भदोहीच्या गालिच्याला जागतिक ओळख, कारागिरांना आता घरच्या मातीत संधी: योगी आदित्यनाथ

उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी रविवारी भदोही येथे बोलताना राज्यातील कारागिरांच्या स्थलांतराचा विषय काढला. एकेकाळी रोजगारासाठी बाहेर जावे लागणाऱ्या कारागिरांना आणि हस्तशिल्पींना आज त्यांच्याच राज्यात, आपल्या मातीत कौशल्य दाखवण्यासाठी व्यासपीठ मिळत आहे, असे ते म्हणाले. स्थानिक कामगारांना तंत्रज्ञान, डिझाइन आणि बाजारपेठ यांच्याशी अधिक चांगली जोडणी तसेच सुरक्षितता मिळाली आहे, असेही त्यांनी सांगितले. भदोहीच्या गालिच्याने जागतिक बाजारपेठेत आपली वेगळी ओळख तयार केली आहे, असे आदित्यनाथ यांनी म्हटले.

संत रविदास नगर, भदोही येथील कार्पेट एक्स्पो मार्टमध्ये 4 ते 7 ऑक्टोबरपर्यंत इंडिया कार्पेट एक्स्पो भरला आहे. त्याच्या सुवर्ण जयंती महोत्सवानिमित्त मुख्यमंत्र्यांनी उपस्थितांना संबोधित केले. या एक्स्पोमध्ये 227 पेक्षा जास्त एक्सिबिटर्स आणि 65 देशांतील 450 पेक्षा जास्त खरेदीदार सहभागी झाले आहेत. त्यात ब्रिक्स देशांतील 106 खरेदीदारांचाही समावेश आहे.

2017 च्या आधीची परिस्थिती मुख्यमंत्र्यांनी मांडली. तेव्हा उत्तर प्रदेशात हताशा आणि निराशा होती, असे ते म्हणाले. दंगली, संचारबंदी, उपद्रव आणि माफियाराज यामुळे व्यवसायाला पोषक वातावरण नव्हते. कारागिरांना काम मिळत नव्हते आणि देश-परदेशातील खरेदीदारही इकडे फिरकत नव्हते. त्यांच्या सरकारने वन डिस्ट्रिक्ट वन प्रोडक्ट योजनेत भदोहीच्या गालिच्याचा समावेश केला आणि कारागिरांना तांत्रिक मदत, डिझाइन व बाजारपेठ यांच्याशी जोडले, असे त्यांनी सांगितले.

आकड्यांबद्दल बोलताना आदित्यनाथ यांनी सांगितले की, संत रविदास नगर आणि सिल्क क्लस्टरमधून 6,100 कोटी रुपयांची निर्यात होत आहे. देशातील एकूण गालिच्याच्या निर्यातीत संत रविदास नगर, मिर्झापूर आणि वाराणसी येथील मखमली गालिच्याचा वाटा 60 टक्के आहे. एकट्या संत रविदास नगरमधून 2,500 एमएसएमई यूनिट निर्यात करतात आणि त्यांची वार्षिक उलाढाल 10 हजार कोटी रुपये आहे. या उद्योगातून पाच लाखांपेक्षा जास्त लोकांना थेट रोजगार मिळत आहे.

जिल्ह्यात तयार होणाऱ्या 90 टक्के गालिच्यांची निर्यात अमेरिका, जर्मनी, ऑस्ट्रेलिया, कॅनडा आणि ब्रिटनसह वेगवेगळ्या देशांत होते, असे मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले. भदोहीच्या हस्तनिर्मित गालिच्याला जीआय टॅगही मिळाला आहे. कार्पेट आणि टेक्सटाइल तंत्रज्ञानातील तांत्रिक शिक्षण, डिझायनिंग आणि रंगकामाचे प्रशिक्षण देण्यासाठी भदोही येथे इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ कार्पेट टेक्नॉलॉजीची स्थापना झाली आहे.

चांगल्या दळणवळण सुविधांचा थेट फायदा गालिचा उद्योगाला होत आहे, असेही ते म्हणाले. गंगा एक्स्प्रेसवेचा विस्तार विंध्य एक्स्प्रेसवेच्या रूपात झाल्यानंतर संत रविदास नगरहून नोएडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर सहा तासांत पोहोचता येणार आहे. विमानतळावरील कार्गो सुविधेमुळे भदोहीचे गालिचे जगभरातील बाजारपेठेत सहज पोहोचू शकतील. वाराणसी ते हल्दिया दरम्यान अंतर्देशीय जलमार्गाची सुविधा आहे, तसेच वाराणसीतील लाल बहादूर शास्त्री आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरही कार्गो सुविधा उपलब्ध आहे, असेही मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले.