तळेगावातील गॅस गळती प्रकरणी शॅफलर इंडियाचे हर्षा कदम पोलिसांच्या ताब्यात

पुणे जिल्ह्यातील तळेगाव येथे शॅफलर इंडियाचा कारखाना आहे. तिथे जूनमध्ये झालेल्या दुर्घटनेच्या तपासात पोलिसांनी कंपनीचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी हर्षा गोपाल कदम यांना चौकशीसाठी ताब्यात घेतलं आहे. त्या दुर्घटनेत दोन कंत्राटी कामगारांचा मृत्यू झाला होता. त्यामुळे औद्योगिक सुरक्षा आणि कारखान्यांमधील नियम पाळण्याचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.

कंपनीने 20 ऑक्टोबर रोजी शेअर मार्केटला दिलेल्या माहितीनुसार, तळेगाव एमआयडीसी पोलिसांनी 19 ऑक्टोबर रोजी भारतीय न्याय संहितेतील तरतुदींनुसार कदम यांना चौकशीसाठी ताब्यात घेतलं. कारखान्याचे कायदेशीर 'ऑक्युपायर' म्हणून त्यांची भूमिका तपासाच्या कक्षेत आणली गेल्याचं कंपनीच्या निवेदनात म्हटलं आहे. ही कारवाई म्हणजे दोष सिद्ध झाला असं नाही. पुढची कायदेशीर प्रक्रिया आणि तपास झाल्यावरच जबाबदारी स्पष्ट होईल.

दुर्घटना 9 जून 2026 रोजी तळेगावमधील शॅफलर इंडियाच्या प्रोडक्शन प्रकल्पात घडली. कारखान्यातील आग विझवण्याच्या यंत्रणेचे कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) गॅसचे सिलिंडर बदलण्याचं नियोजित काम त्या वेळी सुरू होतं. अचानक गॅस बाहेर पडला आणि दोन कामगारांचा मृत्यू झाला. हे कामगार कंपनीच्या सेवा पुरवठादारामार्फत काम करत होते. इतर काही जणांनाही त्याचा त्रास झाल्याचं वृत्त आहे.

दुर्घटनेनंतर पोलिसांनी तपास सुरू केला. कारखान्यातली वेंटीलेशन सिस्टम, आपत्कालीन परिस्थितीत बाहेर पडण्याचे मार्ग, प्रशिक्षित कर्मचारी तिथे होते का आणि बचावकार्याची तयारी कशी होती, याबद्दल प्रश्न उपस्थित झाल्याचं वृत्त आहे. कामाच्या जागी आवश्यक सुरक्षा नियम पाळले गेले होते का आणि दुर्घटनेनंतर मदत पोहोचायला उशीर झाला का, याचाही तपास केला जात आहे. हे तपासातले आरोप आणि प्रश्न आहेत. त्यावरून कोणाचीही कायदेशीर जबाबदारी अखेर सिद्ध झाली असं म्हणता येत नाही.

कंपनीने सांगितलं की त्यांचे अधिकारी आणि कर्मचारी तपासात सहकार्य करत आहेत. घडामोडींचा आढावा कायदेशीर सल्लागारांच्या मदतीने घेतला जात असून, लागू कायद्यानुसार आवश्यक ती पावलं उचलली जातील. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार वरिष्ठ व्यवस्थापन दैनंदिन कामकाज पाहत आहे आणि प्रोडक्शन तसेच इतर व्यावसायिक व्यवहार नेहमीप्रमाणे सुरू आहेत.

शॅफलर ही जर्मनीतली ऑटोमोटिव्ह आणि औद्योगिक टेक्नोलॉजी क्षेत्रातली आघाडीची कंपनी आहे. वाहनांसाठी बेअरिंग्ज, क्लच सिस्टीम, ट्रान्समिशनशी संबंधित घटक, इंजिन आणि चेसिससाठी लागणारे पार्ट्स, तसंच इलेक्ट्रिक वाहनांसाठी वेगवेगळी ड्राइव्हट्रेन सोल्यूशन्स ही कंपनी तयार करते. पारंपरिक इंधनावर चालणाऱ्या वाहनांपासून इलेक्ट्रिक वाहनांपर्यंतच्या टेक्नोलॉजीत तिचं काम आहे.

भारतात शॅफलर इंडियाची 5 प्रोडक्शन सेंटर आहेत. पुण्याजवळच्या तळेगाव प्लांटमध्ये इंजिन आणि ट्रान्समिशनचे घटक, चेन ड्राइव्ह सिस्टीम, व्हॉल्व्ह ट्रेनचे पार्ट्स आणि नीडल रोलर बेअरिंग्ज तयार होतात. आता तपास यंत्रणा कोणत्या निष्कर्षावर येते आणि कारखान्यातल्या सुरक्षा व्यवस्थेबद्दल काय समोर येतं, याकडे सगळ्यांचं लक्ष लागलं आहे.