दिवाळीत ड्रायफ्रूट्स महागले, पिस्ता आणि बदामाच्या दरात विक्रमी वाढ

यंदाच्या दिवाळीत भेट म्हणून ड्रायफ्रूट्स देणे खिशाला जड जाऊ शकते. कारण ड्रायफ्रूट्सचे दर विक्रमी उंचीवर पोहोचले आहेत. सप्टेंबर 2025 पासून जीएसटी कमी झाला असतानाही गेल्या वर्षीच्या तुलनेत त्यांचे दर आता 70% पर्यंत वाढले आहेत.

सप्टेंबर 2025 मध्ये नट्सवरील जीएसटी 12% वरून 5% केला गेला होता. तरीही व्यापारी आणि इंपोर्टर्स सांगतात की सणांच्या काळात मागणी जास्त असल्याने दर आणखी वाढू शकतात. गेल्या दिवाळीच्या तुलनेत पिस्त्याच्या दरात 60-70% आणि बदामाच्या दरात 25% वाढ झाली आहे.

इराण आणि अफगाणिस्तानसारख्या देशांतून होणारा पुरवठा घटला आहे. शिवाय जगभरात बदामाचे उत्पादन कमी झाले आहे. वाहतुकीचा खर्च वाढला आहे आणि रुपया कमजोर झाल्याने इंपोर्टचा खर्चही वाढला आहे.

अमेरिकन बदाम गेल्या वर्षी 800 ते 900 रुपये किलो होता. तो यावेळी काजूला मागे टाकत 1,150 ते 1,200 रुपयांवर गेला आहे. पेशावरी पिस्ता दुप्पट महाग होऊन 4,000 रुपयांच्या वर गेल्याचे सांगितले जाते. गेल्या वर्षी 1,700 रुपये प्रति किलो असलेला अमेरिकन ग्रीन पिस्ता आता 2,700 रुपये प्रति किलोवर पोहोचला आहे.

किराणा व्यापारी पवन वाधवानी यांनी सांगितले की बदाम, पिस्ता, मनुका, अक्रोड यांच्यासह जवळपास सर्व नट्स आणि ड्रायफ्रूट्सचे दर आतापर्यंतच्या सर्वोच्च पातळीवर आहेत. गेल्या दिवाळीच्या तुलनेत काजूच्या दरात 5-8%, खजुरात 5-10% आणि बदामात 25% पेक्षा जास्त वाढ झाली आहे.

मिठाईत वापरल्या जाणाऱ्या पेशावरी पिस्त्याचा दर विक्रमी 4,000 रुपये प्रति किलोपर्यंत पोहोचला आहे. तो सध्या सुमारे 40% वाढला आहे. गेल्या वर्षी त्याचा दर 2,700 रुपये प्रति किलो होता. अमेरिका-ईरान युद्धामुळे ईरान आणि अफगाणिस्तानातून नट्स व ड्रायफ्रूट्स मागवताना पुरवठ्याच्या अडचणी येत आहेत.

खजुराचा मुख्य स्रोत मिडल ईस्ट आहे आणि तिथून येणाऱ्या मालाचा फ्रेट खर्च वाढल्याने खजुराचे दर वाढले आहेत. गेल्या वर्षी 350 ते 400 रुपये असलेला सुका खजूर आता 500 ते 550 रुपये प्रति किलोवर पोहोचला आहे. ओला खजूर मात्र 210 ते 200 रुपये प्रति किलोवर आहे.

गेल्या दोन महिन्यांत दरांमध्ये झपाट्याने वाढ झाली आहे. मिडल ईस्टमधून होणारा पुरवठा प्रभावित झाल्याने सप्लाय चेन पूर्णपणे विस्कळीत झाली आहे. त्यामुळे ड्रायफ्रूट्स खाणे लोकांना खूपच महाग पडत आहे. दिवाळी जवळ आली असून या काळात ड्रायफ्रूट्सचे गिफ्ट पॅक देण्याची पद्धत खूप वाढली आहे, पण यंदा दर चढे असल्याने ही भेट देणेही महाग पडणार आहे.