भारतीय सैन्याच्या प्रशिक्षित श्वानांचा धडकी भरवणारा युद्ध अभ्यास; कौशल्य पाहून अमेरिकन सैन्य थक्क

भारतीय सैन्याच्या ताफ्यातील प्रशिक्षित श्वानांनी भारत आणि अमेरिका यांच्यात सुरू असलेल्या युद्ध अभ्यास २०२६ या संयुक्त सरावात भाग घेतला. राइस, विक्टर, जॅक आणि राउडी अशी या चार श्वानांची नावं असून विशेष मोहिमांच्या वेळी सैनिकांना मदत करण्याची त्यांची क्षमता या सरावात दिसून आली. हे कौशल्य पाहून अमेरिकेचं सैन्य चांगलंच थक्क झालं.

सरावादरम्यान या श्वानांनी एका संशयित ठिकाणी प्रवेश करून दोरीच्या सहाय्याने खाली उतरण्याच्या प्रशिक्षणातही भाग घेतला. भारतीय सैन्याचे हे प्रशिक्षित श्वान आपल्या जवानांना मोहिमांदरम्यान नेमकी कशी मदत करतात, याचं प्रात्यक्षिक अमेरिकन सैन्याला अगदी जवळून बघायला मिळालं. या प्रात्यक्षिकातून भारतीय सैन्याच्या श्वान पथकाची कार्यक्षमता किती प्रगत आहे, हेच अधोरेखित झालं.

या चारही श्वानांची प्रजात वेगवेगळी आहे. राउडी आणि विक्टर हे स्वदेशी रामपुर हाउंड जातीचे आहेत, तर जॅक बेल्जियन मॅलिनॉइस आणि राइस लॅब्राडॉर रिट्रीवर प्रजातीचा आहे. भारतीय सैन्याच्या मोठ्या मोहिमांमध्ये स्वदेशी प्रजातीच्या श्वानांचा वापर आता लक्षणीयरित्या वाढत असल्याचंही यातून समोर आलं. रामपुर हाउंडसारख्या भारतीय प्रजातीच्या श्वानांना मोठ्या मोहिमांसाठी प्राधान्य दिलं जात असल्याचं यावरून स्पष्ट होतं.

या प्रशिक्षित श्वानांना भारताच्या उत्तर आणि पूर्व सीमावर्ती भागातील तैनातीचा आधीपासून अनुभव आहे. रामपुर हाउंड प्रजातीच्या श्वानांनी मणिपूरमधील एका मोहिमेत आयईडी म्हणजेच इम्प्रोवाइज्ड एक्सप्लोसिव्ह डिव्हाइस शोधण्याची महत्त्वाची कामगिरी आधीच बजावली आहे. यावरून हे स्पष्ट होतं की हे श्वान केवळ सरावापुरतेच मर्यादित नसून प्रत्यक्ष मोहिमांमध्येही त्यांचा वापर होत आला आहे.

सैन्य दलाच्या माहितीनुसार, याच चार श्वानांच्या भाऊ-बहिणींना ऑपरेशन सिंदूरच्या वेळी जालंधर आणि अमृतसरच्या वेगवेगळ्या सेक्टरमध्ये तैनात करण्यात आलं होतं. यामुळे वेगवेगळ्या परिसरात आणि परिस्थितीत या प्रशिक्षित श्वानांची क्षमता किती लवचिक आहे, हे आधीच सिद्ध झालं होतं. आता युद्ध अभ्यास २०२६ मधील त्यांच्या सहभागाने पुन्हा एकदा हे दाखवून दिलं की हे श्वान भारतीय सैन्याच्या ताफ्यातील महत्त्वाचे सहकारी बनले आहेत.

भारत आणि अमेरिका यांच्यातील या युद्ध अभ्यासाचा हा बाविसावा हंगाम असून तो उत्तराखंडच्या बर्फाळ औली भागापासून सुरू होऊन राजस्थानच्या महाजन फिल्ड फायरिंग रेंजपर्यंत सुरू आहे. या सरावात भारत आणि अमेरिकेचे प्रत्येकी ६०० जवान सहभागी झाले आहेत. या अभ्यासादरम्यान अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचाही वापर होत असून सैन्याच्या गस्तीसाठी ड्रोन आणि इतर यंत्रणांचाही वापर केला जात आहे.