मनोरीतील समुद्राचे पाणी गोडे करण्याच्या प्रकल्पात 28 झाडे तोडणार, 939 झाडे दुसरीकडे लावणार

मुंबईतील पहिल्या विलवणीकरण प्रकल्पाच्या कामाचा सध्या सुरू असलेला टप्पा मनोरी येथे राबवला जात आहे. या टप्प्यात एकूण 967 झाडांवर परिणाम होऊ शकतो, असे मुंबई महानगरपालिकेच्या (BMC) अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

संबंधित विभागाने तयार केलेला झाडांबाबतचा प्रस्ताव सध्या प्रशासकीय प्रक्रियेतून जात आहे, असे अधिकारी म्हणतात. हा प्रस्ताव BMC च्या उद्यान अधीक्षक तथा वृक्ष अधिकाऱ्यांच्या कार्यालयात सुनावणीसाठी पोहोचला आहे, अशी माहिती त्यांनी दिली.

अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार सध्याच्या गरजेनुसार 12 हेक्टर जागेवरील 28 झाडे तोडावी लागतील. त्यात काही मोठ्या जुन्या झाडांचा समावेश आहे. उरलेली 939 झाडे (97 टक्के) पुन्हा लावली जातील. ही झाडे बहुतांश कमी वयाची पाम आणि फर्न या प्रकारची आहेत.

या प्रकरणाची माहिती असलेल्या एका पालिका अधिकाऱ्याने सांगितले, "ही 939 झाडे प्रकल्पाच्या जागेच्या हद्दीतच पुन्हा लावली जातील. त्यामुळे जमीन आणि हवामान बदलत नाही आणि झाडे जगण्याची शक्यता वाढते." वृक्ष प्राधिकरण भरपाई म्हणून नवी झाडे लावण्याचा आदेश देऊ शकते. आणखी एका पालिका अधिकाऱ्याने सांगितले, "हा विषय प्राधिकरणाच्या डिसेंबरच्या बैठकीत मांडला जायला हवा."

पुढे काय होणार? उद्यान अधीक्षक तथा वृक्ष अधिकाऱ्यांसमोरच्या सुनावणीत या प्रस्तावावर सूचना, हरकती आणि शिफारशी नोंदवता येतात. त्यानंतर तो महापालिका सचिवांकडे जाईल आणि मग वृक्ष प्राधिकरणासमोर येईल. या प्राधिकरणाचे अध्यक्ष पालिका आयुक्त असतात आणि त्यात 25 सदस्य आहेत. प्राधिकरण बदल व सूचना सांगू शकते, तसेच प्रस्ताव मंजूर किंवा नामंजूर करू शकते.

वॉचडॉग फाउंडेशनचे विश्वस्त गॉडफ्रे पिमेंटा म्हणाले, "मुंबईला जास्त पाणी देण्याचा हेतू टाळता येण्याजोग्या पर्यावरणाच्या नुकसानाचे समर्थन करू शकत नाही. पर्यायी जागा आणि पर्यायी आराखडे नीट तपासले गेले आहेत आणि झाडांचे नुकसान अटळ आहे, हे प्रकल्प राबवणाऱ्यांनी दाखवून द्यायला हवे. हीच माहिती लोकांच्या तपासणीसाठी खुली असावी."

वनशक्तीचे संचालक स्टॅलिन डी म्हणाले, "मुंबईत झाडांचे काही खरे नाही. असे आम्ही याआधी अनेकदा पाहिले आहे. कागदावर सगळे कबूल करतात आणि प्रत्यक्षात काही दिसत नाही. झाडे दुसरीकडे लावणे खर्चिक आणि कंटाळवाणे काम आहे. BMC ला ते नीट जमेल असे मला वाटत नाही. या प्रकल्पासाठी सार्वजनिक जमिनीचा तो सुंदर आणि निसर्गरम्य तुकडा बिघडून जाईल."

प्रकल्पाची थोडक्यात माहिती अशी: ठिकाण मनोरी गाव, बोरिवली तालुका. जमीन सुमारे 29 हेक्टर, त्यातील पहिला टप्पा 12 हेक्टरचा. कामाची सुरुवात 15 डिसेंबर 2025 रोजी झाली. सध्याच्या टप्प्यातील 200 MLD ची सुरुवातीची क्षमता डिसेंबर 2029 मध्ये गाठायची आहे, तर 400 MLD पर्यंतचा विस्तार 2030 च्या उत्तरार्धात पूर्ण व्हायचा आहे. सध्याची स्थिती अशी की मोठ्या CRZ आणि MoEFCC च्या मंजुऱ्या मिळाल्या आहेत, पण झाडांशी संबंधित परवानग्या वृक्ष प्राधिकरणाकडून यायच्या आहेत.

आकडेवारी अशी: पहिल्या टप्प्यातील 12 हेक्टरवर एकूण 971 झाडे आहेत. त्यापैकी 4 झाडे तशीच राहतील, 967 झाडांवर परिणाम होईल, 28 झाडे तोडली जातील आणि 939 झाडे पुन्हा लावली जातील.