मान्सून गेला, राज्यात 'ऑक्टोबर हीट'चा तडाखा; २० ऑक्टोबरपासून दिलासा मिळण्याची शक्यता
मान्सूनने माघार घेताच राज्यातील कमाल तापमान सरासरीपेक्षा २ ते ७ अंशांनी वाढले असून, २० ऑक्टोबरपासून काहीसा दिलासा मिळू शकतो, असा अंदाज ज्येष्ठ हवामानतज्ज्ञ माणिकराव खुळे यांनी व्यक्त केला आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
मान्सूनने महाराष्ट्रातून माघार घेताच राज्यात 'ऑक्टोबर हीट'चा तडाखा वाढला आहे. ऑक्टोबरच्या दुसऱ्या आठवड्यातच अनेक भागांतील कमाल तापमान सरासरीपेक्षा २ ते ७ अंश सेल्सिअसने वाढले आहे. मुंबई-सांताक्रूझ आणि रत्नागिरीत तर उष्णतेच्या लाटेसारखी स्थिती जाणवली. म्हणजेच पावसाळ्यानंतर लगेचच राज्यातील नागरिकांना उन्हाचा चटका बसू लागला आहे.
आकाश निरभ्र आहे, हवेचा दाब वाढला आहे आणि उत्तर भारतातून उष्ण व कोरडे वारे वाहत आहेत. या सगळ्यामुळे दुपारची उष्णता जास्त तीव्र झाली आहे. उत्तर गुजरातपासून पश्चिम बंगालपर्यंत उच्च दाबाचा पट्टा तयार झाला असून त्यामुळे महाराष्ट्रातील हवेचा दाब सरासरीपेक्षा वाढला आहे. निरभ्र आकाशामुळे दिवसभर सूर्याची किरणे थेट जमिनीवर पडत आहेत आणि उष्ण, कोरडे वारेही तापमान वाढवत आहेत. एकूणच, हवेचा दाब, मोकळे आकाश आणि कोरडे वारे या तिन्ही गोष्टींचा एकत्र परिणाम तापमान चढण्यात दिसत आहे.
मुंबईत समुद्राकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांच्या प्रवाहावरही परिणाम होत असल्याने उकाडा जास्त जाणवत आहे. समुद्राकडून येणारे हे थंड वारे संथ झाले की जमिनीवरची उष्णता कमी व्हायला उशीर होतो. त्यामुळे सकाळचा आल्हाददायकपणा कमी होतो आणि दुपारनंतर उकाडा अधिक जाणवतो.
ज्येष्ठ हवामानतज्ज्ञ माणिकराव खुळे यांनी अंदाज व्यक्त केला आहे की २० ऑक्टोबरपासून कमाल तापमानात घट होऊन काहीसा दिलासा मिळू शकतो. दसऱ्यापासून, म्हणजे २० ऑक्टोबरपासून, तापमान थोडे कमी होण्याची शक्यता असल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे दसऱ्यानंतर उन्हाची तीव्रता काहीशी ओसरू शकते. पुढील दोन आठवड्यांत चक्रीवादळ किंवा महाराष्ट्रात पावसाची शक्यता नाही, असेही खुळे यांनी म्हटले आहे.
राज्याच्या वेगवेगळ्या विभागांतील कमाल तापमानाची आकडेवारी खुळे यांनी मांडली आहे. त्यांच्या निरीक्षणानुसार कोकणात कमाल तापमान ३३ ते ३८ अंश, मध्य महाराष्ट्रात ३४ ते ३८ अंश, मराठवाड्यात ३४ ते ३६.६ अंश, तर विदर्भात ३५ ते ३९ अंशांपर्यंत पोहोचले आहे. या भागांतील तापमान सरासरीपेक्षा लक्षणीय जास्त आहे. विदर्भात पारा ३९ अंशांवर पोहोचला आहे.
पहाटेच्या किमान तापमानात मात्र मोठी वाढ झालेली नाही. तरीही अलिबागमध्ये किमान तापमान २७.६ अंश नोंदवले गेले. १६ ते २२ ऑक्टोबरदरम्यान रात्रीचाही उकाडा वाढण्याची शक्यता त्यांनी वर्तवली आहे. म्हणजे दिवसा तसेच रात्रीही नागरिकांना उकाड्याचा सामना करावा लागू शकतो.
