऱ्यामुळे या चर्चेला जास्त महत्त्व आले आहे. पण काही ज्येष्ठ नेत्यांना दोन्ही पक्षांचे एकत्रीकरण नको आहे, अशी माहिती समोर येत आहे. विलीनीकरण झाले तर पवार कुटुंबाचे वर्चस्व वाढेल आणि सध्या प्रभावी भूमिका बजावणाऱ्या ज्येष्ठ नेत्यांचे महत्त्व कमी होईल, अशी भीती काही नेत्यांना असल्याची चर्चा आहे. दोन्ही गट एकत्र आले तर शरद पवार गटाच्या 8 खासदारांचा पाठिंबा केंद्रातील एनडीएला मिळू शकतो. म्हणून भाजपच्या केंद्रीय नेतृत्वाची भूमिका महत्त्वाची ठरेल. कोअर कमिटीतील नेत्यांनी शाह यांच्यासमोर दोन्ही पक्षांचे एकत्रीकरण नको, अशी भूमिका मांडल्याचे वृत्त आहे.

महाराष्ट्र विधान परिषदेच्या पुणे पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीतून राष्ट्रवादी काँग्रेसने माघार घेतली. हा मतदारसंघ पक्षाचा पारंपरिक बालेकिल्ला मानला जातो. अनेक नेते लढायला इच्छुक असतानाही उमेदवार न देण्याचा निर्णय झाल्याने नाराजी असल्याचे सांगितले जाते. या निर्णयाचा फायदा शरद पवार यांच्या राष्ट्रवादी काँग्रेसला झाला आणि त्यांनी ही जागा जिंकली. अजित पवार गटाने शरद पवार गटाला अप्रत्यक्ष मदत करण्याच्या रणनीतीतून माघार घेतली का, असा प्रश्न काही ज्येष्ठ नेत्यांना पडल्याची चर्चा आहे.

कोअर कमिटीच्या बैठकीनंतर सुनील तटकरे यांनी प्रसारमाध्यमांशी बोलताना नाराजीचे वृत्त फेटाळले. पक्षात कोणतीही नाराजी नाही, असे सांगून त्यांनी बैठकीत संघटनात्मक कामकाज, आगामी कार्यक्रम आणि राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती यावर चर्चा झाल्याचे स्पष्ट केले. विलीनीकरणाबद्दल विचारले असता, या विषयावर आता पडदा पडला आहे, असे तटकरे म्हणाले. शरद पवार यांच्या पक्षाने आणि त्यांच्या पक्षानेही याबाबत आपापली भूमिका स्पष्ट केली आहे, असे त्यांनी सांगितले.

राष्ट्रवादीचे राष्ट्रीय मुख्य प्रवक्ते उमेश पाटील यांनीही शाह यांच्यासोबतची बैठक पूर्वनियोजित आणि औपचारिक होती, असे म्हटले आहे. सुनेत्रा पवार आणि पार्थ पवार यांना जाणीवपूर्वक बाजूला ठेवल्याच्या बातम्या चुकीच्या आहेत, असा दावा त्यांनी केला. काही राजकीय शक्ती पक्षात मतभेद असल्याचे चित्र उभे करत आहेत, असेही ते म्हणाले. सुनेत्रा पवार यांच्या नेतृत्वाखाली राष्ट्रवादी काँग्रेस एकसंध आहे आणि महायुतीचा महत्त्वाचा भाग आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

कोअर कमिटीच्या बैठकीत पुढचे राजकीय आणि संघटनात्मक निर्णय अनुभवी नेत्यांशी चर्चा करूनच घ्यावेत, अशी भूमिका मांडल्याचे वृत्त आहे. यापुढे ज्येष्ठ नेत्यांशी समन्वय साधून निर्णय घेतले जातील, असे आश्वासन पार्थ पवार आणि जय पवार यांनी दिल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे. पक्षाच्या अधिकृत नेतृत्वाने नाराजी आणि गटबाजी नाकारली आहे. त्यामुळे सध्या समोर येणाऱ्या अनेक गोष्टी सूत्रांच्या माहितीवर आणि राजकीय चर्चेवर आधारित आहेत. मंत्रिमंडळ फेरबदल, पक्षातील नियुक्त्या आणि दोन्ही राष्ट्रवादींची पुढची भूमिका यावरून पुढचे चित्र स्पष्ट होईल.