डॉक्टर व्हायचंय? मेडिकलला जाण्यापूर्वी स्वतःमध्ये हे गुण आहेत का ते तपासा

सायन्स शाखेतून बारावी करणारे बहुतांश विद्यार्थी मेडिकल क्षेत्रात करिअर करण्याचं स्वप्न पाहतात. डॉक्टरांना देवाचा दर्जा दिला जातो आणि हे क्षेत्र नेहमीच प्रतिष्ठेचं मानलं गेलं आहे. पण फक्त पुस्तकं पाठ करून किंवा फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि बायोलॉजीमध्ये चांगले गुण मिळवून चांगला डॉक्टर होता येतो का, की त्यासाठी आणखी काही गुण लागतात, असा प्रश्न उभा राहतो.

अनेक मुलं पालक, नातेवाईक, शिक्षक आणि मित्रांच्या दबावाखाली नीट यूजीची तयारी सुरू करतात. घरात एखादा डॉक्टर असेल किंवा जवळचा मित्र मेडिकलचं शिक्षण घेत असेल, तर तेच प्रोफेशन तुमच्यासाठीही परफेक्ट असेल असं नाही. त्यामुळे डॉक्टर व्हायचं की नाही, हे स्वतःची आवड आणि वास्तव बघून ठरवणं सोईस्कर ठरेल.

डॉक्टरांचं आयुष्य चित्रपटांसारखं नसतं, जिथे एक इंजेक्शन दिलं की रुग्ण लगेच बरा होतो. हॉस्पिटलमध्ये २४ ते ३६ तासांच्या लांब शिफ्ट सामान्य असतात. थोड्याशा थकव्यानेही चिडचिड होत असेल किंवा रात्रीच्या झोपेशिवाय काम जमत नसेल, तर हे क्षेत्र तणावाचं ठरू शकतं. अभ्यासादरम्यान प्रचंड मोठा अभ्यासक्रम असतो आणि आपत्कालीन प्रकरणं हाताळण्यासाठी मन मजबूत असावं लागतं.

डॉक्टरांसमोर अनेकदा भयानक किंवा वेदनादायक प्रसंग येतात, जे पाहून सामान्य माणूस गोंधळून जाऊ शकतो. हॉस्पिटलच्या आयसीयू (ICU) किंवा इमर्जन्सी वॉर्डमध्ये रक्तपात, वेदना आणि मृत्यूचं वातावरण असतं. तुम्ही खूप जास्त सेन्सेटिव्ह असाल, लहान गोष्टींवरही घाबरत असाल किंवा भावूक होत असाल, तर डॉक्टरच्या खुर्चीवर बसून त्वरित आणि योग्य निर्णय घेता येणार नाही. थंड डोक्याने परिस्थिती हाताळणं हीच इथली सर्वात मोठी कला आहे.

अनेकांना वाटतं की एमबीबीएसची डिग्री मिळाली की अभ्यास कायमचा संपतो. पण मेडिकल सायन्स हा असा समुद्र आहे जो रोज बदलत असतो. दररोज नवीन आजार, नवीन व्हायरस, मॉडर्न तंत्रज्ञान आणि नवीन औषधं बाजारात येतात. यशस्वी डॉक्टर होण्यासाठी संपूर्ण आयुष्य एका विद्यार्थ्यासारखं घालवावं लागेल आणि नेहमी काहीतरी नवीन शिकण्यासाठी तयार राहावं लागेल. पुस्तकं वाचणं आणि नवीन संशोधन शोधणं कंटाळवाणं वाटत असेल, तर हे प्रोफेशन तुम्हाला गुदमरवून टाकेल.

आता कोणत्या उणिवा असणाऱ्यांनी डॉक्टर होऊ नये, ते पाहू. पहिली म्हणजे शॉर्टकट किंवा लवकर पैसे कमावण्याची इच्छा. तुमचा एकमेव उद्देश रातोरात श्रीमंत होण्याचा असेल, तर मेडिकलमध्ये येण्यापूर्वी दोनदा विचार करा. इथे यश मिळवण्यासाठी दीर्घ वेळ आणि वर्षानुवर्षांची मेहनत लागते.

दुसरी उणीव म्हणजे कम्युनिकेशन गॅप. डॉक्टर आणि रुग्ण यांच्यातील संवादाचा पूल मजबूत असला पाहिजे. तुम्ही लोकांशी बोलणं टाळत असाल किंवा आपली बाब नीट समजावून सांगू शकत नसाल, तर रुग्णाचे निम्मे उपचार तिथेच थांबतात.

तिसरी उणीव म्हणजे अहंकार किंवा घमंड. रुग्ण आणि त्यांच्या घाबरलेल्या नातेवाईकांशी सहानुभूती दाखवणं सर्वात महत्त्वाचं आहे. गर्विष्ठ स्वभावाच्या डॉक्टरांना समाज कधीही स्वीकारत नाही.