उल्हासनगरात दिवाळीतील फटाक्यांच्या प्रदूषणाविरोधात टोल फ्री हेल्पलाइन सुरू

दिवाळीच्या काळात फटाक्यांमुळे होणारे हवेचे आणि आवाजाचे प्रदूषण वाढू नये, यासाठी उल्हासनगर महापालिकेने एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. फटाक्यांच्या प्रदूषणाबद्दल किंवा नियम मोडणाऱ्यांबद्दल तक्रार करायची असेल, तर त्यासाठी महापालिकेने वेगळी टोल फ्री हेल्पलाइन सुरू केली आहे. नागरिकांना 1800 233 1101 या क्रमांकावर आपली तक्रार नोंदवता येईल.

दिवाळी जवळ आल्याने उल्हासनगरमधील हवेची गुणवत्ता खालावत असल्याबद्दल चिंता व्यक्त होत आहे. तापमान कमी झाले आहे आणि हवेतील प्रदूषकांचे प्रमाण वाढले आहे, त्याचा परिणाम हवेच्या गुणवत्तेवर होत आहे. म्हणूनच महापालिकेच्या पर्यावरण विभागाने प्रदूषण आटोक्यात ठेवण्यासाठी आधीच प्रतिबंधात्मक उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.

महापालिकेने फटाके बनवणारे, विकणारे आणि सर्वसामान्य नागरिक अशा सगळ्यांसाठी मार्गदर्शक सूचना जाहीर केल्या आहेत. शासनाच्या अधिसूचनेनुसार 125 डेसिबलपेक्षा जास्त आवाज करणाऱ्या फटाक्यांचे उत्पादन, विक्री आणि वापर या तिन्ही गोष्टींवर बंदी आहे.

याशिवाय सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्देशांनुसार बेरियम सॉल्ट्स, लिथियम, आर्सेनिक, शिसे आणि पारा यांसारखी घातक रसायने असलेल्या फटाक्यांवरही बंदी आहे. अशा रसायनांमुळे वातावरणात विषारी प्रदूषक मिसळतात आणि त्याचा परिणाम माणसांचे आरोग्य, प्राणी आणि झाडेझुडपे यांच्यावर होऊ शकतो.

बंदी असलेले फटाके साठवून ठेवणाऱ्या किंवा विकणाऱ्या व्यापाऱ्यांवर कारवाई केली जाईल, असा इशारा महापालिकेने दिला आहे. ज्या फटाक्यांना परवानगी आहे, त्यांची विक्री फक्त अधिकृत ठिकाणीच आणि आवश्यक ती परवानगी घेतल्यानंतरच करता येणार आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या 'माझी वसुंधरा' उपक्रमाअंतर्गत आणि स्वच्छ सर्वेक्षण 2026 अभियानाचा भाग म्हणून उल्हासनगर महापालिकेने नागरिकांना पर्यावरणाला हानी न पोहोचवता दिवाळी साजरी करण्याचे आवाहन केले आहे.

या आवाहनात फटाके शक्य तितके कमी उडवावेत, असे महापालिकेने सांगितले आहे. प्लास्टिकच्या पिशव्यांऐवजी कापडी किंवा कागदी पिशव्या वापराव्यात, तसेच जैवविघटनशील आणि पुन्हा वापरता येणाऱ्या वस्तूंना प्राधान्य द्यावे, असेही त्यात म्हटले आहे.

दिवाळीत कुठे फटाक्यांच्या नियमांचे उल्लंघन होत असल्याचे दिसले, किंवा फटाक्यांच्या प्रदूषणामुळे नागरिकांना त्रास होत असेल, तर त्यांनी 1800 233 1101 या टोल फ्री क्रमांकावर तक्रार नोंदवावी. प्रदूषण नियंत्रणात प्रशासनाला सहकार्य करावे, असेही महापालिकेने नागरिकांना सांगितले आहे.