लघवीच्या नमुन्यातून मूत्राशयाच्या कर्करोगाचे निदान, आरएनए तपासणीची नवी चाचणी

मूत्राशयाचा कर्करोग आहे की नाही, हे फक्त लघवीचा नमुना तपासून ओळखता येईल, अशी आशा आता निर्माण झाली आहे. संशोधकांनी लघवीतील आरएनए रेणूंचे विश्लेषण करणारी एक नवी चाचणी तयार केली आहे. या चाचणीच्या मदतीने मूत्राशयाचा कर्करोग ओळखण्यात संशोधकांना यश आले आहे.

विशेष म्हणजे, कर्करोगाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यातील रुग्ण ओळखण्यातही ही चाचणी प्रभावी ठरली, असे संशोधकांनी म्हटले आहे. हे संशोधन 'नेचर मेडिसिन' या प्रतिष्ठित वैज्ञानिक नियतकालिकात प्रसिद्ध झाले आहे.

सध्या कर्करोगाच्या निदानासाठी लिक्विड बायोप्सी चाचण्या वापरल्या जातात. या चाचण्यांमध्ये मुख्यतः रक्तातील कर्करोगाच्या पेशींमधून बाहेर पडणाऱ्या डीएनएचा अभ्यास केला जातो. मात्र स्टॅनफोर्ड विद्यापीठातील संशोधक मॅक्सिमिलियन डायन आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी यापेक्षा वेगळा मार्ग निवडला. त्यांनी डीएनएशी संबंधित असलेल्या आरएनए रेणूंच्या विश्लेषणावर भर दिला.

आरएनएमुळे शरीरातील कोणती जनुके सक्रिय आहेत आणि कर्करोगाच्या पेशींमध्ये नेमके काय बदल होत आहेत, याची माहिती मिळू शकते.

या संशोधनासाठी कर्करोगग्रस्त आणि निरोगी अशा एकूण ५१५ व्यक्तींच्या नमुन्यांची तपासणी करण्यात आली. त्यात नव्या तंत्रज्ञानाने मूत्राशयाच्या कर्करोगाचे निदान करताना १०० पैकी ९५ रुग्ण ओळखले. म्हणजेच प्रत्येक शंभर रुग्णांमागे पंचाण्णव रुग्ण या चाचणीत पकडले गेले. सुरुवातीच्या अवस्थेतील कर्करोगाचे संकेतही चाचणीतून मिळाले.

याशिवाय कर्करोगाचा प्रकार आणि तो पुन्हा उद्भवण्याचा धोका याबद्दलही महत्त्वाची माहिती मिळू शकते. लघवीचा मूत्राशयातील गाठींशी थेट संपर्क येतो, त्यामुळे कर्करोगाच्या निदानासाठी ती उपयुक्त ठरू शकते, असे संशोधकांचे मत आहे.

आता याच तंत्रज्ञानाचा वापर मूत्रपिंड आणि प्रोस्टेटच्या कर्करोगाचे निदान करण्यासाठीही करता येतो का, याचा अभ्यास सध्या सुरू आहे. भविष्यात मूत्रमार्गाशी संबंधित विविध कर्करोगांचे निदान एकाच लघवीच्या चाचणीतून होऊ शकेल, अशी शक्यता संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

मात्र हे तंत्रज्ञान अजून प्राथमिक संशोधनाच्या टप्प्यातच आहे. नियमित कर्करोग तपासणीसाठी त्याचा वापर करण्यापूर्वी अधिक व्यापक संशोधन आणि वैद्यकीय चाचण्या आवश्यक आहेत, असेही संशोधकांनी नमूद केले आहे. कमी त्रासदायक आणि तुलनेने सोप्या पद्धतीने कर्करोगाचे लवकर निदान करण्याच्या दिशेने हे संशोधन महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे.