तरुणांना हातमागाचे कपडे आवडतात, पण धुण्याची भीती कायम: गोदरेजच्या पाहणीतून समोर

भारतातला पारंपरिक हातमाग कपडा उद्योग पुन्हा उभारी घेत असल्याचे चित्र आहे. देशातील जेन झी आणि मिलिनियल्स या पिढ्यांमध्ये हँडलूम कपड्यांची आवड वाढताना दिसते. मात्र एक चिंता त्यांना रोजच्या वापरापासून दूर ठेवते. हे कपडे धुवायचे कसे आणि धुताना ते खराब होणार नाहीत ना, ही ती चिंता. गोदरेज अप्लायंसेसने केलेल्या ताज्या अभ्यासातून ही बाब समोर आली आहे.

गोदरेज एन्टरप्रायझेस ग्रुपच्या अप्लायंसेस व्यवसायाने Twentify India यांच्या सहकार्याने ग्राहकांची ही पाहणी केली. तिला 'द हँडलूम डिलेमा' असे नाव देण्यात आले होते.

पाहणीत सहभागी झालेल्यांपैकी 95 टक्के जेन झी आणि मिलिनियल तरुणांनी हँडलूम कपडे घालणे हे भारतीय संस्कृती आणि परंपरेचे प्रतीक असल्याचे सांगितले. त्याबद्दल त्यांना अभिमान वाटतो, असेही त्यांनी म्हटले आहे. गेल्या दोन ते तीन वर्षांच्या तुलनेत आता 88 टक्क्यांहून जास्त तरुणांना हँडलूम कपड्यांचे मोठे आकर्षण वाटते.

आवड वाढली असली तरी वापराला मर्यादा आहेत. तरुण हे कपडे रोज घालण्यापेक्षा मुख्यत्वे सणवार, घरातले कार्यक्रम किंवा खास प्रसंगी घालणे पसंत करतात. जवळपास 70 टक्के लोक हँडलूम फक्त कौटुंबिक कार्यक्रमांमध्येच वापरतात.

हातमागाचे कपडे घ्यायची आणि घालायची इच्छा असूनही त्यांची निगा कशी राखायची आणि ते कसे धुवायचे, हीच तरुणांसमोरची सर्वात मोठी अडचण ठरत आहे. नाजूक कापड मशीनमध्ये धुतले तर खराब होईल, अशी भीती वाटल्याने बहुतांश तरुण हे कपडे घरी हातानेच धुतात.

50 टक्क्यांहून जास्त तरुण कपडा दोन ते तीन वेळा वापरल्यानंतरच धुतात. अनेकजण धुणे खूप दिवस पुढे ढकलतात. काहीजण फक्त डाग साफ करतात किंवा कपडा हवेवर सुकवून पुन्हा घालतात.

हँडलूम कपडे मशीनमध्ये सुरक्षितपणे आणि सहज धुता येऊ लागले, तर आपण जास्त हँडलूम कपडे खरेदी करू आणि नियमित वापरू, असे 97 टक्के तरुणांनी स्पष्टपणे सांगितले आहे.

गोदरेज अप्लायंसेसने 1958 मध्ये भारतातला पहिला रेफ्रिजरेटर बनवला होता. कंपनीने वॉशिंग मशीन, एसी आणि मायक्रोवेव्ह ओव्हन यांसह अनेक उत्पादनांत ग्राहकांच्या गरजा आणि पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञान यांचा मेळ घातल्याचे म्हटले आहे. देशभरात 950 हून अधिक सर्व्हिस सेंटर आणि 4000 हून अधिक 'स्मार्टकेअर' तज्ज्ञ यांच्या माध्यमातून ग्राहकांना सेवा दिली जाते. या पाहणीच्या आधारे नाजूक हँडलूम कपड्यांच्या सुरक्षित धुलाईसाठी पुढील काळात सोपे उपाय शोधण्यावर कंपनी भर देणार आहे.