पुण्यात डेंगीमुळे आठ वर्षांच्या मुलीचा मृत्यू, यंदाचा शहरातील पहिलाच संशयित बळी

डेंगीची लागण झाल्यानंतर गुंतागुंत वाढल्याने पुण्यातील आठ वर्षांच्या एका मुलीचा उपचार सुरू असताना मृत्यू झाला. डेंगीमुळे पुणे शहरात या वर्षी झालेला हा पहिलाच संशयित मृत्यू आहे. या घटनेनंतर पुणे महापालिकेच्या प्रशासनाने कीटक सर्वेक्षण (व्हॅक्टर सर्व्हिलन्स), जनजागृती मोहिमा आणि प्रतिबंधात्मक उपक्रम अधिक तीव्र केले आहेत.

रुबी हॉल क्लिनिकमधील बालरोगतज्ज्ञ डॉ. प्रशांत उदावंत यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, मुलीला बाह्यरुग्ण विभागात आणण्याआधी चार ते पाच दिवस ताप आणि पोटदुखीचा त्रास होत होता. कुटुंबीयांनी आधी स्थानिक डॉक्टरांकडून तिच्यावर उपचार करून घेतले होते. लोहगाव परिसरातील एका स्थानिक रुग्णालयात सुमारे 24 तास उपचार झाले, तरी तिची तब्येत जास्तच बिघडली.

सुरुवातीच्या तपासणीत तिच्या प्लेटलेटची संख्या अंदाजे 2 लाख होती, म्हणजे ती सामान्य मर्यादेत होती. पण तब्येत ढासळून तिला श्वास घेता येईना, म्हणून 17 ऑक्टोबरला दुपारी तिला तातडीने रुबी हॉल क्लिनिकमध्ये हलवण्यात आले. दाखल केले तेव्हा तिचा रक्तदाब खूपच कमी झाला होता आणि श्वसनाचा त्रास गंभीर होता.

वैद्यकीय पथकाने लगेच पुनरुज्जीवन (रिससिटेशन) सुरू करून तिला अतिदक्षता विभागात (ICU) दाखल केले. तोपर्यंत रक्तातील प्लेटलेट्स सुमारे 50 हजारांपर्यंत घसरल्या होत्या. फेरिटिनची पातळीही वाढलेली होती, जी तीव्र दाहक प्रतिसादाचे संकेत देते. त्यामुळे डेंग्यूशी संबंधित 'हेमॅटोफेगिक लिम्फोहिस्टिओसाइटोसिस' (HLH) बद्दल चिंता निर्माण झाली.

डॉ. उदावंत यांनी सांगितले, "प्राथमिक निदान 'डेंग्यू शॉक सिंड्रोम विथ एचएलएच' असे करण्यात आले होते. या मुलीला तीव्र डेंग्यू-संबंधित शॉक, यकृताला गंभीर इजा, मूत्रपिंड निकामी होणे आणि प्रोग्रेसिव्ह मल्टि-ऑर्गन डिस्फंक्शनचा त्रास झाला होता." रविवारी सकाळी तिची प्रकृती आणखी खालावली. यकृताला झालेली गंभीर इजा, मूत्रपिंडाचे बिघडलेले काम आणि कमी झालेला रक्तदाब यामुळे शरीरातील अनेक अवयव एकाच वेळी निकामी होत गेले.

18 ऑक्टोबरला रात्री 8 वाजण्याच्या सुमारास तिला अचानक हृदयविकाराचा झटका आला. डॉक्टरांच्या पथकाने सर्वतोपरी प्रयत्न केले, पण उपचार सुरू असतानाच तिचा मृत्यू झाला.

पुणे महापालिकेच्या आरोग्याधिकारी डॉ. नीना बोराडे यांनी एका वृत्तसंस्थेशी बोलताना सांगितले, "रुबी हॉल क्लिनिककडून अहवाल प्राप्त झाला असून, त्यात मुलीला डेंग्यूचा संसर्ग झाल्याचे स्पष्ट म्हटले आहे." हा मृत्यू डेंग्यूच्या विषाणूमुळेच झाला का, हे नक्की करण्यासाठी मृत्यू लेखा परीक्षण समिती (डेथ ऑडिट कमिटी) सखोल तपासणी करणार आहे.

महापालिकेच्या अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, या वर्षी शहरात दोन हजारांहून अधिक डेंग्यूच्या रुग्णांची नोंद झाली आहे. कीटक नियंत्रण विभागाने डासांच्या उत्पत्तीची ठिकाणे शोधली असून, बांधकाम साइट्स आणि इतर परिसरांतून दंडही वसूल केला आहे. डॉ. बोराडे यांनी स्पष्ट केले की, महापालिकेने जोरदार सर्वेक्षण मोहीम सुरू केली आहे आणि माहिती, शिक्षण आणि संप्रेषण (IEC) मोहिमा तीव्र केल्या आहेत. तसेच लोहगावमधील मृत मुलीच्या घराभोवती फॉगिंगसारखे प्रतिबंधात्मक उपाय महापालिकेने तात्काळ हाती घेतले आहेत.