ULIP कॅल्क्युलेटर: परताव्याचा अंदाज आणि कर नियम समजून घेण्याचे साधन

ULIP हे विमा आणि बाजाराशी निगडित गुंतवणूक या दोन्हींचा फायदा एकत्र देणारे आर्थिक साधन आहे. यात भरलेल्या प्रीमियमचा काही भाग जीवन विमा संरक्षणासाठी वापरला जातो, तर लागू शुल्क आणि वाटप वजा जाता उरलेली रक्कम बाजाराशी निगडित फंडांमध्ये गुंतवली जाते. गुंतवणूकदाराचे आर्थिक उद्दिष्ट, जोखीम घेण्याची तयारी आणि गुंतवणुकीचा कालावधी यानुसार ही रक्कम डेट फंड, इक्विटी फंड किंवा बॅलन्स्ड फंडांमध्ये गुंतवली जाते.

कोणत्याही आर्थिक उत्पादनात पैसे गुंतवण्यापूर्वी त्याचा खर्च, त्यातील जोखीम, वैशिष्ट्ये आणि संभाव्य परतावा तपासणे गरजेचे असते. ULIP कॅल्क्युलेटर हे असेच एक ऑनलाइन साधन आहे, जे प्रीमियमची रक्कम, गृहीत धरलेला परताव्याचा दर आणि गुंतवणुकीचा कालावधी या घटकांच्या आधारे गुंतवणुकीचे संभाव्य मूल्य दाखवते. वेगवेगळ्या परिस्थितींमध्ये अंदाजे किती निधी जमा होईल, याचा अंदाज देऊन हे कॅल्क्युलेटर आर्थिक नियोजनासाठी मदत करते.

हे कॅल्क्युलेटर वापरताना आधी प्रीमियमची रक्कम, पॉलिसीचा कालावधी, प्रीमियम भरण्याची वारंवारता आणि गृहीत परताव्याचा दर अशी आवश्यक माहिती गोळा करावी लागते. त्यानंतर वय, प्रीमियम रक्कम, पॉलिसी कालावधी, अपेक्षित परताव्याचा दर, प्रीमियम भरण्याचा कालावधी अशी माहिती भरून निकाल मिळवला जातो. भरलेल्या माहितीच्या आणि गृहीतकांच्या आधारे कॅल्क्युलेटर अंदाजे गुंतवणूक मूल्य किंवा एकूण जमा रक्कम दाखवतो. प्रीमियम रक्कम, पॉलिसी कालावधी किंवा परताव्याचा दर बदलून वेगवेगळ्या परिस्थिती तपासताही येतात, ज्यामुळे आर्थिक उद्दिष्टांनुसार निर्णय घेणे सोपे होते.

ULIP मधील परतावा मोजण्यासाठी दोन सूत्रे वापरली जातात. पहिले म्हणजे अ‍ॅब्सोल्यूट रिटर्न्स, जे ठराविक कालावधीत ULIP च्या मूल्यात झालेली टक्केवारीतील वाढ किंवा घट दाखवते. सूत्र असे: अ‍ॅब्सोल्यूट रिटर्न्स = [(सध्याचे मूल्य - सुरुवातीचे गुंतवणूक मूल्य) / खरेदीच्या वेळचे मूल्य] x 100. उदाहरणार्थ, सुरुवातीचा NAV 250 रुपये आणि सध्याचा ULIP NAV 350 रुपये असेल, तर अ‍ॅब्सोल्यूट रिटर्न्स {(350-250)/250} x 100 म्हणजे 40 टक्के होतो.

दुसरे सूत्र म्हणजे CAGR म्हणजे कंपाउंड ॲन्युअल ग्रोथ रेट, जे ठराविक कालावधीतील गुंतवणुकीची वार्षिक वाढ दाखवते. सूत्र असे: CAGR = {[(सध्याचे मूल्य / खरेदीच्या वेळचे मूल्य) ^ (1 / वर्षांची संख्या)] - 1} x 100. उदाहरणार्थ, सुरुवातीचा NAV 25 रुपये, कालावधी 5 वर्षे आणि सध्याचा ULIP NAV 35 रुपये असेल, तर CAGR {[(35/25)^(1/5)]-1} x 100 म्हणजे 6.96 टक्के होतो.

