जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा 30,213 कोटींचा IPO खुला; वरच्या दरावर एका लॉटसाठी 13,428 रुपये

रिलायन्स समूहातील डिजिटल आणि दूरसंचार क्षेत्रातील कंपनी जिओ प्लॅटफॉर्म्सचा बहुचर्चित IPO 21 ऑक्टोबर 2026 पासून गुंतवणूकदारांसाठी खुला झाला आहे. या IPO मधून कंपनी 30,213 कोटी रुपये उभारणार आहे. गुंतवणूकदारांना 21 ते 23 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान अर्ज करता येईल.

अर्ज वेगवेगळ्या श्रेणींमधून करायचा आहे. रिटेल गुंतवणूकदार, मोठी गुंतवणूक करणारे HNI, संस्थात्मक गुंतवणूकदार आणि रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे पात्र शेअरधारक अशा श्रेणी आहेत. रिलायन्सच्या पात्र शेअरधारकांसाठी 2,500 कोटी रुपयांचे शेअर्स राखीव ठेवले आहेत. पात्र कर्मचाऱ्यांसाठी 500 कोटी रुपयांचे शेअर्स वेगळे ठेवण्यात आले आहेत.

प्राइस बँड प्रति शेअर 1,065 ते 1,119 रुपये ठरवण्यात आला आहे. एका लॉटमध्ये 12 शेअर्स आहेत. त्यामुळे वरच्या प्राइस बँडनुसार रिटेल गुंतवणूकदारांना किमान 13,428 रुपये गुंतवावे लागतील. रिटेल श्रेणीत साधारणपणे 2 लाख रुपयांपर्यंत अर्ज करता येतो. या मर्यादेत वरच्या प्राइस बँडवर 14 लॉटसाठी अर्ज केल्यास 1,87,992 रुपये लागतील. अर्ज करण्यापूर्वी आपल्या ब्रोकरच्या प्लॅटफॉर्मवर कोणते पर्याय उपलब्ध आहेत आणि IPO चे अधिकृत नियम काय आहेत, हे तपासणे आवश्यक आहे.

2 लाख रुपयांपेक्षा जास्त रकमेची बोली लावणारे गुंतवणूकदार नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्स (NII) श्रेणीत येतात. या श्रेणीचे स्मॉल HNI आणि बिग HNI असे दोन भाग आहेत. स्मॉल HNI साठी किमान 15 लॉटसाठी Rs 2,01,420 लागतात, तर कमाल 74 लॉटसाठी Rs 9,93,672 लागतात. बिग HNI साठी किमान 75 लॉट आहेत आणि त्यासाठी Rs 10,07,100 लागतात. ही सर्व रक्कम 1,119 रुपये प्रति शेअर या वरच्या प्राइस बँडनुसार मोजलेली आहे.

बँका, म्युच्युअल फंड आणि विमा कंपन्यांसारख्या पात्र संस्थात्मक गुंतवणूकदारांसाठी क्वालिफाइड इन्स्टिट्यूशनल बायर्स (QIB) ही वेगळी श्रेणी आहे. प्रत्येक श्रेणीतील अर्जाचे आणि शेअर वाटपाचे नियम वेगवेगळे असल्याने अर्ज करताना योग्य पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे.

रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या शेअरधारकांसाठी 2,500 कोटी रुपयांचा विशेष कोटा आहे, पण फक्त रिलायन्सचे शेअर्स असणे पुरेसे नाही. कंपनीने ठरवलेल्या पात्रतेच्या अटी गुंतवणूकदाराने पूर्ण केलेल्या असाव्या लागतात. या कोट्यासाठी 14 ऑक्टोबर 2026 ही पात्रतेची महत्त्वाची तारीख होती. पात्र शेअरधारकांना शेअरधारक कोट्यातून अर्ज करता येईल. ते पात्र असतील तर सामान्य रिटेल किंवा NII श्रेणीतूनही वेगळा अर्ज करू शकतात, मात्र प्रत्येक श्रेणीच्या मर्यादा आणि नियम लागू राहतील.

कर्मचाऱ्यांसाठी राखीव असलेल्या 500 कोटी रुपयांच्या शेअर्सबाबत अधिकृत अटींनुसार, या श्रेणीतील पात्र अर्जदार 5 लाख रुपयांपर्यंतच्या शेअर्ससाठी अर्ज करू शकतात. वाटपासाठी लागू असलेल्या मर्यादा आणि सवलती तपासणे मात्र आवश्यक आहे.

पैसे लगेच कापले जातात का, असा प्रश्न अनेकांना पडतो. IPO साठी ASBA किंवा UPI मँडेटमार्फत अर्ज करता येतो. यात अर्जाची रक्कम सामान्यतः बँक खात्यात ब्लॉक केली जाते आणि ती लगेच खर्चासाठी वापरता येत नाही. शेअर्सचे वाटप झाल्यावर आवश्यक रक्कम वजा होते आणि उरलेली रक्कम मोकळी केली जाते. वाटप झाले नाही तर ब्लॉक केलेली रक्कम नियमानुसार अनब्लॉक होते.

अर्ज करण्यापूर्वी कंपनीची अधिकृत कागदपत्रे, प्राइस बँड, पात्रता, लॉट साइज आणि जोखीम यांची माहिती तपासावी. IPO मध्ये अर्ज केला म्हणजे शेअर्स मिळतीलच किंवा लिस्टिंगच्या दिवशी नफा होईलच, याची हमी नसते. ग्रे मार्केट प्रीमियम हा अनौपचारिक संकेत आहे आणि तो पुढच्या लिस्टिंग किमतीची खात्री देत नाही. त्यामुळे फक्त चर्चेवर अवलंबून न राहता स्वतःची आर्थिक क्षमता आणि गुंतवणुकीची जोखीम लक्षात घेऊन निर्णय घ्यावा.