नाशिक कुंभमेळा 2027: सिंहस्थासाठी मोठी तयारी सुरू; 31 ऑक्टोबरला ध्वजारोहण, अमृत स्नानाच्या तारखाही निश्चित
नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर येथे होणाऱ्या सिंहस्थ कुंभमेळ्याची तयारी आता वेग घेऊ लागली आहे. या सिंहस्थाची सुरुवात 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी होणाऱ्या ध्वजारोहणाने होणार आहे. नाशिकमधील रामकुंड आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये पारंपरिक पद्धतीने हे ध्वजारोहण पार पडणार आहे. या कार्यक्रमासाठी दोन्ही ठिकाणी सध्या मोठ्या प्रमाणात तयारी सुरू असल्याचे दिसून येत आहे.
याच ध्वजारोहण कार्यक्रमाच्या तयारीसाठी पालकमंत्री तथा कुंभमेळा मंत्री गिरीश महाजन यांच्या अध्यक्षतेखाली एक महत्त्वाची बैठक झाली. या बैठकीला साधू-संत, महंत, वेगवेगळ्या आखाड्यांचे प्रतिनिधी आणि प्रशासनातील अधिकारी हजर होते. कार्यक्रमाला मोठ्या प्रमाणात गर्दी होण्याची शक्यता गृहीत धरून सुरक्षा, वाहतूक, स्वच्छता, पार्किंग, आपत्कालीन व्यवस्था आणि वेगवेगळ्या सरकारी यंत्रणांमधील समन्वय या मुद्द्यांवर या बैठकीत सविस्तर चर्चा झाली. या सगळ्या व्यवस्था वेळेत उभ्या राहाव्यात यासाठी संबंधित यंत्रणांना सूचनाही देण्यात आल्या.
नाशिकमध्ये रामकुंड परिसरात, तर त्र्यंबकेश्वरमध्ये कुशावर्त कुंड आणि त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिराशी संबंधित परिसरात धार्मिक कार्यक्रम होणार आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार, 31 ऑक्टोबरला दुपारी 12 वाजून 2 मिनिटांनी दोन्ही ठिकाणी एकाच वेळी ध्वजारोहण होणार असल्याचे नियोजन आहे, म्हणजेच नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर या दोन्ही ठिकाणची ध्वजारोहणं एकाच क्षणी पार पडतील अशी योजना आहे. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू आणि मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस हे या कार्यक्रमाला उपस्थित राहणार असल्याचेही सांगितले जात आहे. मात्र अंतिम अधिकृत कार्यक्रमात बदल होऊ शकतो, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
ध्वजारोहणाच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाला सगळी कामं वेळेत पूर्ण करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. साधू-संत आणि आखाड्यांच्या प्रतिनिधींशी सतत समन्वय ठेवून धार्मिक परंपरांनुसारच कार्यक्रम पार पाडावा, यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. त्यामुळे प्रशासन आणि धार्मिक प्रतिनिधी यांच्यातील समन्वय हा या तयारीचा महत्त्वाचा भाग मानला जात आहे.
सिंहस्थातील पहिलं अमृत स्नान 2 ऑगस्ट 2027 रोजी होणार आहे, तर दुसरं अमृत स्नान 31 ऑगस्ट 2027 रोजी होईल. तिसऱ्या अमृत स्नानाच्या बाबतीत मात्र नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरच्या तारखा वेगवेगळ्या आहेत. नाशिकमध्ये 11 सप्टेंबर 2027 रोजी, तर त्र्यंबकेश्वरमध्ये 12 सप्टेंबर 2027 रोजी तिसरं अमृत स्नान होणार आहे. उपलब्ध कार्यक्रमानुसार या सिंहस्थाचा समारोप 24 जुलै 2028 रोजी ध्वजावतरणाने होणार आहे. म्हणजेच 2026 पासून सुरू होणारा हा सिंहस्थ कार्यक्रम टप्प्याटप्प्याने 2028 पर्यंत चालणार आहे.
ध्वजारोहण आणि त्यानंतर होणाऱ्या धार्मिक कार्यक्रमांसाठी लाखो भाविक येण्याची शक्यता लक्षात घेऊन प्रशासनाकडून पायाभूत सुविधा, वाहतूक व्यवस्थापन, पार्किंग, स्वच्छता, आरोग्य सेवा आणि आपत्कालीन यंत्रणा भक्कम करण्यावर भर दिला जात आहे. भाविकांच्या मोठ्या संख्येने अपेक्षित उपस्थितीमुळे या सगळ्या व्यवस्था वेळेआधीच सज्ज ठेवण्याचे नियोजन प्रशासनाकडून केले जात आहे.