२७ ऑक्टोबरपासून पीआरएस काउंटरवरही १० लाखांचा प्रवास विमा, प्रीमियम फक्त ४५ पैसे

भारतीय रेल्वे २७ ऑक्टोबर २०२६ पासून आपली ऐच्छिक प्रवास विमा योजना (OTIS) संपूर्ण नेटवर्कवरील प्रवासी आरक्षण प्रणाली (PRS) काउंटरवर आरक्षित तिकीट काढणाऱ्या प्रवाशांसाठीही लागू करणार आहे. आतापर्यंत ही सुविधा IRCTC मार्फत ई-तिकीट काढणाऱ्यांनाच मिळत होती. आता रेल्वेच्या आरक्षण काउंटरवर आरक्षित तिकीट घेणारे पात्र प्रवासीही या विम्याच्या कक्षेत येतील.

पश्चिम रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी विनीत अभिषेक यांनी रविवारी काढलेल्या प्रेस रिलीजनुसार ही सुविधा ऐच्छिक राहील. विमा हवा असेल तर प्रवाशाने तशी निवड करायची आहे, मोबाइल नंबर द्यायचा आहे आणि प्रीमियम डिजिटल पद्धतीने भरायचा आहे. प्रीमियम तिकिटाच्या भाड्यासोबतच घेतला जाईल आणि त्यासाठी डिजिटल पेमेंट सक्तीचे आहे.

सर्व करांसह प्रीमियम प्रति प्रवासी ४५ पैसे आहे. ही योजना फक्त भारतीय नागरिकांसाठी आहे. तिकीट काढताना ते कन्फर्म, RAC (Reservation Against Cancellation) किंवा अंशतः कन्फर्म असले पाहिजे. विमा निवडला तर एकाच PNR खालील सर्व पात्र प्रवाशांना त्याचे संरक्षण मिळेल.

पाच वर्षांखालील ज्या मुलांसाठी बर्थ किंवा सीट घेतलेली नाही, ती या योजनेत येत नाहीत. पाच ते अकरा वर्षे वयाची मुले मात्र पात्र आहेत, मग त्यांना बर्थ किंवा सीट दिलेली असो वा नसो.

योजनेनुसार रेल्वे अपघात किंवा अनुचित घटना घडल्यास पात्र प्रवाशांना विम्याचे फायदे मिळतात, पण ते पॉलिसीच्या अटी व शर्तींनुसार. मृत्यू किंवा कायमचे पूर्ण अपंगत्व आल्यास १० लाख रुपये मिळतात. कायमचे अंशतः अपंगत्व आल्यास ७.५ लाख रुपयांपर्यंत, तर जखमांमुळे रुग्णालयात दाखल व्हावे लागल्यास २ लाख रुपयांपर्यंत खर्च मिळतो. मृतदेह नेण्यासाठी १०,००० रुपयेही दिले जातात, तेही लागू अटींनुसार.

ही सुविधा सुरू करण्यासाठी आरक्षण मागणी अर्जात (Reservation Requisition Form) बदल केला आहे. प्रवास विमा घ्यायचा की नाही हे प्रवाशाला त्यात नमूद करता येईल. सुधारित अर्ज पश्चिम रेल्वेच्या सर्व PRS केंद्रांवर मिळेल.

या केंद्रांवर घोषणाही केल्या जातील, ज्यातून प्रवाशांना या सुविधेची तसेच डिजिटल पेमेंट आणि मोबाइल नंबरच्या गरजेची माहिती दिली जाईल. आरक्षण कर्मचारी विम्याचा पर्याय आणि ठरलेली प्रक्रिया प्रवाशांना समजावून सांगतील.

पॉलिसीचा तपशील प्रवाशाच्या नोंदणीकृत मोबाइल नंबरवर कळवला जाईल. तिकीट काढल्यानंतर दिलेल्या लिंकवरून संबंधित विमा कंपनीच्या वेबसाइटवर नॉमिनीचे तपशील भरणे प्रवाशांना आवश्यक आहे.

मृत्यूचा दावा घोषित नॉमिनीकडे निकाली काढला जाईल. नॉमिनी नोंदवलेला नसेल तर Legal Heir किंवा Succession Certificate च्या आधारे कायदेशीर वारसांना दावा दिला जाईल.

PRS काउंटरवरील बुकिंगना ऐच्छिक प्रवास विमा योजनेच्या सध्याच्या अटी व शर्ती लागू राहतील. पॉलिसी देणे आणि दावे निकाली काढणे ही कामे संबंधित विमा कंपनी पाहील. ही सुविधा हवी असलेल्या प्रवाशांनी सुधारित आरक्षण मागणी अर्जात आपली निवड स्पष्टपणे लिहावी, असे सांगण्यात आले आहे.