ऊस उत्पादन घटण्याची भीती, येत्या महिन्यांत साखर महागण्याची शक्यता

चालू साखर हंगाम 2026-27 मध्ये देशातील साखरेचे उत्पादन घटण्याची भीती व्यक्त होत आहे. त्यामुळे येत्या महिन्यांत देशांतर्गत बाजारात साखरेचे भाव वाढू शकतात. महाराष्ट्र आणि कर्नाटकात दुष्काळाची गंभीर परिस्थिती आहे आणि पाण्याच्या कमतरतेमुळे उसाच्या पिकावर परिणाम झाला आहे. याचा फटका उत्पादनाला आणि पुरवठ्याला बसणार आहे.

ही शक्यता कॉन्फेडरेशन ऑफ ऑल इंडिया ट्रेडर्सचे (कॅट) उपाध्यक्ष आणि ठाणे जिल्हा घाऊक व्यापारी वेल्फेअर महासंघाचे अध्यक्ष सुरेशभाई ठक्कर यांनी वर्तवली आहे. ठक्कर यांच्या म्हणण्यानुसार, महाराष्ट्र आणि कर्नाटकातील अनेक भागांत दुष्काळ पडला आहे आणि सिंचनासाठी पुरेसे पाणी नाही. त्यामुळे उसाचे पीक बाधित झाले आहे.

उद्योगाच्या अंदाजानुसार या हंगामात देशातील साखर उत्पादन 270 ते 290 लाख टनांच्या दरम्यान राहू शकते. काही अंदाजांमध्ये तर उत्पादन 270 लाख टनांपर्यंत खाली येण्याची भीती आहे. मागच्या हंगामाच्या तुलनेत ही घट बाजारातील पुरवठा आणि भाव यांचा समतोल बिघडवू शकते.

पाण्याची टंचाई मराठवाड्यात गंभीर आहे. सांगली आणि कोल्हापूरसह पश्चिम महाराष्ट्रातील अनेक जिल्ह्यांतही सिंचनासाठी पुरेसे पाणी उपलब्ध नाही. कर्नाटकच्या काही भागांतही अशीच परिस्थिती आहे. याचा परिणाम फक्त सध्याच्या ऊस पिकावरच नाही, तर पुढच्या हंगामातील लागवडीवरही होऊ शकतो. पाण्याअभावी शेतकरी उसाऐवजी मका आणि सोयाबीनसारख्या पर्यायी पिकांकडे वळू शकतात.

उसाची उपलब्धता कमी होत असतानाच साखरेच्या रिकव्हरी दरात घसरण होत आहे आणि गूळ उद्योगाची मागणी वाढत आहे. या सगळ्याचा उत्पादनावर परिणाम होत आहे. कोल्हापूरच्या आसपास काही शेतकरी चांगला भाव मिळत असल्यामुळे साखर कारखान्यांना न देता गूळ उत्पादकांना ऊस विकत आहेत.

आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रात 28 ऑक्टोबरपर्यंत 98 साखर कारखान्यांमध्ये गाळप सुरू झाले होते. राज्यात तोपर्यंत सुमारे 55 लाख टन उसाचे गाळप झाले होते आणि रिकव्हरी दर 7.27 टक्के नोंदला गेला होता.

देशात साखरेचा घरगुती वापर 285 ते 290 लाख टन राहण्याचा अंदाज आहे. उत्पादन 270 लाख टनांच्या आसपास राहिले, तर मागणी आणि पुरवठा यांतील तफावत वाढू शकते. अशा परिस्थितीत आयात करण्याची गरजही भासू शकते.

ग्राहक व्यवहार विभागाच्या आकडेवारीनुसार साखरेचा सरासरी किरकोळ भाव किलोला 58.87 रुपये राहिला. वेगवेगळ्या बाजारांत मात्र भाव किलोला 45 ते 76 रुपयांच्या दरम्यान नोंदवले गेले. ठक्कर यांचे म्हणणे आहे की, येत्या महिन्यांत पाण्याची उपलब्धता, उसाची रिकव्हरी आणि कारखान्यांच्या गाळपाचा वेग हेच साखरेच्या भावांची दिशा ठरवतील.