राजावाडी रुग्णालयातील रुग्ण मित्र कक्षावर निळी ताडपत्री, प्रशासन म्हणते सुरक्षेसाठी

घाटकोपर पूर्वेतील राजावाडी रुग्णालयातला रुग्ण मित्र मदत कक्ष आता निळ्या ताडपत्रीने झाकून टाकण्यात आला आहे. कर्मचाऱ्यांची कमतरता असल्याने हा कक्ष वापराविना पडून असल्याचे एक दिवस आधी समोर आले होते, आणि त्यानंतर लगेचच हा प्रकार घडला. मदतीची गरज असलेल्या रुग्णांच्या नजरेआड, पण मनातून नाही, अशी ही स्थिती आहे.

हा कक्ष रुग्णांना आणि त्यांच्या नातेवाइकांना रुग्णालयात योग्य ठिकाणी पोहोचण्यासाठी मदत करावी, या हेतूने उभारला होता. उपनगराचे पालकमंत्री मंगल प्रभात लोढा यांनी 2023 मध्ये रुग्ण मित्र सुविधांची घोषणा केली होती. आता कक्ष झाकल्यामुळे स्थानिक रहिवासी आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी प्रश्न उपस्थित केले आहेत. कक्ष लपवण्यापेक्षा तो सुरू करण्यावर भर द्यायला हवा, असे त्यांचे म्हणणे आहे. प्रशासनाने मात्र यामागे वेगळे कारण सांगितले आहे.

रामाबाई आंबेडकर नगरात राहणारे विजय सुसवीरकर (49) म्हणाले, "जनतेच्या हितासाठी उभारलेला कक्ष झाकून ठेवणे चुकीचे आहे. तो लपवण्याऐवजी ज्या कामासाठी तो आहे ते काम त्याने करावे, याची काळजी प्रशासनाने घ्यावी. मदत कक्ष सुरू केला तर लोकांना फायदा होईल. आणीबाणीच्या वेळी रुग्ण आणि त्यांच्या नातेवाइकांना संबंधित विभाग कुठे आहे आणि रुग्णाला कोणत्या वॉर्डात दाखल केले आहे ते समजले पाहिजे."

घाटकोपर पूर्वेतील पंतनगरचे रहिवासी शरद कोळमकर (59) यांनी सांगितले की, तपासण्या आणि इतर प्रक्रियांसाठी एका विभागातून दुसऱ्या विभागात जावे लागते तेव्हा रुग्णांना रुग्णालयात वाट शोधणे अनेकदा कठीण जाते. ते म्हणाले, "जनतेच्या सोयीसाठी असलेला मदत कक्ष का झाकायचा? एक्स-रे किंवा सीटी स्कॅनसाठी पाठवलेल्या रुग्णांना एका मजल्यावरून दुसऱ्या मजल्यावर किंवा एका काउंटरवरून दुसऱ्या काउंटरवर जावे लागते, आणि कधीकधी रुग्णालयाच्या कर्मचाऱ्यांकडून पुरेशी मदत मिळत नाही. चालू असलेला मदत कक्ष त्यांना योग्य विभागात पाठवू शकेल आणि सगळे सोपे होईल. रुग्ण आणि त्यांच्या नातेवाइकांच्या फायद्यासाठी प्रशासनाने हा कक्ष सुरू करावा."

राजावाडी रुग्णालयाच्या वैद्यकीय अधीक्षक डॉ. भारती राजुळवाला यांनी सांगितले की, कक्षाचे नुकसान होऊ नये आणि लोकांची सुरक्षा राहावी म्हणून तो झाकण्याचे आदेश त्यांनी दिले. जवळून रुग्णवाहिकांसाठी वापरली जाणारी इलेक्ट्रिक वाहन (ईव्ही) चार्जिंगची लाइन जाते, हे त्यामागचे कारण त्यांनी दिले.

त्यांनी असेही सांगितले की, रुग्णालयातील विभाग हॉस्पिटल मॅनेजमेंट इन्फॉर्मेशन सिस्टीम (HMIS) शी जोडण्याची प्रक्रिया सध्या सुरू आहे. ती पूर्ण झाल्यावर हा मदत कक्ष खऱ्या अर्थाने उपयोगी मदत देऊ शकेल. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, तेव्हा कक्षावर बसणारी व्यक्ती संगणकीकृत नोंदी पाहू शकेल आणि दाखल रुग्णांच्या वॉर्ड क्रमांकांसह मजल्याची अचूक माहिती देऊ शकेल. "कक्षावर ताडपत्री टाकण्यामागे दुसरा कोणताही हेतू नाही," असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.

गर्दीने भरलेल्या महापालिकेच्या रुग्णालयात विभाग शोधणे, वॉर्ड शोधणे आणि प्रक्रिया समजून घेणे रुग्णांसाठी अवघड ठरू शकते. कर्मचारी असलेला मदत कक्ष एकच संपर्काचे ठिकाण ठरतो, गोंधळ कमी होतो आणि येणाऱ्यांना योग्य जागी पोहोचता येते, असे हा मुद्दा उचलणारे स्थानिक शिवसेना (उबाठा) नेते प्रकाश वाणी यांचे म्हणणे आहे.

आता हा कक्ष नेमका कधी सुरू होणार आणि तोपर्यंत रुग्णांसाठी काय व्यवस्था असेल, यावर प्रश्न येऊन थांबला आहे. कक्षाचे प्रभावी काम HMIS जोडणीवर अवलंबून आहे, असे रुग्णालय सांगते, तर कक्ष ज्या कामासाठी आहे ते काम त्याने करावे, अशी रहिवाशांची मागणी आहे. कक्ष झाकण्याचे कारण प्रशासनाने सांगितले असले, तरी कर्मचारी कधी मिळणार, जोडणीचे काम कधी पूर्ण होणार आणि तोपर्यंत रुग्णांना मार्गदर्शन कसे मिळणार, हे प्रश्न तसेच उरले आहेत.

रुग्ण मित्र मदत कक्षामुळे रुग्णांना योग्य विभाग, वॉर्ड आणि तपासणीच्या सुविधांपर्यंत जाण्यासाठी मार्गदर्शन मिळते. नोंदणी, तपासणी, दाखल होणे, दुसरीकडे पाठवले जाणे आणि घरी सोडले जाणे या प्रक्रियांमध्ये मदत होते. ज्येष्ठ नागरिक, दिव्यांग तसेच ग्रामीण आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांतील रुग्णांना आधार मिळतो. यामुळे गोंधळ आणि उशीर कमी होतो, रुग्णांचा अनुभव सुधारतो, आणि उपलब्ध सेवा, पात्र योजना व सवलतींशी त्यांची गाठ पडते. नेहमीच्या चौकशा कक्ष हाताळतो, त्यामुळे रुग्णालयाचे कर्मचारी रुग्णसेवेवर लक्ष देऊ शकतात. तक्रारींसाठीही संपर्काचे एक ठिकाण मिळते आणि मुंबई महापालिकेच्या आरोग्य सेवांवरचा लोकांचा विश्वास वाढतो.