नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थाला सुरुवात; रामकुंडावर राष्ट्रपतींच्या हस्ते ध्वजारोहण

नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथील सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पर्वाला 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी सुरुवात झाली. महाराष्ट्रातील लाखो भाविकांचे हे श्रद्धास्थान आहे. नाशिकमधील गोदाघाट आणि रामकुंड परिसरात, तसेच त्र्यंबकेश्वरच्या कुशावर्त तीर्थावर भक्तिमय वातावरणात ध्वजारोहण सोहळा पार पडला.

या कार्यक्रमाचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे देशाच्या राष्ट्रपतींच्या हस्ते प्रथमच या सोहळ्यात ध्वजारोहण झाल्याचे सांगितले जात आहे. गुरुने सिंह राशीत प्रवेश केल्याच्या मुहूर्तावर दुपारी 12 वाजून 2 मिनिटांनी कुंभपर्वाचा शंखनाद झाला आणि धार्मिक उत्साहाला उधाण आले.

सोहळ्याला राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्यासह मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि सुनेत्रा पवार, राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा तसेच विविध आखाड्यांचे साधू-महंत उपस्थित होते.

नाशिकमध्ये रामकुंड परिसरात धर्मध्वज उभारण्यात आला. त्र्यंबकेश्वरमध्ये कुशावर्त तीर्थावर ध्वजारोहणाचा कार्यक्रम झाला. वैष्णव पंथाचे साधू नाशिकमध्ये, तर शैव पंथाचे साधू त्र्यंबकेश्वरमध्ये उपस्थित राहिले. त्यामुळे दोन्ही तीर्थक्षेत्रांतील वातावरण अधिक उत्साहपूर्ण झाले.

पर्वाच्या प्रारंभानिमित्त नाशिकमधील गोदाघाट, रामकुंड आणि मंदिर परिसर आकर्षक सजावटीने सजवण्यात आला होता. ध्वज, पताका आणि विद्युत रोषणाईमुळे परिसराला उत्सवी स्वरूप आले होते. नाशिककरांसह विविध भागांतून भाविक सोहळ्याला आले.

प्रशासनाने सुरक्षेची विशेष व्यवस्था केली होती. राष्ट्रपती आणि अन्य अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींच्या दौऱ्यामुळे पोलीस बंदोबस्त वाढवण्यात आला होता. गर्दी नियंत्रित करण्यासाठी आणि वाहतूक सुरळीत ठेवण्यासाठी विशेष नियोजन करण्यात आले.

31 ऑक्टोबर 2026 रोजीचा ध्वजारोहण सोहळा हा कुंभपर्वाच्या औपचारिक प्रारंभाचा महत्त्वाचा टप्पा आहे. मुख्य अमृतस्नान पर्व मात्र 2027 मध्ये होणार आहे. त्या काळात देशभरातून मोठ्या संख्येने भाविक नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे येण्याची अपेक्षा आहे. रस्ते, पाणीपुरवठा, स्वच्छता, भाविकांच्या निवासाची व्यवस्था आणि वाहतूक व्यवस्थापन या सुविधांवर भर दिला जात आहे.

वेळापत्रक असे नियोजित आहे. 24 जुलै 2027 रोजी नाशिकमधील साधुग्राम येथे आखाड्यांचे ध्वजारोहण होईल. 29 जुलै 2027 रोजी नाशिकमध्ये साधू-संत आणि आखाड्यांच्या सहभागाने नगर प्रदक्षिणा होणार आहे.

पहिले अमृतस्नान 2 ऑगस्ट 2027 रोजी नाशिकच्या रामकुंडावर आणि त्र्यंबकेश्वरच्या कुशावर्त तीर्थावर नियोजित आहे. हा दिवस श्रावणापूर्वीच्या आषाढातील सोमवती अमावास्येशी संबंधित आहे. दुसरे अमृतस्नान 31 ऑगस्ट 2027 रोजी श्रावण अमावास्येच्या दिवशी नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे होणार आहे.

तिसरे अमृतस्नान नाशिकमध्ये रामकुंडावर 11 सप्टेंबर 2027 रोजी, तर त्र्यंबकेश्वरमध्ये कुशावर्त तीर्थावर 12 सप्टेंबर 2027 रोजी नियोजित आहे. म्हणजेच तिसऱ्या स्नानासाठी दोन्ही ठिकाणांच्या तारखा वेगवेगळ्या आहेत. त्र्यंबकेश्वर येथे सिंहस्थाची सांगता 24 जुलै 2028 रोजी, तर नाशिकमधील सांगता 29 जुलै 2028 रोजी दर्शविण्यात आली आहे.

स्नानाच्या तारखा, आखाड्यांच्या मिरवणुकीचे वेळापत्रक आणि घाटांवरील व्यवस्थेत प्रशासनाकडून बदल होऊ शकतात. त्यामुळे भाविकांनी नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा प्राधिकरण आणि जिल्हा प्रशासनाकडून प्रसिद्ध होणाऱ्या ताज्या सूचना पाहाव्यात.