लिंबू, द्राक्षे, अननस अशा आम्लयुक्त फळांमुळे दातांचा इनॅमल कमकुवत होऊ शकतो

दात चांगले राहावेत यासाठी तोंडाची स्वच्छता आवश्यक आहे. आरोग्य तज्ज्ञ दिवसातून दोनदा नीट दात घासण्याचा आणि गोड पदार्थ मर्यादित ठेवण्याचा सल्ला देतात. मात्र एवढे उपाय पुरेसे नाहीत. रोज काय खाल्ले आणि काय प्यायले जाते, याचाही दातांच्या आरोग्यावर थेट परिणाम होतो.

अनेक जण तब्येतीसाठी फळे जास्त खातात, लिंबू पाणी पितात किंवा ताज्या फळांचा रस घेतात. यातून शरीराला जीवनसत्त्वे आणि इतर पोषक तत्त्वे मिळतात. पण काही पदार्थांमधील आम्ल दातांच्या संरक्षक थराला इजा करू शकते. दातांच्या या बाहेरच्या थराला इनॅमल म्हणतात आणि दातांचे संरक्षण करण्यात त्याची महत्त्वाची भूमिका असते.

आम्लाच्या संपर्कामुळे इनॅमल कमकुवत झाले, की दात गरम, थंड किंवा गोड पदार्थांना संवेदनशील होऊ शकतात. हे दीर्घकाळ सुरू राहिले, तर दातांच्या मजबुतीवरही परिणाम होऊ शकतो.

अन्नातील आम्लाचे प्रमाण pH मूल्यावरून मोजले जाते. युनायटेड स्टेट्स एन्व्हायर्नमेंटल प्रोटेक्शन एजन्सी (EPA) नुसार, ज्या पदार्थांचा pH 7 पेक्षा जास्त असतो ते अल्कलाइन मानले जातात, तर ज्यांचा pH 7 पेक्षा कमी असतो ते अॅसिडिक असतात. pH जितका कमी, तितकी आम्लतेची पातळी जास्त.

काही फळांचे pH असे आहेत: लिंबाचा रस २.०० ते २.६०, द्राक्षे २.९० ते ३.८२, डाळिंब २.९३ ते ३.२०, ब्लूबेरी ३.११ ते ३.३३ आणि अननस ३.२० ते ४.००.

वारंवार अॅसिडिक पदार्थांच्या संपर्कात आल्याने इनॅमल कमकुवत होऊ शकते आणि त्यामुळे दात लवकर किडतात. गरम, थंड किंवा गोड खाताना दातांना मुंग्या आल्यासारखे वाटू शकते. दातांच्या पृष्ठभागाचा रंग बदलणे आणि झीज होणे ही देखील याची लक्षणे असू शकतात.

तोंडातील लाळ आम्ल निष्प्रभ करण्यास आणि दातांमधील खनिजे पुन्हा भरण्यास मदत करते. पण सतत अॅसिडयुक्त पदार्थ आणि पेये घेतली, तर दात खराब होण्याचा धोका वाढू शकतो.

व्हिटॅमिन सी शरीरासाठी अत्यावश्यक आहे. त्याच्या कमतरतेमुळे स्कर्वी हा आजार होऊ शकतो, ज्यात हिरड्यांमधून रक्त येते. म्हणून लिंबूवर्गीय फळे खाणे टाळण्याऐवजी ती मर्यादित प्रमाणात खावीत, असे यात म्हटले आहे.

आम्लाचा त्रास कमी करण्यासाठी सांगितलेले उपाय असे: लिंबूवर्गीय फळे खाल्ल्यानंतर साध्या पाण्याने चूळ भरावी, फळांचा रस दीर्घकाळ हळूहळू पिणे टाळावे, अॅसिडयुक्त पेये स्ट्रॉने घेता येतात, फ्लोराईड असलेली टूथपेस्ट वापरावी आणि दातांचे नुकसान होऊ नये यासाठी तोंडाची चांगली स्वच्छता राखावी.