कॅल्क्युलेटर वापरताना काही गोष्टी लक्षात घ्याव्या लागतात. प्रीमियमची रक्कम आपल्या बजेट आणि उद्दिष्टानुसार निवडावी लागते, जी पॉलिसीच्या संपूर्ण कालावधीत दर महिन्याला किंवा दर वर्षी नियमितपणे भरावी लागते. पॉलिसीचा कालावधी दीर्घकालीन उद्दिष्टांना अनुसरून निवडावा; जास्त कालावधी दिल्यास बाजाराच्या कामगिरीनुसार गुंतवणूक वाढण्यास अधिक वेळ मिळू शकतो. फंडाची निवड करतानाही इक्विटी फंडांमध्ये जास्त वाढीची शक्यता असते पण जोखीमही जास्त असते, तर डेट फंडांमध्ये बाजाराची जोखीम कमी असून परतावा तुलनेने स्थिर असतो; प्रत्यक्ष परतावा बाजाराच्या स्थितीनुसार बदलू शकतो. प्रशासकीय शुल्क, मृत्युदर शुल्क, फंड व्यवस्थापन शुल्क अशा खर्चांचीही तुलना करून पाहावी. कॅल्क्युलेटर वापरताना अपेक्षित परताव्याचा दर वास्तववादी ठेवावा, जेणेकरून अंदाजित निकाल अवास्तव अपेक्षा निर्माण करणार नाहीत.

प्राप्तिकर कायदा 1961 च्या तरतुदींनुसार ULIP वरील कर आकारणी ठरते. 1 फेब्रुवारी 2021 नंतर जारी झालेल्या ULIP साठी कलम 10(10D) अंतर्गत सवलत ही वार्षिक 2.5 लाख रुपयांच्या प्रीमियम मर्यादेच्या अधीन आहे, तसेच इतर विहित मर्यादाही लागू होतात. एकापेक्षा अधिक ULIP असल्यास सवलत लागू होते की नाही हे ठरवताना सर्व पॉलिसींच्या एकत्रित प्रीमियमचा विचार केला जातो. मृत्यू लाभावरील सवलत ही संबंधित तरतुदींनुसार स्वतंत्रपणे तपासली जाते. त्यामुळे प्रीमियमची रक्कम, पॉलिसी जारी झालेली तारीख, लागू कर तरतुदी आणि पॉलिसीच्या अटी तपासूनच ULIP मधून मिळणाऱ्या रकमेवरील कर आकारणी ठरवावी, असा सल्ला दिला जातो. जर ही रक्कम करपात्र असेल, तर संबंधित आर्थिक वर्षाच्या करपात्र उत्पन्नावर लागू असलेल्या प्राप्तिकर स्लॅबनुसार कर दायित्व मोजता येते.

जुन्या करप्रणालीनुसार प्राप्तिकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत भरलेल्या प्रीमियमवर वार्षिक जास्तीत जास्त 1.5 लाख रुपयांपर्यंत करवजावट मिळू शकते, अटींच्या अधीन राहून. ही 1.5 लाख रुपयांची मर्यादा PPF, जीवन विम्याचा प्रीमियम, ELSS अशा इतर गुंतवणुकींसह एकत्रित असते. ULIP कॅल्क्युलेटरमुळे गुंतवणूकदारांना प्रीमियमची रक्कम आणि कालावधी यांचा अंदाजित निधीवर काय परिणाम होतो हे समजते, संभाव्य गुंतवणूक मूल्याचा अंदाज मिळतो, आर्थिक उद्दिष्टे ठरवून त्यानुसार नियोजन करता येते, ठरवलेली गुंतवणूक रक्कम उद्दिष्टांशी जुळते का हे तपासता येते आणि गृहीतके बदलून वेगवेगळ्या परिस्थितींची तुलना करता येते.

ULIP मध्ये जीवन विमा संरक्षण आणि बाजाराशी निगडित गुंतवणूक हे दोन्ही घटक एकत्र असल्याने दीर्घकालीन आर्थिक नियोजनाचा भाग म्हणून याकडे पाहता येते. गुंतवणूक करण्यापूर्वी पॉलिसीच्या मूलभूत अटी समजून घेऊन आपली आर्थिक स्थिती, गुंतवणुकीची उद्दिष्टे आणि भविष्यातील आर्थिक जबाबदाऱ्या लक्षात घेणे आवश्यक आहे. योग्य निर्णयासाठी आर्थिक सल्लागाराचा सल्ला घेण्याची शिफारस केली जाते.