योगेश देशपांडे यांना सर्वोत्कृष्ट पटकथेचा राष्ट्रीय पुरस्कार, 'स्वर्गंधर्व सुधीर फडके'साठी गौरव

दिग्दर्शक आणि पटकथालेखक योगेश देशपांडे यांना 72व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारात सर्वोत्कृष्ट पटकथा (रूपांतरित) या श्रेणीत गौरवण्यात आले आहे. 'स्वर्गंधर्व सुधीर फडके' या चित्रपटासाठी त्यांना हा मान मिळाला. गुजरातमधील एकता नगर इथे झालेल्या पुरस्कार सोहळ्यात भारताच्या राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू यांच्या हस्ते हा पुरस्कार त्यांना देण्यात आला.

महान संगीतकार सुधीर फडके यांच्या जीवनावर आणि कर्तृत्वावर आधारित या संगीतप्रधान चरित्रपटाची पटकथा योगेश देशपांडे यांनी लिहिली होती. योगेश यांच्या चित्रपट निर्मितीच्या प्रवासातला हा एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो आहे.

या सन्मानाबद्दल बोलताना योगेश देशपांडे म्हणाले की, सर्वोत्कृष्ट पटकथेसाठी राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळणे हा शब्दांत सांगता येणार नाही असा सन्मान आहे. 'स्वर्गंधर्व सुधीर फडके' हा त्यांच्यासाठी खूप अर्थपूर्ण प्रवास होता, असे ते म्हणाले. सुधीर फडके यांच्यासारख्या मोठ्या कलाकाराची कथा सांगताना मोठी जबाबदारी आणि तितकीच मोठी सर्जनशील संधी मिळाली, असे त्यांनी सांगितले. हा पुरस्कार चित्रपटामागे असलेल्या सगळ्यांच्या एकत्रित मेहनतीची आणि आपल्या संस्कृतीशी आणि कलात्मक वारशाशी जोडलेल्या कथांच्या ताकदीची दखल असल्याचे त्यांनी नमूद केले. आपल्यावर ही कथा सोपवणाऱ्या आणि या प्रवासात पाठीशी उभ्या राहिलेल्या प्रत्येकाचा आपण मनापासून आभारी आहोत, असे योगेश देशपांडे यांनी सांगितले.

योगेश यांचा या राष्ट्रीय सन्मानापर्यंतचा प्रवास जाहिरात आणि चित्रपट क्षेत्रातल्या दोन दशकांहून जास्त कामातून घडला आहे. 2000 साली जाहिरात क्षेत्रात करिअरला सुरुवात केल्यानंतर त्यांनी 100 हून जास्त जाहिरातपटांचे लेखन आणि दिग्दर्शन केले. या कामातून त्यांना दृश्यात्मक कथाकथन आणि ब्रँड कम्युनिकेशनचा भक्कम अनुभव मिळाला. ते पुण्यातल्या RedefineZ Productions या निर्मिती संस्थेचे संस्थापकही आहेत. '66 सदाशिव' या चित्रपटातून त्यांनी फीचर फिल्म निर्मितीत पाऊल ठेवले. त्यानंतर त्यांनी महत्त्वाकांक्षी संगीतप्रधान चरित्रपट 'स्वर्गंधर्व सुधीर फडके'ची जबाबदारी स्वीकारली.

चित्रपटातल्या संगीताची खासियत म्हणजे यात लता मंगेशकर, आशा भोसले, सुधीर फडके आणि किशोर कुमार यांसारख्या दिग्गजांच्या आवाजातली ध्वनिमुद्रित केलेली मूळ गाणी वापरण्यात आली होती. हा चित्रपट पाच देशांमध्ये प्रदर्शित झाला आणि त्याला समीक्षकांची दाद तसेच आंतरराष्ट्रीय पातळीवरही मान्यता मिळाली.

योगेश यांच्या करिअरमधल्या या महत्त्वाच्या टप्प्यावर राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला असतानाच ते त्यांच्या आगामी मराठी दिग्दर्शकीय चित्रपट 'Thumbz Up'च्या तयारीत आहेत. सध्या प्री-प्रॉडक्शनच्या टप्प्यात असलेला हा चित्रपट कोकणच्या निसर्गरम्य पार्श्वभूमीवर आधारित असून, एका सशक्त महिला व्यक्तिरेखेच्या माध्यमातून डिजिटल दरीचा माणसांवर होणारा परिणाम मांडतो. सांस्कृतिक मुळांशी जोडलेले कथाकथन, आजच्या काळातले विषय आणि माणसांच्या भावनांवर भर देणे यांचा मेळ साधणारा हा प्रकल्प योगेश यांच्या सर्जनशील प्रवासातला पुढचा टप्पा आहे.

सर्वोत्कृष्ट पटकथेसाठी मिळालेल्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारामुळे जाहिरातींपासून चित्रपटसृष्टीपर्यंतचा योगेश यांचा प्रवास एका मोठ्या राष्ट्रीय टप्प्यावर पोहोचला आहे. सांस्कृतिक ओळख आणि आजच्या प्रेक्षकांना जोडणाऱ्या कथांना सातत्याने प्राधान्य देणारा दिग्दर्शक म्हणून त्यांचा सर्जनशील आवाज यामुळे आणखी ठळक झाला आहे.