वॉरेन बफेट यांचे गुंतवणुकीचे पाच नियम, कधीच तोटा होणार नाही

जगातील सर्वात लोकप्रिय गुंतवणूकदारांपैकी एक असलेले वॉरेन बफेट यांचं नाव शेअर मार्केटमध्ये रस असणाऱ्या कोणालाही माहीत असतंच. पाच दशकांहून जास्त काळ बर्कशायर हॅथवेचं नेतृत्व केल्यानंतर ते आता या पदावरून पायउतार होत आहेत. ९६ वर्षांचे अब्जाधीश बफेट यांची एकूण संपत्ती साधारण १३.८९ लाख कोटी रुपये म्हणजेच १४४.६ अब्ज डॉलर इतकी सांगितली जाते. व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग या तत्त्वज्ञानासाठी आणि संपत्ती उभारण्याच्या शिस्तबद्ध पद्धतीसाठी ते ओळखले जातात.

त्यांच्या दीर्घ कारकिर्दीतून गुंतवणूकदारांना अनेक महत्त्वाचे धडे मिळतात. लॉन्ग टर्म विचार करा, शिस्त पाळा, आपल्याकडे असलेल्या मालमत्तेची पूर्ण माहिती ठेवा आणि बाजारातील तात्पुरत्या चढ-उतारांवरून घाईने निर्णय घेणं टाळा, अशा या शिकवणी आहेत. या पार्श्वभूमीवर बफेट यांच्याकडून शिकण्यासारखे पाच महत्त्वाचे धडे पाहूया.

पहिला धडा म्हणजे बाजारातील लोभ आणि भीतीला बळी न पडणं. बफेट यांचा सर्वात प्रसिद्ध सल्ला असा आहे की, जेव्हा इतर लोक लोभी होतात तेव्हा तुम्ही घाबरा आणि जेव्हा इतर घाबरतात तेव्हा तुम्ही लोभी व्हा. यातून गर्दीच्या मागे न जाता बाजारातील उत्साह आणि घबराट या दोन्हींना विरोध करण्याची त्यांची पद्धत दिसून येते.

दुसरा धडा योग्य किमतीत चांगले व्यवसाय विकत घेण्याचा आहे. बफेट यांचा दृष्टिकोन नेहमीच सोपा राहिला आहे. चांगले व्यवसाय स्वस्त असताना घ्या, महाग झाल्यावर त्यांच्यापासून लांब राहा आणि काळजीपूर्वक निवडलेल्या गुंतवणुकीत संयम ठेवा. व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंगचा हाच पाया अनेक दशकं त्यांना शेअर बाजारापेक्षा जास्त चांगली कामगिरी करून देण्यास मदत करत आला आहे.

तिसरा धडा संयमाशी संबंधित आहे. बफेट आणि चार्ली मंगर यांनी नेहमीच हळू आणि स्थिर अशी गुंतवणुकीची पद्धत स्वीकारली. बाजारातील प्रत्येक हालचालीवर लगेच प्रतिक्रिया देण्याऐवजी संयम राखूनच त्यांनी आपली कारकीर्द घडवली. निवृत्त प्राध्यापक टॉड फिंकेल यांच्या म्हणण्यानुसार, वॉरेन यांच्याकडून शिकलेल्या गोष्टींचा त्यांच्या वैयक्तिक किंवा आर्थिक आयुष्यावर सकारात्मक परिणाम झाला नाही, असा एकही दिवस गेला नाही.

चौथा धडा म्हणजे आपल्या निर्णयांवर कोणाचा प्रभाव पडतो याची जाणीव ठेवणं. बफेट यांनी नेहमी सांगितलं की आजूबाजूची माणसं तुमचं आयुष्य आणि निर्णय घडवत असतात. त्यामुळे तुम्ही कोणासोबत राहता हे खूप महत्त्वाचं ठरतं, असा त्यांचा सल्ला आहे.

पाचवा आणि शेवटचा धडा म्हणजे कायमस्वरूपी नुकसान टाळण्यावर लक्ष केंद्रित करणं. बफेट यांचे गुंतवणुकीचे मुख्य नियम थोडक्यात असे सांगता येतील. नियम क्रमांक एक, कधीही पैसे गमावू नका. नियम क्रमांक दोन, नियम क्रमांक एक कधीही विसरू नका. याशिवाय त्यांचं आणखी एक प्रसिद्ध वाक्य आहे की, जेव्हा भरती ओसरते तेव्हाच कळतं की कोण उघड्यावर पोहत होतं. याचा सरळ अर्थ असा की कठीण काळात कोणी जास्त जोखीम घेतली होती हे लगेच उघड होतं.