पाच दिवसांत सोन्याचा भाव सुमारे ३ टक्क्यांनी चढला; तज्ज्ञ म्हणतात, खरेदीची घाई नको

झटक्यात झालेल्या मोठ्या घसरणीनंतर भारतात सोन्याच्या दरांत पुन्हा वाढ दिसू लागली आहे. गेल्या पाच दिवसांच्या व्यवहारात सोन्याचे दर सुमारे ३ टक्क्यांनी वाढले आहेत. सलग होणाऱ्या या वाढीमुळे किमती पुन्हा उसळी घेणार का, असा प्रश्न आता बाजारात विचारला जात आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, काही दिवसांच्या वाढीला सोन्याच्या दरातील नव्या आणि दीर्घकाळ चालणाऱ्या तेजीची सुरुवात मानणे योग्य ठरणार नाही. अलीकडे दर वाढले असले तरी गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे नेहमीच गरजेचे आहे. भारतात दिवाळी आणि धनतेरससारख्या सणांच्या काळात सोन्याची मागणी वाढते आणि त्याचा परिणाम किमतींवरही होतो. मात्र काही दिवसांची वाढ म्हणजे बाजारात दीर्घकालीन तेजी परत आल्याचे लक्षण नाही. जागतिक आर्थिक परिस्थिती सोन्याच्या किमतींपुढे आव्हान ठरू शकते, असेही सांगितले जात आहे.

आकडेवारीनुसार, १ जानेवारी २०२६ रोजी भारतात सोन्याचा भाव प्रति १० ग्रॅम सुमारे Rs १,३२,९४१ होता. ६ नोव्हेंबरपर्यंत तो अंदाजे Rs १,४१,०३२ पर्यंत गेला. या वर्षात आतापर्यंत सोन्याच्या दरात अंदाजे ६ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.

थोडे मागे गेल्यास, नोव्हेंबर २०२२ मध्ये सोन्याचा सरासरी भाव प्रति १० ग्रॅम सुमारे Rs ५०,००० होता. जानेवारी २०२६ मध्ये भावाने Rs १.७६ लाखांचा उच्चांक गाठला. म्हणजेच गेल्या काही वर्षांत सोन्याने दीर्घ मुदतीत उत्तम परतावा दिला आहे.

अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह डिसेंबरमध्ये व्याजदर वाढवण्याची ७० टक्के शक्यता आहे, असा बाजाराचा अंदाज आहे. व्याजदर वाढले तर गुंतवणूकदारांना सोन्यापेक्षा व्याज देणारे पर्याय जास्त आकर्षक वाटू शकतात. त्याचा परिणाम सोन्याच्या मागणीवर होऊ शकतो. त्यामुळे फेडरल रिझर्व्हचा निर्णय फार महत्त्वाचा मानला जात आहे.

गुंतवणूकदारांनी भू-राजकीय तणाव, कच्च्या तेलाच्या किमती, महागाई, व्याजदर, बॉण्डवरील परतावा आणि अमेरिकन डॉलर यांवर लक्ष ठेवावे, असे सांगण्यात आले आहे. हे सर्व घटक एकमेकांशी जोडलेले आहेत आणि त्यांतील बदलांमुळे सोन्याच्या किमतीत चढ-उतार होऊ शकतात.

आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्याचा व्यापार अमेरिकन डॉलरमध्ये चालतो. त्यामुळे डॉलर मजबूत झाला तर सोन्याच्या किमतींवर दबाव येऊ शकतो, तर डॉलर कमकुवत झाला तर सोन्याला आधार मिळतो. कच्च्या तेलाच्या किमतीही महत्त्वाची भूमिका बजावतात. सध्या आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचा भाव प्रति बॅरल सुमारे ९८ डॉलर आहे. तेलाचे भाव चढे राहिले तर महागाईचा धोका वाढतो आणि त्यामुळे मध्यवर्ती बँका व्याजदरांबाबत कडक भूमिका घेऊ शकतात.

सध्या केवळ पाच दिवसांच्या वाढीच्या जोरावर सोन्यात पैसे गुंतवण्याची घाई करू नये, असे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. सोन्याबद्दल दीर्घकालीन अपेक्षा सकारात्मक आहेत, पण जवळच्या काळात बाजारात चढ-उतार होण्याची शक्यता आहे. गुंतवणूक करण्यापूर्वी स्वतःच्या गरजा, जोखीम सहन करण्याची क्षमता आणि आर्थिक सल्ला यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.