ठाण्यात पारा 37 अंशांवर, रात्रीही उकाडा; विदर्भात 6 ऑक्टोबरला विजांसह पावसाचा इशारा
ठाणे जिल्ह्यात ऑक्टोबर हीटचा त्रास वाढला असून रात्रीचा पारा 29 ते 31 अंशांवर आहे. विदर्भात 6 ऑक्टोबरला गडगडाटाची शक्यता आहे.
ठाणे शहरासह संपूर्ण जिल्ह्यात 'ऑक्टोबर हीट'चा त्रास जीवघेणा होत चालला आहे. दिवसा तापमान 37 अंश सेल्सिअसपर्यंत जात आहे. काँक्रिटीकरण आणि डांबरी रस्त्यांमुळे रात्रीही उकाड्यापासून सुटका मिळत नाही. त्यामुळे ठाण्याचे शहर नियोजन आणि कमी होत चाललेली हिरवाई यावर प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.
सूर्यास्तानंतर काँक्रिटमधून उष्णता बाहेर पडत राहते. त्यामुळे मध्यरात्रीही पारा 29 ते 31 अंश सेल्सिअसवर टिकून आहे. 'अर्बन हीट आयलंड'च्या या परिणामामुळे ठाणेकरांचा दिवसाचा आराम आणि रात्रीची झोप दोन्ही हरवले आहे.
मुंबईसह संपूर्ण कोकण भागातील तापमानात गेल्या दोन दिवसांत लक्षणीय वाढ झाली आहे. नागरिकांना कडक उन्हाचा सामना करावा लागत आहे. ठाणे जिल्ह्यात गेल्या दोन दिवसांपासून पारा 35 ते 37 अंशांवर स्थिर आहे. संपूर्ण उत्तर कोकणासाठी उष्ण आणि दमट हवामानाचा 'यलो अलर्ट' जारी करण्यात आला आहे.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार या काळात कमाल तापमान 35 ते 37 अंशांच्या दरम्यान राहील. मुंबईसह पालघर, ठाणे जिल्हा आणि बहुतांश भागांतून शनिवारी मान्सून माघारी गेला.
मोकळ्या जमिनींनाही पर्यावरणाच्या दृष्टीने स्वतःचे महत्त्व आहे. काँक्रिटच्या तुलनेत नैसर्गिक माती सूर्याच्या उष्णतेला वेगळ्या प्रकारे हाताळते आणि पावसाचे पाणी जमिनीत मुरायला मदत करते. मोकळ्या जागा पूर्णपणे काँक्रिटने झाकल्या तर पाणी जमिनीत जिरण्याची क्षमता कमी होते. याचा वाईट परिणाम भूजल पुनर्भरण, स्थानिक आर्द्रता आणि शहराच्या एकूण पर्यावरणीय समतोलावर होतो. त्यामुळे 'ऑक्टोबर हीट'कडे केवळ काही दिवसांची तापमानवाढ म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही.
विदर्भाबाबत बोलायचे तर, भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) नागपूर येथील प्रादेशिक केंद्राने 5 ऑक्टोबरला विदर्भासाठी कोणताही इशारा दिलेला नाही. मात्र 6 ऑक्टोबरला गडगडाट, वीज आणि जोरदार वाऱ्यांची शक्यता वर्तवली आहे. त्यानंतर 7 ते 11 ऑक्टोबरपर्यंत सध्या कोणताही इशारा नाही. या काळात लोकांनी मोकळ्या जागेत विनाकारण थांबू नये आणि गडगडाटाच्या वेळी सुरक्षित ठिकाणी राहावे, असा सल्ला देण्यात आला आहे.
IMD च्या 4 ऑक्टोबरच्या नोंदींनुसार विदर्भातील अनेक भागांत दिवसाचे तापमान सरासरीपेक्षा जास्त होते. अमरावतीत कमाल तापमान 38 अंश सेल्सिअस, अकोल्यात 37.1 अंश आणि वर्ध्यात 36 अंश नोंदले गेले. नागपूर जिल्ह्यात कमाल तापमान 35 अंश होते. या शहरांत त्या दिवशी पावसाची नोंद झाली नाही. मान्सूननंतरच्या ऑक्टोबरमधील स्थितीत तापमान आणि स्थानिक पातळीवरील गडगडाटी हालचालींमध्ये बदल दिसू शकतो, असे हवामान विभागाने म्हटले आहे.
महाराष्ट्राच्या इतर भागांत सध्या मोठा इशारा नाही. IMD च्या 5 ऑक्टोबरच्या उपविभागवार अंदाजानुसार कोकण-गोवा, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यासाठी 5 ते 11 ऑक्टोबरपर्यंत कोणताही इशारा देण्यात आलेला नाही. त्यामुळे या भागांत सध्या मोठ्या प्रमाणावर अतिवृष्टीचा अलर्ट नाही.