अंबाझरी तलावात जलकुंभीचा पुन्हा शिरकाव, मनपाने पाण्यात हार्वेस्टर, काठावर JCB लावले

नागपूर, ३१ ऑक्टोबर : अंबाझरी तलावात जलकुंभी (Eichhornia) पुन्हा पसरू नये म्हणून नागपूर महानगरपालिकेने (NMC) दुहेरी रणनीती आखली आहे. अनेक महिने जोरदार प्रयत्न केल्यानंतर तलावाचा मध्यभाग आता बऱ्याच प्रमाणात तणमुक्त झाला आहे. मात्र उथळ काठांवर नवी वाढ दिसू लागल्याने मनपाने यंत्रांद्वारे सफाई आणि सतत देखरेख वाढवली आहे.

ही नवी वाढ तलावाच्या तळाशी गाळात दडलेल्या सुप्त बियांमधून येत असल्याचे सांगितले जाते. त्यावर उपाय म्हणून मनपा पाण्यात जलचर हार्वेस्टर वापरत आहे. काठावर, विशेषतः जिथे बोटी आणि जड सफाई यंत्रे पोहोचू शकत नाहीत, तिथे JCB आणि पोकलेन यंत्रे लावली आहेत.

उपायुक्त राजेश भगत यांनी सांगितले की, तलावाचा मध्यभाग सध्या स्वच्छ असला तरी तळातील बिया कालांतराने उगवू शकतात. उथळ कडेला उगवणारी नवी रोपे अजून लहान आहेत. पण तिथे पाणी कमी आणि चिखल असल्याने जड हार्वेस्टर वापरणे अवघड आहे.

म्हणून प्रत्येक जागेच्या परिस्थितीनुसार वेगवेगळी यंत्रे लावली आहेत. पोहोचता येणाऱ्या पाण्याच्या भागात हार्वेस्टर चालतात, तर बोटी आणि हार्वेस्टर जिथे जाऊ शकत नाहीत तिथे JCB आणि पोकलेन काम करत आहेत.

भगत यांच्या म्हणण्यानुसार, आहे ती जलकुंभी काढून टाकणे पुरेसे नाही. ती पुन्हा उगवू नये यासाठी वर्षभर सतत देखरेख आणि यंत्रांनी काढणी करावी लागेल. नवी वाढ दिसताच ती काढून टाकण्याची मनपाची योजना आहे, म्हणजे तण पुन्हा संपूर्ण तलावात पसरणार नाही.

मनपाच्या अधिकाऱ्यांना वाटते की, अंबाझरी तलावात येणारे प्रक्रिया न केलेले सांडपाणी थांबवले नाही तर नुसत्या यंत्रांच्या सफाईने कायमचा उपाय मिळणार नाही. अतिरिक्त आयुक्त अंकित यांनी सांगितले की, सध्या मनपा नवी वाढ हाताने आणि यंत्रांनी काढत आहे. पण दीर्घकालीन उपाय वाडी सांडपाणी प्रक्रिया केंद्र (STP) सुरू होण्यावर अवलंबून आहे.

हे केंद्र सुरू झाल्यावर घरगुती सांडपाणी प्रक्रिया न होता तलावात जाणार नाही, अशी अपेक्षा आहे. त्यामुळे जलकुंभीला जास्त वाढू देणाऱ्या सेंद्रिय पोषक घटकांचा पुरवठा कमी होईल.

नगरसेवक योगेश पचपोरे यांनी सांगितले की, तण पुन्हा पसरू नये म्हणून सतत देखरेख सुरू आहे. यंत्रांनी सुरू असलेल्या सफाईसोबतच चार कामगार दररोज तलावाच्या काठावरील नवी जलकुंभी हाताने काढत असल्याचे सांगितले जाते.

तलावाच्या दीर्घकालीन पुनरुज्जीवनासाठी आणखी एक पाऊल म्हणून मनपाने गाळ काढण्याच्या विशेष यंत्राच्या खरेदीसाठी स्थायी समितीत ५ कोटी रुपयांची तरतूद केली आहे. वाडी STP ची चाचणी चालूही आता पूर्ण होण्याच्या मार्गावर आहे. केंद्र सुरू झाल्यानंतर अंबाझरी तलाव स्वच्छ ठेवण्यासाठी आणि जलकुंभी परत येऊ नये यासाठी सातत्यपूर्ण देखरेख आणि देखभालीची व्यवस्था उभारण्याचा मनपाचा मानस आहे.