मुंबईत आठ महिन्यांत ८७५ अल्पवयीन मुली बेपत्ता, पोलिसांनी ८४६ जणींचा शोध लावला

मुंबई पोलिसांनी जानेवारी ते ऑगस्ट २०२६ या आठ महिन्यांत अल्पवयीन मुलींशी संबंधित अपहरणाचे ८७५ गुन्हे नोंदवले. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, यापैकी ८४६ मुली सापडल्या किंवा त्यांचा शोध लागला. म्हणजेच शोधाचे प्रमाण सुमारे ९७ टक्के राहिले.

मात्र सामाजिक कार्यकर्त्यांच्या म्हणण्यानुसार, यातल्या अनेक प्रकरणांत किशोरवयीन मुली स्वतःच्या मर्जीने घर सोडतात. प्रेमसंबंध, घरातील भांडणे, भेदभाव किंवा वाईट वागणूक ही त्यामागची कारणे असतात, असे ते सांगतात. प्रत्येक प्रकरणाकडे फक्त गुन्ह्याच्या नजरेतून पाहण्यापेक्षा अशा घटनांमागची परिस्थिती समजून घेण्याची गरज आहे, यावर ते भर देतात.

२०२५ मध्ये याच आठ महिन्यांत मुंबई पोलिसांनी अल्पवयीन मुलींच्या अपहरणाचे ९४१ गुन्हे नोंदवले होते आणि त्यापैकी ८७९ जणींचा शोध लागला होता. तेव्हा शोधाचे प्रमाण सुमारे ९३ टक्के होते. आकडेवारीवरून दिसते की २०२६ च्या पहिल्या आठ महिन्यांत गेल्या वर्षीच्या तुलनेत कमी गुन्हे नोंदवले गेले. एकट्या ऑगस्ट २०२६ मध्ये पोलिसांनी १०९ गुन्हे नोंदवले आणि ९१ जणींचा शोध लावला.

पोलीस अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले आहे की अल्पवयीन मूल बेपत्ता झाले की अपहरणाचा गुन्हा नोंदवलाच पाहिजे, मूल स्वतःच्या मर्जीने घराबाहेर पडल्याचे संकेत असले तरीही. बेपत्ता होण्यामागची परिस्थिती शोधण्यासाठी, मुलाचा शोध घेण्यासाठी आणि त्याची सुरक्षितता पक्की करण्यासाठी तपास गरजेचा असतो.

जुलैमध्ये महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी विधानसभेत मांडलेल्या आकडेवारीतून लोक घर का सोडतात हे दिसते. २०२१ ते २०२६ या काळातील आकडेवारीनुसार, बेपत्ता महिलांपैकी सुमारे ४६.३२ टक्के महिला कथितरीत्या प्रेमसंबंधांमुळे घर सोडतात. २० टक्के प्रकरणांत कौटुंबिक अडचणी होत्या, तर २ टक्के प्रकरणांत मानसिक तणावाचा उल्लेख आहे. पुरुषांच्या बाबतीत वेगळा कल दिसला. सुमारे ३२ टक्के पुरुष कथितरीत्या घरगुती अडचणींमुळे घर सोडतात, तर ९.१२ टक्के प्रकरणे प्रेमसंबंधांशी जोडलेली होती. बेपत्ता लोकांच्या प्रकरणांचा तपास करताना कौटुंबिक भांडणे, भावनिक त्रास, भेदभाव आणि गैरवर्तन पाहणे किती गरजेचे आहे, हेच या आकड्यांतून दिसते, असे कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे.

२१ जुलै रोजी दादरमधील हिंदू कॉलनीतल्या एका शाळेतून सात वर्षांची मुलगी बेपत्ता झाली. माटुंगा पोलिसांनी सीसीटीव्ही फुटेज तपासून तिच्या हालचालींचा मागोवा घेतला आणि अखेर तिला पायधोनी येथे शोधून काढले. चौकशीत त्या मुलीने कथितरीत्या पोलिसांना सांगितले की तिला आई-वडिलांची आठवण येत होती.

त्याच दिवशी शिवडीची नव्हे, तर सेवरी येथील १३ वर्षांची नववीतील विद्यार्थिनी शाळेनंतर बेपत्ता झाली. नंतर ती मित्रमैत्रिणींना भेटून परतली. मूल एकटे गेले असो वा नसो, अल्पवयीनाशी संबंधित प्रत्येक बेपत्ता प्रकरणाचा तपास पोलीस का करतात, हे या घटनांवरून दिसते.

ऑगस्टमध्ये भिवंडीत १७ वर्षांच्या मुलींशी संबंधित दोन वेगवेगळी प्रकरणे समोर आली. एका प्रकरणात एक किशोरवयीन मुलगी कथितरीत्या मैत्रिणीला भेटण्यासाठी घरातून निघाली होती. दुसऱ्या प्रकरणात कामतघरमधील ब्रह्मानंद नगर येथे एक मुलगी रात्री सुमारे २ वाजता घरचे झोपले असताना घरातून निघून गेली. शांतीनगर आणि नारपोली पोलिसांनी अपहरणाचा गुन्हा नोंदवून मुलींच्या शोधासाठी मोहीम सुरू केली.