२७ ऑक्टोबरपासून रेल्वेच्या तिकीट खिडकीवरही १० लाखांचा प्रवास विमा, प्रीमियम फक्त ४५ पैसे

रेल्वेने ऐच्छिक प्रवास विमा योजना (OTIS) आता तिकीट खिडकीवरही आणायचे ठरवले आहे. २७ ऑक्टोबर २०२६ पासून देशभरातल्या पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टीम (PRS) केंद्रांवर आरक्षित तिकीट घेणाऱ्यांना हा विमा घेता येईल. आतापर्यंत ही सोय फक्त IRCTC वरून ई-तिकीट काढणाऱ्यांसाठी होती. आता काउंटरवरून तिकीट घेणारे पात्र प्रवासीही यात येतील.

पश्चिम रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी विनीत अभिषेक यांनी रविवारी प्रेस रिलीज काढले. त्यात सांगितले आहे की विमा घेणे प्रवाशाच्या मर्जीवर आहे. ज्याला विमा हवा, त्याने तसा पर्याय निवडायचा, मोबाइल नंबर सांगायचा आणि प्रीमियम डिजिटल पद्धतीने भरायचा. प्रीमियम तिकिटाच्या भाड्यासोबतच वसूल केला जाईल. त्यासाठी रोख चालणार नाही, डिजिटल पेमेंट करावेच लागेल.

सर्व करांसह प्रत्येक प्रवाशासाठी प्रीमियम फक्त ४५ पैसे आहे. योजना फक्त भारतीय नागरिकांसाठी आहे. तिकीट कन्फर्म, RAC (रिझर्व्हेशन अगेन्स्ट कॅन्सलेशन) किंवा अंशतः कन्फर्म असेल, तरच विमा मिळतो. एकाच पॅसेंजर नेम रेकॉर्ड (PNR) वर जितके पात्र प्रवासी असतील, त्या सगळ्यांना विमा लागू होईल.

लहान मुलांचे नियम वेगळे आहेत. पाच वर्षांपेक्षा लहान मुलासाठी बर्थ किंवा सीट घेतली नसेल, तर त्याला विमा मिळत नाही. पाच ते अकरा वर्षांची मुले मात्र पात्र आहेत, मग त्यांना बर्थ किंवा सीट असो वा नसो.

रेल्वेचा अपघात किंवा काही अनुचित प्रकार झाला, तर पॉलिसीच्या अटींप्रमाणे फायदे मिळतील. मृत्यू किंवा कायमचे पूर्ण अपंगत्व आले तर १० लाख रुपये मिळतात. कायमचे अंशतः अपंगत्व आले तर जास्तीत जास्त ७.५ लाख रुपये मिळतात. जखमी होऊन रुग्णालयात भरती व्हावे लागले, तर २ लाख रुपयांपर्यंत खर्च दिला जातो. मृतदेह घरी नेण्यासाठी १०,००० रुपये मिळतात, पण त्यासाठीही लागू असलेल्या अटी पाळाव्या लागतात.

ही सोय देता यावी म्हणून रिझर्व्हेशन रिक्विझिशन फॉर्म (आरक्षण मागणी अर्ज) बदलला आहे. प्रवास विमा हवा की नको, ते प्रवाशाला फॉर्ममध्येच लिहिता येईल. पश्चिम रेल्वेच्या सर्व PRS केंद्रांवर हा नवा फॉर्म मिळेल. या केंद्रांवर घोषणाही होतील. त्यातून प्रवाशांना योजनेची तसेच डिजिटल पेमेंट आणि मोबाइल नंबर का लागतो, याची माहिती दिली जाईल. विम्याचा पर्याय आणि पुढची प्रक्रिया समजावून सांगायला आरक्षण कर्मचारी मदत करतील.

पॉलिसीची माहिती प्रवाशाच्या नोंदणीकृत मोबाइल नंबरवर येईल. बुकिंग झाल्यावर मिळणाऱ्या लिंकवरून संबंधित विमा कंपनीच्या वेबसाइटवर जाऊन प्रवाशाने नॉमिनीचे तपशील भरायचे आहेत. मृत्यूचा दावा जाहीर केलेल्या नॉमिनीला दिला जाईल. नॉमिनी नोंदवला नसेल, तर लीगल हेअर किंवा सक्सेशन सर्टिफिकेट पाहून कायदेशीर वारसांना दावा मिळेल.

ऐच्छिक प्रवास विमा योजनेच्या आताच्या अटी PRS काउंटरवरच्या बुकिंगलाही लागू राहतील. पॉलिसी काढणे आणि दावे निकाली काढणे हे काम संबंधित विमा कंपनी करेल. ज्यांना विमा हवा आहे, त्यांनी सुधारित फॉर्ममध्ये आपली निवड स्पष्ट लिहावी, असे रेल्वेने सांगितले आहे.