किम यो जोंग यांचा दक्षिण कोरियाला इशारा, सीमेवर लाऊडस्पीकर बसवणार

उत्तर कोरियाचे सर्वोच्च नेते किम जोंग उन यांची बहीण आणि देशातील प्रभावी वरिष्ठ अधिकारी किम यो जोंग यांनी दक्षिण कोरियाला थेट इशारा दिला आहे. उत्तर कोरियाच्या अंतर्गत कामात किंवा सीमेवरील तटबंदीत दक्षिण कोरियाने हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केला, तर त्यांना "भयानक आणि वेदनादायी" परिस्थितीला सामोरे जावे लागेल, असे किम यो जोंग यांनी म्हटले आहे. या भूमिकेमुळे दोन्ही देशांतील लष्करी तणाव वाढला आहे.

किम यो जोंग यांनी अलीकडेच उत्तर कोरियाच्या उच्चस्तरीय लष्करी अधिकाऱ्यांसोबत दोन देशांना वेगळ्या करणाऱ्या सशस्त्र सीमेला आणि सुरक्षा तपासणी नाक्यांना भेट दिली. तिथे सुरू असलेल्या लष्करी बांधकामाचा आणि सुरक्षेचा त्यांनी आढावा घेतला. पाहणीनंतर बोलताना त्यांनी सांगितले की, उत्तर कोरिया आपल्या संपूर्ण सीमेवर लवकरच महाकाय लाऊडस्पीकर बसवणार आहे. त्यांच्याद्वारे दक्षिण कोरियाच्या विरोधात प्रचार आणि संदेश प्रसारित केले जातील. किम जोंग उन यांनी दक्षिण कोरियाला याआधीच आपला "सर्वात मोठा शत्रू" म्हणून घोषित केले आहे.

सीमेवर सध्या परिस्थिती नाजूक आहे. उत्तर कोरियाचे सैन्य वेगाने नवीन लष्करी तुकड्या तैनात करत आहे आणि कायमस्वरूपी तटबंदी तसेच कुंपण उभारत आहे. दुसरीकडे दक्षिण कोरियाचे सैनिक सीमेजवळील अनेक भागांतून चेतावणीपर ध्वनिप्रसारण करत आहेत. उत्तर कोरियन सैनिकांना रोखण्यासाठी ते इशारा म्हणून हवेत गोळीबार करत असल्याचेही समोर आले आहे.

किम यो जोंग यांनी तीव्र शब्दांत संताप व्यक्त केला. दक्षिण कोरियाच्या चिथावणीखोर कृत्यांमुळे आणि अंतर्गत बाबींतील हस्तक्षेपामुळे सीमेवर अस्थिरता निर्माण होत आहे, असे त्या म्हणाल्या. सेऊलने आपल्या सैनिकांच्या या हरकतींवर तातडीने आळा घातला नाही, तर उत्तर कोरियाकडून अत्यंत कठोर आणि सशस्त्र प्रत्युत्तर दिले जाईल, असेही त्यांनी म्हटले. ही सीमा केवळ तात्पुरती रेषा न ठेवता कायमस्वरूपी आणि अभेद्य लष्करी सीमा म्हणून प्रस्थापित करणार असल्याचे उत्तर कोरियाने स्पष्ट केले आहे.

१९५० ते १९५३ दरम्यान झालेल्या कोरियन युद्धानंतर दोन्ही देशांमध्ये औपचारिक शांतता करार झाला नाही. फक्त युद्धविराम करार (Armistice Agreement) झाला होता. त्या करारानुसार दोन्ही देशांच्या दरम्यान निःशस्त्रीकृत क्षेत्र, म्हणजेच डीएमझेड (Demilitarized Zone - DMZ) तयार करण्यात आले. तरीही प्रत्यक्षात ही जगातील सर्वात जास्त शस्त्रसज्ज आणि पहारा असलेली सीमा मानली जाते.

दक्षिण कोरियाचे अध्यक्ष ली जे-म्युंग यांनी पदभार स्वीकारल्यापासून उत्तर कोरियासोबतचे जुने वैर कमी करून संवादाचा मार्ग खुला करण्याचे प्रयत्न सुरू केले होते. पण किम प्रशासनाच्या ताज्या कारवायांमुळे आणि धमक्यांमुळे या प्रयत्नांना मोठा तडा गेला आहे. गेल्या काही महिन्यांत उत्तर कोरियाने आपल्या बाजूने हजारो नवीन भूसुरुंग पेरले आहेत, कुंपण घातले आहे आणि रस्ते बंद केले आहेत.

या संघर्षाला खरी ठिणगी गेल्या महिन्यात पडली. सीमेजवळ झालेल्या एका रहस्यमय भूसुरुंग स्फोटात दक्षिण कोरियाचे दोन सैनिक गंभीर जखमी झाले. दक्षिण कोरियाच्या संरक्षण मंत्रालयाने तपास करून प्योंगयांगवर आरोप केला की, उत्तर कोरियाच्या सैनिकांनी बेकायदेशीरपणे सीमा ओलांडून किंवा कराराचे उल्लंघन करून तिथे नवीन भूसुरुंग पेरले होते. उत्तर कोरियाने हे सर्व आरोप फेटाळले असून हा दक्षिण कोरियाचा कट असल्याचे म्हटले आहे.

दक्षिण कोरियाच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने गुरुवारी अधिकृत पत्रकार परिषदेत जाहीर केले की, हा स्फोट उत्तर कोरियाच्या भूसुरुंगांमुळेच झाला आणि त्यामुळे १९५३ च्या युद्धविराम कराराचे थेट उल्लंघन झाले. म्हणून सेऊल हा मुद्दा संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेत (UN Security Council) नेणार आहे. दक्षिण कोरिया संयुक्त राष्ट्रांना पत्र पाठवून उत्तर कोरियाच्या कृत्याचा तीव्र निषेध नोंदवणार आहे. प्योंगयांगकडून अधिकृत माफीची आणि प्रादेशिक तणाव वाढू नये यासाठी आंतरराष्ट्रीय दबावाची मागणीही करणार आहे.

हा तणाव फक्त या दोन देशांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. उत्तर कोरियाला रशिया आणि चीनचा अप्रत्यक्ष पाठिंबा असल्याचे मानले जाते, तर दक्षिण कोरियाच्या पाठीशी अमेरिका ठामपणे उभी आहे. किम यो जोंग या वॉशिंग्टन आणि सेऊलच्या संदर्भात उत्तर कोरियाच्या प्रमुख धोरणकर्त्या मानल्या जातात. त्यामुळे त्यांची ही धमकी अमेरिकेसाठीही अप्रत्यक्ष आव्हान मानली जात आहे.

सीमेवर अचानक एखादी छोटी चकमक झाली किंवा चुकीचे पाऊल पडले, तर त्याचे रूपांतर मोठ्या प्रादेशिक युद्धात होऊ शकते, अशी भीती आंतरराष्ट्रीय राजकीय विश्लेषकांनी व्यक्त केली आहे. येणाऱ्या दिवसांत आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रातील सुरक्षा व्यवस्था अधिक गुंतागुंतीची आणि चिंताजनक बनणार असल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.