सौदीच्या रास तनुरा तेल प्रकल्पावर क्षेपणास्त्र हल्ल्याचा दावा; कच्च्या तेलाचे दर ११५ डॉलरच्या पुढे

मध्यपूर्वेतील संघर्ष पुन्हा एकदा तीव्र होण्याची चिन्हे दिसू लागली आहेत आणि त्याचा परिणाम जागतिक तेल बाजारावर व्हायला लागला आहे. सौदी अरेबियातील महत्त्वाच्या रास तनुरा तेल शुद्धीकरण प्रकल्पावर क्षेपणास्त्र हल्ला झाल्याचा दावा येमेनमधील हुथी बंडखोरांनी केला आहे. मात्र हा दावा हुथी बंडखोरांचा आहे. या विशिष्ट हल्ल्याला सौदी प्रशासनाकडून अधिकृत दुजोरा मिळालेला नाही.

हुथी बंडखोरांच्या म्हणण्यानुसार, त्यांनी रास तनुरा प्रकल्पावर बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र डागले. हा प्रकल्प पर्शियन आखाताच्या किनाऱ्यावर आहे आणि सौदी अरेबियाच्या ऊर्जा व्यवस्थेतील तो अत्यंत महत्त्वाचा भाग मानला जातो. तिथे रोज सुमारे ५ लाख ५० हजार बॅरल कच्च्या तेलावर प्रक्रिया केली जाते. त्यामुळे या ठिकाणच्या सुरक्षेला विशेष महत्त्व आहे.

हल्ल्याच्या दाव्यानंतर तेल प्रकल्पांच्या सुरक्षेबद्दल पुन्हा प्रश्न उभे राहिले आहेत. ऊर्जा पुरवठा विस्कळीत करण्याच्या हेतूने महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य केले जात असल्याची चिंता व्यक्त होत आहे. या बातमीमुळे आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारात खळबळ उडाली आहे.

बातमी आल्यानंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्याचे चित्र आहे. ब्रेंट क्रूडचा दर प्रति बॅरल ११५ डॉलरच्या पुढे गेला असून, त्यामुळे तेल बाजारात चिंतेचे वातावरण आहे. जगातील अनेक देशांना मध्यपूर्वेतून मोठ्या प्रमाणात कच्च्या तेलाचा पुरवठा केला जातो. म्हणून या भागातील कोणत्याही लष्करी संघर्षाचा थेट परिणाम तेलाच्या किमतींवर होतो.

पुरवठा खंडित होण्याची भीती वाटली की व्यापारी आणि गुंतवणूकदार तेल खरेदीकडे जास्त झुकतात. त्यामुळे दरांत अचानक वाढ होऊ शकते. कच्च्या तेलाचे दर वाढल्याने अनेक देशांच्या अर्थव्यवस्थांवर महागाईचे संकट येण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

भारतासारख्या मोठ्या तेल आयातदार देशासाठी ही परिस्थिती चिंतेची ठरू शकते. भारत आपल्या गरजेचे मोठ्या प्रमाणातील कच्चे तेल आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाचे दर वाढले की देशाचा आयात खर्च वाढतो. त्याचा परिणाम पेट्रोल, डिझेल आणि वाहतूक खर्चावर होण्याची शक्यता असते.

वाहतूक महाग झाली तर अन्नधान्य, भाजीपाला आणि जीवनावश्यक वस्तूंच्या किमतींवरही दबाव येऊ शकतो. म्हणजेच तेलाच्या दरवाढीचा फटका सामान्य माणसाच्या रोजच्या खर्चापर्यंत पोहोचण्याची शक्यता असते. दुसरीकडे, मध्यपूर्वेतील संघर्ष आणखी वाढला तर जागतिक तेलपुरवठ्याचे गणित बिघडू शकते. म्हणूनच सौदी अरेबियातील परिस्थिती आणि तेल बाजारातील हालचालींकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.