ओमानच्या आखातात अमेरिकेचा हवाई हल्ला; नाकेबंदी मोडणारे 'ओशन मोलिका' जहाज ठप्प

इराणविरोधात अमेरिकेने लागू केलेली नौदल नाकेबंदी मोडण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या एका व्यापारी मालवाहू जहाजावर अमेरिकन लष्कराने हवाई हल्ला केला आहे. ओमानच्या आखातात ही घटना घडली. त्यामुळे जगभरातील सागरी व्यापारी मार्गांवर तणावाचे सावट पसरले आहे. मध्य पूर्वेतील तणाव दिवसेंदिवस गंभीर होत चालला आहे.

अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) अधिकृत निवेदन काढून या कारवाईला दुजोरा दिला. पनामाचा ध्वज असलेले 'ओशन मोलिका' (Ocean Molica) हे जहाज इराणच्या बंदरातून निघाले होते. अमेरिकन नौदलाने वारंवार इशारे दिले, तरी जहाजाच्या कर्मचाऱ्यांनी ते मानले नाहीत आणि नाकेबंदी तोडून पुढे जाण्याचा प्रयत्न केला, असे सेंट्रल कमांडने सांगितले. हे जहाज 'Arika Sun' या नावानेही ओळखले जाते.

सेंट्रल कमांडच्या म्हणण्यानुसार, १० ऑक्टोबर रोजी अमेरिकन लढाऊ विमानाने जहाजाच्या मागील भागावर (Stern) अचूक मार्गदर्शित शस्त्राने हल्ला केला. या हल्ल्यात जहाजाची प्रणोदन प्रणाली (Propulsion) पूर्णपणे निकामी झाली आणि जहाज समुद्रातच ठप्प झाले. जहाजावरील कोणत्याही कर्मचाऱ्याला इजा झालेली नाही. सागरी सुरक्षेच्या नियमांचे पालन करण्याच्या वारंवार दिलेल्या आदेशांकडे दुर्लक्ष झाल्यामुळे ही लष्करी कारवाई करावी लागली, असे अमेरिकन लष्कराने स्पष्ट केले.

इराणच्या बंदरांकडे जाणाऱ्या आणि तिथून बाहेर पडणाऱ्या सर्व जहाजांना रोखण्यासाठी अमेरिकेने ही नाकेबंदी केली आहे. सेंट्रल कमांडच्या दलांनी १४ जुलै रोजी ही नाकेबंदी पुन्हा सुरू केली. या भागातून जाणाऱ्या प्रत्येक व्यापारी आणि मालवाहू जहाजावर अमेरिकन नौदलाच्या तुकड्या बारकाईने नजर ठेवून आहेत.

गेल्या तीन महिन्यांच्या कडक अंमलबजावणीत १३५ जहाजांना वाटेतूनच माघारी पाठवण्यात आले आहे. 'ओशन मोलिका'सह चार व्यापारी जहाजे निकामी करण्यात आली आहेत. याच काळात इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सशी (IRGC) संबंधित, अब्जावधी डॉलरच्या गुप्त नेटवर्कमधील १० टँकर अमेरिकन दलांनी नष्ट केले आहेत.

ओमानचे आखात आणि होर्मुझची सामुद्रधुनी हे जागतिक तेल आणि मालवाहतुकीसाठी अतिशय संवेदनशील मार्ग मानले जातात. त्यामुळे या मार्गांवरील लष्करी कारवायांचा जागतिक पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

अमेरिकन लष्कराने सर्व नाविकांना आणि जहाजांना सतर्क राहण्याचा इशारा दिला आहे. नाकेबंदीबाबत सेंट्रल कमांडकडून मिळणाऱ्या इशाऱ्यांचे पालन करावे, असे सांगण्यात आले आहे. ओमानचे आखात आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या परिसरात प्रवास करताना 'नाविकांसाठी सूचना' (Notice to Mariners) प्रसारणांवर सतत लक्ष ठेवावे, तसेच ब्रिज-टू-ब्रिज रेडिओ चॅनल १६ वर अमेरिकन नौदलाच्या तुकड्यांशी संपर्क साधावा, असेही आवाहन करण्यात आले आहे.