गोधनी क्लोरीन गळती: कंत्राटदार आणि पुरवठादारावर नागपुरात निष्काळजीपणाचा गुन्हा दाखल

नागपूरच्या गोधनी जलशुद्धीकरण केंद्रात २४ ऑगस्टला झालेल्या क्लोरीन वायूच्या गळतीप्रकरणी पोलिसांनी एका कंत्राटदारावर आणि क्लोरीन वायू पुरवणाऱ्या पुरवठादारावर गुन्हा दाखल केला आहे. चौकशीत सुरक्षेतील गंभीर त्रुटी आढळल्याचे सांगितले जाते, त्यानंतर ही कारवाई झाली.

केंद्रातील ९०० किलोच्या राखीव क्लोरीन टनरमधून विषारी वायू बाहेर पडला होता. त्यामुळे आजूबाजूच्या परिसरात घबराट पसरली आणि रहिवाशांना श्वास घ्यायला त्रास झाला. ५० पेक्षा जास्त लोकांना रुग्णालयात दाखल करावे लागले, असे सांगितले जाते. या वायूमुळे अनेक कुत्र्यांचा मृत्यू झाल्याचेही सांगण्यात आले.

गुन्ह्यात आरोपी म्हणून नोंदवलेल्यांपैकी एक म्हणजे पृथिपाल सिंग अँड कंपनीशी संबंधित असलेले ५५ वर्षांचे मोहन आनंद. दुसरे आरोपी ५० वर्षांचे राजकुमार तटेड हे पार्श्व असोसिएट्सचे मालक आहेत. याच कंपनीने क्लोरीन टनर पुरवला होता.

जलशुद्धीकरण केंद्राशी संबंधित उपयांत्रिकी अभियंता श्रीकांत कृष्ण बट्टुलवार यांनी तक्रार दिली. त्यावरून मानकापूर पोलीस स्टेशनमध्ये गुन्हा नोंदवण्यात आला.

तक्रारीनुसार, घातक वायू हाताळताना आणि पुरवताना आरोपींनी पुरेशी काळजी घेतली नाही, असा आरोप आहे. गळती आणि त्यामुळे उद्भवलेली आणीबाणीची परिस्थिती यासाठी कारणीभूत ठरलेला निष्काळजीपणा त्यांच्यावर आरोप म्हणून ठेवण्यात आला आहे.

चौकशीत केंद्रातील क्लोरीन सुरक्षा व्यवस्थेत कमतरता आढळल्याचे सांगितले जाते. तेथे गॅस सेन्सर आणि अलार्म नव्हते, योग्य न्यूट्रलायझेशन यंत्रणा नव्हती आणि पुरेशी संरक्षक साधनेही नव्हती. राखीव टनर उघड्यावर ठेवलेला होता, असेही सांगितले जाते.

हा टनर जानेवारी २०२७ पर्यंत वैध असल्याचे सांगण्यात आले. म्हणजे तपास फक्त गॅस कंटेनरच्या वैधतेवर नसून सुरक्षा व्यवस्था आणि हाताळणीच्या पद्धतींवर केंद्रित आहे.

जिल्हाधिकारी आशीर्वाद कुमार यांनी या घटनेची चौकशी करण्याचे आदेश दिले होते. निष्काळजीपणा सिद्ध झाला तर फौजदारी कारवाई सुरू करावी, असेही त्यांनी सांगितले होते. त्यानंतर चौकशी सुरू झाली.

अत्यंत विषारी रसायने हाताळणाऱ्या जलशुद्धीकरण केंद्रांतील सुरक्षा मानकांबद्दल या प्रकरणामुळे प्रश्न उभे राहिले आहेत. अशा कामांसाठी जबाबदार असणारे कंत्राटदार आणि पुरवठादार यांची जबाबदारीही चर्चेत आली आहे.

पोलीस गळतीच्या परिस्थितीचा आणि कथित त्रुटींचा तपास करत आहेत. केंद्राचे कामकाज पाहणाऱ्या इतर जबाबदार व्यक्तींवर पुढे कारवाई होणार का, हे तपासातून काय निष्पन्न होते यावर अवलंबून असू शकते.

रसायनांची साठवण, देखरेख आणि आणीबाणीतील उपाययोजना यात चूक झाली तर संपूर्ण वस्त्यांना धोका निर्माण होऊ शकतो, याची आठवण या प्रकरणाने करून दिली आहे.