सकाळी 'ओम'चा जप: मन शांत ठेवण्यासाठी आणि झोपेसाठी सोपा सराव, असे ज्योतिषांचे मत

सकाळी अंथरुणातून उठल्यावर सगळ्यात आधी फोन हातात घेण्याची सवय अनेकांना असते. त्याऐवजी काही मिनिटे स्वतःसाठी दिली, तर थोडं वेगळं वाटू शकतं. 'ओम'चा जप हा असा एक सोपा सराव आहे, ज्यासाठी कोणतीही खास तयारी किंवा वेगळी जागा लागत नाही.

ज्योतिषांच्या मते, थोडा वेळ शांत बसून 'ओम'चा जप केला आणि श्वासावर लक्ष ठेवले, तर अनेकांना ते ध्यानासारखे वाटू शकते. दिवसाच्या अगदी सुरुवातीलाच काम, घरकाम आणि इतर जबाबदाऱ्यांची यादी मनात फिरू लागते. अशा वेळी ५ ते १० मिनिटांची ही विश्रांती मनाला थांबण्याची संधी देऊ शकते. मात्र ओमचा जप हा कोणत्याही आजारावरचा उपाय नाही. विश्रांतीचा एक सराव म्हणून तो रोजच्या आयुष्यात घेता येतो.

सकाळची वेळ बऱ्याचदा उरलेल्या दिवसाची दिशा ठरवते. उठल्याबरोबर मन फोन कॉल, मेसेज आणि कामाच्या चिंतांनी भरून गेले, तर शांत व्हायला वेळ मिळण्याची शक्यता कमी असते. म्हणून काही मिनिटे एका जागी स्थिर बसून जप करणे हा लक्ष एकाग्र करण्याचा सोपा मार्ग ठरू शकतो. जप करताना आवाज, श्वास आणि शरीराची स्थिती यावर लक्ष द्यावे. त्यामुळे इतर विचारांपासून तात्पुरते दूर राहता येऊ शकते. सुरुवातीला पाच मिनिटे पुरेशी असतात आणि सवय झाल्यावर वेळ १० मिनिटांपर्यंत वाढवता येतो.

व्यस्त दिवसात मनात असंख्य विचार येतात. कधी ऑफिसचे काम, कधी घरच्या जबाबदाऱ्या, तर कधी पुढच्या दिवसाची चिंता. अशा वेळी शांत बसल्याने थोडा विसावा मिळू शकतो. जप करताना आवाज आणि श्वासावर सतत लक्ष ठेवल्यास मन काही काळ एकाच गोष्टीवर राहायला मदत होते. हा तणावावरचा उपाय नसला, तरी विश्रांतीच्या नित्यक्रमात त्याचा नक्की समावेश करता येतो.

जप करताना श्वास आत घेऊन तो हळूवारपणे उच्चारला जातो. त्यामुळे काही काळ श्वासावर लक्ष ठेवता येते. हळू आणि नैसर्गिक श्वासोच्छ्वासाचा सराव केल्याने अनेकांना शांत वाटू शकते. ज्यांना श्वास घेण्यास त्रास होतो किंवा इतर आरोग्य समस्या आहेत, त्यांनी फक्त या सरावावर अवलंबून राहू नये. गरज असेल तर वैद्यकीय सल्ला घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

हल्ली सतत येणाऱ्या सूचना आणि स्क्रीनसमोर घालवलेला वेळ यामुळे लक्ष केंद्रित करणे कठीण होते. काही मिनिटे फोन बाजूला ठेवून फक्त ध्वनी आणि श्वासावर लक्ष दिल्यास मनाला एका गोष्टीवर एकाग्र होण्याचा सराव होतो. सकाळी अभ्यासाला किंवा कामाला बसण्यापूर्वी काही मिनिटे हा सराव केला, तर दिवसाची शांत सुरुवात होऊ शकते.

जप फक्त सकाळपुरताच मर्यादित नाही. ज्यांना झोपण्यापूर्वी मन शांत करणे कठीण जाते, ते हा सराव विश्रांतीच्या नित्यक्रमात घेऊ शकतात. काही मिनिटे शांत बसून मंद श्वासोच्छ्वासासह जप केल्यास झोपण्यापूर्वी स्क्रीन आणि दिवसभराच्या धावपळीपासून दूर राहण्याची संधी मिळू शकते. झोपेच्या समस्या कायम राहिल्या, तर त्यामागचे मूळ कारण समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. अशा वेळी फक्त 'ओम'च्या जपावर अवलंबून राहणे योग्य नाही.

जप करण्याची पद्धत सोपी आहे. सकाळी उठल्यावर शांत ठिकाणी डोळे मिटून बसावे. मग हळूवारपणे श्वास सोडत 'ओम'चा जप करावा. ध्वनीवर लक्ष ठेवण्याचा प्रयत्न करावा आणि मन भरकटले, तर त्याला पुन्हा श्वास आणि जपाकडे आणावे. सुरुवात पाच मिनिटांपासून करता येते आणि सोयीचे वाटले तर हळूहळू वेळ १० मिनिटांपर्यंत वाढवावा. हा सराव करताना फोन दूर ठेवावा आणि घाई करू नये, हे उत्तम.

धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई अशा विषयांवरील लेख आणि बातम्या फक्त वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे.