अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकीत सिनेट आणि प्रतिनिधीगृह दोन्ही डेमोक्रॅटिक पक्षाकडे

अमेरिकेतल्या मध्यावधी निवडणुकीचे निकाल येऊ लागले असून, डेमोक्रॅटिक पक्षाने सिनेट आणि प्रतिनिधीगृह या दोन्ही सभागृहांवर नियंत्रण मिळवले आहे. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखाली रिपब्लिकन पक्ष निवडणुकीत उतरला होता, पण मतदारांनी त्याला जोरदार धक्का दिल्याचे चित्र आहे.

3 नोव्हेंबर 2026 रोजी मतदान झाले. या वेळी प्रतिनिधीगृहाच्या सर्व 435 जागा, सिनेटच्या 100 पैकी 35 जागा आणि 36 राज्यांतील गव्हर्नरपदांसाठी मतदान झाले. सिनेटमध्ये डेमोक्रॅट्सनी बहुमताचा आकडा पार केल्याने तिथले रिपब्लिकन पक्षाचे वर्चस्व संपले आहे. प्रतिनिधीगृहात बहुमतासाठी 218 जागा लागतात आणि डेमोक्रॅटिक पक्षाने हा टप्पा ओलांडला आहे.

पारंपरिक रिपब्लिकन बालेकिल्ल्यांमध्येही डेमोक्रॅटिक उमेदवार जिंकले आहेत. टेक्सास, साऊथ कॅरोलिना, नॉर्थ कॅरोलिना, ओहायो आणि कॅन्सस या राज्यांत डेमोक्रॅटिक पक्षाला महत्त्वाचे यश मिळाले. कॅन्ससमध्ये तर डेमोक्रॅटिक पक्षाने रिपब्लिकन उमेदवाराला हरवले. टेक्सास आणि साऊथ कॅरोलिनासारख्या राज्यांत रिपब्लिकन पक्षाचा प्रभाव परंपरेने जास्त मानला जातो. तिथे झालेल्या या बदलामुळे ट्रम्प यांच्या लोकप्रियतेबद्दल प्रश्न विचारले जाऊ लागले आहेत.

मिशिगनमधल्या सिनेटच्या लढतीकडे सगळ्यांचे लक्ष आहे. डेमोक्रॅटिक पक्षाचे उमेदवार अब्दुल अल-सईद आणि रिपब्लिकन पक्षाचे माईक रोजर्स यांच्यात अटीतटीची लढत सुरू आहे. अल-सईद निवडून आले, तर ते अमेरिकेच्या इतिहासातील पहिले मुस्लिम सिनेटर ठरतील. त्यांनी आरोग्यसेवा, सर्वसामान्यांचे प्रश्न आणि आर्थिक धोरणे यांवर भर देऊन प्रचार केला होता. मात्र उपलब्ध निकालांनुसार त्यांचा विजय अजून अधिकृतरीत्या निश्चित झालेला नाही, त्यामुळे अंतिम निकालाची वाट पाहिली जात आहे.

निकालानंतर ट्रम्प यांनी पहिली प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी डेमोक्रॅटिक पक्षाचे अभिनंदन केले आणि देशाच्या भल्यासाठी विरोधी पक्षासोबत काम करायची आपली तयारी असल्याचे सांगितले. पण या पराभवाचे खापर स्वतःवर फोडायला त्यांनी नकार दिला. आपण स्वतः उमेदवार नव्हतो, त्यामुळे निकालाबाबत फारसे काही करता आले नाही, असे ट्रम्प म्हणाले. आपण स्वतः निवडणूक लढवली असती, तर रिपब्लिकन पक्षाचा विजय झाला असता, असा दावाही त्यांनी केला.

अनेक डेमोक्रॅटिक नेत्यांना आपण ओळखतो आणि सगळे मिळून समस्यांवर तोडगा काढू शकतो, असा विश्वास ट्रम्प यांनी व्यक्त केला. मात्र विरोधकांनी सहकार्य केले नाही, तर आपण व्हेटोचा अधिकार वापरू, असा इशाराही त्यांनी दिला. ट्रुथ सोशल खात्यावर त्यांनी एक फोटो टाकला आहे. त्यात लाल रंगाची, मेक अमेरिका ग्रेट अगेन शैलीतली टोपी आहे आणि त्यावर 'व्हेटो' असे लिहिले आहे. विरोधकांनी आपल्या भूमिकेला विरोध केला, तर त्यांच्या प्रस्तावांना मान्यता मिळणार नाही, असा स्पष्ट संदेश यातून त्यांनी दिला आहे.

या निकालाचा परिणाम ट्रम्प यांच्या पुढच्या दोन वर्षांच्या कारभारावर होण्याची शक्यता आहे. दोन्ही सभागृहांत डेमोक्रॅटिक पक्षाचे वर्चस्व असल्याने ट्रम्प सरकारच्या अनेक निर्णयांना विरोध होऊ शकतो. राष्ट्राध्यक्षांच्या नियुक्त्यांना मंजुरी देणे, नवी विधेयके संमत करणे आणि सरकारच्या धोरणांवर देखरेख ठेवणे, या सगळ्यात विरोधकांची भूमिका महत्त्वाची ठरणार आहे.