जागतिक बँकेने 2026-27 साठी भारताच्या वाढीचा अंदाज वाढवून 7.1 टक्के केला
जागतिक बँकेच्या ऑक्टोबरमधील साउथ एशिया इकॉनॉमिक अपडेट अहवालात भारताच्या वाढदराचा अंदाज 50 बेसिस पॉइंट्सनी वाढवला आहे. शेती, तेलाचे दर आणि AI चा वापर हे मुद्दे अहवालात आहेत.
जगभरात सध्या अस्थिरता आहे आणि महागाई वाढली आहे. अशा वेळी भारतासाठी एक दिलासा देणारी बातमी आली आहे. जागतिक बँकेने भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर विश्वास व्यक्त करत वाढदराचा अंदाज वर काढला आहे.
जागतिक बँकेच्या ऑक्टोबरमधील 'साउथ एशिया इकॉनॉमिक अपडेट' अहवालानुसार, 2026-27 या आर्थिक वर्षासाठी भारताचा GDP वाढदर 7.1 टक्के राहील, असा अंदाज आहे. याआधी हा अंदाज 6.6 टक्के होता. बँकेने आपला अंदाज 50 बेसिस पॉइंट्सनी वाढवला आहे.
अहवालात आणखी एक आकडा आहे. जागतिक बँकेच्या अंदाजानुसार, 2026 मधील 7.8 टक्क्यांच्या तुलनेत 2028 या आर्थिक वर्षात भारताची अर्थव्यवस्था 7.2 टक्के दराने वाढेल. हाही अंदाज पूर्वीच्या अंदाजापेक्षा जास्त आहे. मजबूत देशांतर्गत मागणी आणि उद्योग व सेवा क्षेत्रातली सातत्याने होणारी वाढ यामुळे हा वेग दिसतो आहे. मात्र शेती क्षेत्रातला कमकुवतपणा हा जवळच्या काळासाठी धोका म्हणून कायम आहे.
शेतीबाबत चिंता का, याचं मुख्य कारण मान्सून आहे. भारताची अर्थव्यवस्था शेतीवर अवलंबून आहे, पण जुलैनंतर हवा तसा पाऊस पडला नाही. त्याचा थेट परिणाम शेतीवर मोठ्या प्रमाणात झाला आहे. हवामान बदलामुळे अल निनोचाही मोठा परिणाम होण्याची शक्यता दिसते आहे. ही परिस्थिती बराच काळ अशीच राहिली, तर ग्रामीण भागावर परिणाम होईल आणि लोकांची खर्च करण्याची क्षमता कमी होईल.
दुसरा धोका तेलाच्या किमतींचा आहे. जागतिक तणावामुळे कच्च्या तेलाचे दर जास्त आहेत. भारत आपल्या गरजेच्या 80 टक्क्यांपेक्षा जास्त कच्चे तेल आयात करतो. त्यामुळे दर वाढले तर आयातीचा खर्च वाढण्याची शक्यता आहे. आयात महाग झाली, तर देशात पेट्रोल आणि डिझेलचे दर वाढतील आणि वाहतूक आणखी महाग होईल. त्याचा फटका रोजच्या वापराच्या वस्तू, फळे, भाजीपाला आणि इतर वस्तूंच्या किमतींना बसेल.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स म्हणजेच AI बद्दलही अहवालात मुद्दे आहेत. जागतिक बँकेच्या मते, दक्षिण आशियात उत्पादकता आणि रोजगार वाढवण्यासाठी AI उपयोगी ठरू शकते. भारतासाठी उत्पादकता वाढवण्याचं ते एक महत्त्वाचं साधन ठरू शकतं. आधीच्या एका सर्वेक्षणात जागतिक बँकेला आढळलं की भारतातल्या 3.4 टक्के कंपन्या कुठल्या ना कुठल्या स्वरूपात AI वापरतात. अमेरिकेत हे प्रमाण 42.7 टक्के आहे.
AI च्या प्रगत पातळ्यांच्या वापराचा विषय आला, की ही तफावत आणखी वाढते. जागतिक बँकेच्या एआय अवलंबन निर्देशांकावर भारताचा स्कोअर 0.27 आहे, तर अमेरिकेचा 0.85 आहे. भारतात AI स्वीकारण्याचा खर्च जास्त आहे. भारतातल्या फक्त 3.5 टक्के कंपन्यांनी एआय सॉफ्टवेअर किंवा सबस्क्रिप्शनसाठी पैसे दिले आहेत. अमेरिकेत हे प्रमाण 23.1 टक्के आहे.
